II SA/Wr 423/19
WyrokWSA we Wrocławiu2019-08-14
Skład orzekający: Sędzia WSA Alicja Palus, Sędzia WSA Władysław Kulon, Sędzia WSA Anna Siedlecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłata stała za pobór wód gruntowych do napełnienia zbiorników retencyjnych, przeciwpowodziowych i przyrodniczych, które wspomagają organy administracji w realizacji ich zadań, może zostać ustalona, jeśli pozwolenie wodnoprawne nie precyzuje celu poboru jako leśnego na potrzeby nawadniania?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni, uznając, że organ nie przeprowadził należytego postępowania dowodowego w celu ustalenia faktycznego celu poboru wody gruntowej. Organ ograniczył się do analizy treści pozwolenia wodnoprawnego, nie badając, czy pobór wody może korzystać ze zwolnienia z opłaty stałej na podstawie art. 270 ust. 2 Prawa wodnego. Ponadto, organ nie odniósł się do kwestii wspomagania przez Nadleśnictwo zadań organów administracji w zakresie ochrony przeciwpowodziowej, co mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie.Stan faktyczny
Nadleśnictwo Żagańskie zostało obciążone decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni opłatą stałą za pobór wód gruntowych do napełnienia zbiorników. Nadleśnictwo wniosło o odstąpienie od naliczania opłat, wskazując na retencyjne, przeciwpowodziowe i przyrodnicze funkcje zbiorników, a także na nawadnianie gruntów leśnych. Organ uznał, że pozwolenie wodnoprawne nie precyzuje celu poboru jako leśnego na potrzeby nawadniania, co wyklucza zastosowanie zwolnienia z opłaty stałej. Nadleśnictwo zaskarżyło decyzję do WSA we Wrocławiu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i zasądzono od Dyrektora Zarządu Zlewni na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 sierpnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant sekretarz sądowy Natalia Rusinek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe - Nadleśnictwo Ż. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w L. Ś. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia (...) maja 2019 r. nr (...) w przedmiocie określenia opłaty stałej za pobór wody gruntowej do napełnienia zbiorników I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w L. Ś. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją wydaną w dniu (...) maja 2019 r. (znak: (...)) na podstawie art. 273 ust. 6 w związku z art. 271 ust. 2, art. 14 ust. 2 i ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz.U. z 2018 r. poz. 2268) oraz art. 104 i art. 107 kodeksu postępowania administracyjnego, Dyrektor Zarządu Zlewni w L. Ś. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie określił Nadleśnictwu Ż. za okres od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. opłatę stałą w wysokości 39,00 PLN (słownie zł: trzydzieści dziewięć) za pobór wody gruntowej do napełnienia zbiorników.
W uzasadnieniu decyzji organ orzekający wyjaśnił, że w dniu 5 kwietnia 2019 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w L.Ś. na podstawie przepisu art. 271 ust. 1 pkt 1 powołanej na wstępie ustawy – Prawo wodne, ustaliło w formie informacji rocznej Nadleśnictwu Ż. za okres od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. opłatę stałą w wysokości 39,00 PLN za pobór wody gruntowej w celu napełnienia zbiorników. Organ wskazał również w uzasadnieniu, że ustalając opłatę określił w decyzji kwoty rat kwartalnych oraz terminy ich płatności.
Następnie organ podał w uzasadnieniu, że w dniu 24 kwietnia 2019 r. Nadleśnictwo Ż. – nie zgadzając się z naliczoną opłatą za pobór wód podziemnych – wniosło o odstąpienie od naliczania opłat i wyjaśniło, że zbudowano zbiorniki pełniące funkcje retencyjne, przeciwpowodziowe oraz przyrodnicze. Szczególnie istotna jest funkcja-retencyjna, która zwiększa dyspozycyjne zasoby wodne niezmiernie ważne jako element przeciwdziałania skutkom suszy oraz przeciwpowodziowa. Zbiorniki otoczone wokół lasem, pełnią również funkcje nawodnienia przyległych gruntów i upraw leśnych poprzez przesiąkanie wody ze zbiornika do gleby.
Nie uznając reklamacji organ wyjaśnił, że treść pozwolenia wodnoprawnego, nie wskazuje, że pobór wody dla potrzeb przedmiotowych zbiorników stanowi pobór do celów leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw (art. 270. ust.2 ustawy Prawo wodne). Przenikanie zaś przez grunty wody nie jest poborem do nawadniania gruntów i upraw.
W dalszej części uzasadnienia organ orzekający wskazał, że za usługi wodne w postaci poboru wód podziemnych uiszcza się opłatę, na którą zgodnie z art. 270 ustawy Prawo wodne składają się: opłata stała oraz opłata zmienna uzależnione od ilości wód pobranych. W myśl przepisu z art. 271 ust. 1 ustawy Prawo wodne wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne w formie informacji rocznej. Organ działając na podstawie i w granicach prawa zobowiązany był naliczyć opłatę, a ewentualne odstępstwo w tym zakresie mogłoby wynikać jedynie z wyraźnego przepisu ustawy. Analiza norm prawa wodnego pozwala jednak na twierdzenie, że ustawodawca wyraźnie formułuje w zakresie opłat zarówno zwolnienia przedmiotowe jak i podmiotowe jednakże nie znajdują one zastosowania w przedmiotowej sprawie. W ustawie Prawo wodne brak także przepisu, który pozwoliłby organowi fakultatywnie zwolnić podmioty z opłat za usługi wodne. Zdaniem organu orzekającego każdy, kto korzysta z usług wodnych i nie jest zwolniony od ponoszenia opłat na podstawie ustawy Prawo wodne zobowiązany jest do uiszczenia należności wyliczonych zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami.
Fakt naliczenia i wysokość opłaty stałej uzależniona jest od treści pozwolenia wodnoprawnego. Opłata stała stanowi formę rekompensaty za gotowość środowiska do udostępnienia zasobów wody. W ocenie organu wskazywany przez Nadleśnictwo Ż. art. 270 ust. 2 ustawy Prawo wodne nie dotyczy przedmiotowej sprawy gdyż dyspozycja ujęta w tym artykule nie znajduje odzwierciedlenia w treści pozwolenia wodnoprawnego. Art. 403 ustawy Prawo wodne wskazuje, że w pozwoleniu określa się cel korzystania z wód. Dla zastosowania zwolnienia z ust. 2 art. 270 Prawo wodne w decyzji zezwalającej na pobór wód winno wyraźnie być wskazane, że pobór ten dotyczy celów leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz potrzeby chowu i hodowli ryb. Treść pozwolenia wodnoprawnego wydanego przez Starostę Ż. znak: (...) z dnia (...) maja 2009 r. na podstawie, którego naliczono opłatę, nie wskazuje na taki cel poboru wód.
Organ wskazał następnie, że przepis art. 273 ust. 6 ustawy Prawo wodne stanowi, iż w razie nieuznania reklamacji właściwy organ Wód Polskich określi wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji.
Podał jednocześnie, że Nadleśnictwo Ż. korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego znak: (...) z dnia (...) maja 2009 r. wydanego przez Starostę Ż. na pobór wód podziemnych w ilości 6680 m3/rok do poboru wody gruntowej w celu napełnienia zbiorników, co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 ustawy Prawo wodne obowiązane jest ponosić opłatę za usługi wodne.
Zdaniem organu w rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka obligująca Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w L. Ś. do wydania decyzji określającej wysokość opłaty stałej za okres 1 stycznia 2019 r. - 31 grudnia 2019 r., która wynosi 39,00 PLN za pobór wód gruntowych albowiem reklamacja strony nie została uznana.
W zakończeniu uzasadnienia organ wyjaśnił, że określenia wysokości opłaty stałej organ dokonał w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 271 ust. 2 ustawy Prawo wodne oraz § 15 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. 2017r. poz. 2502).
Zgodnie z art. 271 ust. 2 ustawy Prawo wodne "Wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych". Z § 15 pkt. 1 Rozporządzenia w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne wynika, że opłata stała wynosi "za pobór wód podziemnych - 500 zł na dobę za 1m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód".
Opłata za pobór wód podziemnych do napełnienia zbiorników została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 500 PLN, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego poboru określonego w pozwoleniu wodnoprawnym w ilości 6680 m3 /rok i wynoszącego po przeliczeniu 0.00021182 m3/s.
Opisana powyżej decyzja został zaskarżona przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe – Nadleśnictwo Ż. skargą wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
W petitum skargi pełnomocnik działający imieniem skarżącego Nadleśnictwa wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Uzasadniając wniosek pełnomocnik wyjaśnił, że na podstawie pozwolenia wodnoprawnego Nr (...) w W. zbudowano zbiorniki pełniące funkcje retencyjne, przeciwpowodziowe oraz przyrodnicze, przy czym szczególnie istotna jest funkcji retencyjna, która zwiększa dyspozycyjne zasoby wodne niezmiernie ważne jako element przeciwdziałania skutkom suszy oraz przeciwpowodziowe, należące do zadań organów administracji rządowej i samorządowej oraz Wód Polskich (art. 163 i 183 ustawy – Prawo wodne), zatem Nadleśnictwo Żagań utrzymując przedmiotowy zbiornik niejako wspomaga organy ustawowo zobligowane do wypełniania obowiązków określonych w ustawie – Prawo wodne, a na podstawie art. 188 ust. 2 ustawy w kosztach utrzymania urządzeń wodnych uczestniczy ten, kto odnosi z nich korzyści.
Ponadto w uzasadnieniu skargi pełnomocnik Nadleśnictwa Ż. wskazał, że zbiorniki otoczone wokół lasem pełnią również funkcje nawodnienia przyległych gruntów i upraw leśnych poprzez przesiąkanie wody ze zbiornika do gleby, podnosząc poziom wody gruntowej, a na podstawie art. 270 ust. 2 ustawy – Prawo wodne opłaty stałej nie ponosi się za pobór wód do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawodnienia gruntów i upraw. Pełnomocnik podkreślił, że przedmiotowe zbiorniki retencyjne są zasilane wyłącznie wodami gruntowymi i opadowymi, znajdującymi się w granicach nieruchomości gruntowej i na podstawie art. 214 ustawy – Prawo wodne, wody te stanowią własność właściciela tej nieruchomości, czyli Nadleśnictwa Ż..
W doręczonej Sądowi w dniu 24 czerwca 2019 r. odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w L. Ś. wniósł o oddalenie skargi w całości i zasądzenie na rzecz organu kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
Motywując wniosek o oddalenie skargi organ podał m.in., że wskazywany przez skarżącą art. 270 ust. 2 ustawy Prawo wodne nie dotyczy przedmiotowej sprawy, gdyż dyspozycja ujęta w tym przepisie nie znajduje odzwierciedlenia w treści pozwolenia wodnoprawnego. Przepis art. 403 ustawy wskazuje, że w pozwoleniu wodnoprawnym określa się cel korzystania z wód. Dla zastosowania zwolnienia, o jakim mowa w art. 270 ust. 2 ustawy, w decyzji zezwalającej na pobór wód winno wyraźnie być wskazane, że pobór ten dotyczy celów leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz potrzeby chowu i hodowli ryb. Treść pozwolenia wodnoprawnego wydanego przez Starostę Ż. w dniu (...) maja 2009 r., na podstawie którego naliczono opłatę nie wskazuje na taki cel poboru wód. Jak wynika z orzecznictwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przenikanie zaś przez grunty wody nie jest poborem wody do nawadniania upraw i gruntów (II SA/Wr 151/19 wyrok z dnia 22 maja 2019 r.).
Podnoszona przez stronę funkcja retencji zbiorników nie umożliwia skorzystania ze zwolnienia z naliczania opłat. Ochrona przeciwpowodziowa prowadzona jest przez odpowiednie organy poprzez prowadzenie koordynacji przeciwpowodziowej, sporządzanie map zagrożenia powodziowego, map ryzyka powodziowego oraz planów zarządzania ryzykiem powodziowym (art. 163 ust. 5 i 164 ustawy Prawo wodne). Zbiorniki te nie są objęte tymi planami i działaniami. To samo dotyczy spełniania funkcji przeciwdziałania skutkom suszy.
Zdaniem organu strona skarżąca również niesłusznie przytacza przepis art. 214 ustawy Praw wodne, zgodnie z którym śródlądowe wody stojące, woda w rowie oraz woda w stawie, który nie jest napełniany w ramach usług wodnych, ale wyłącznie wodami opadowymi lub roztopowymi lub wodami gruntowymi, znajdujące się w granicach nieruchomości gruntowej stanowią własność właściciela tej nieruchomości. Treść pozwolenia wodnoprawnego wskazuje natomiast w pkt. 2 na szczególne korzystanie z wód tj. pobór wód gruntowych do napełnienia zbiorników. Tym samym zbiorniki te nie podlegają zapisom art. 214 ustawy Prawo wodne.
Na rozprawie wyznaczonej na dzień 14 sierpnia 2019 r. pełnomocnik substytucyjny Dyrektora Zarządu Zlewni w L. Ś. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniosła o oddalenie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Stosownie do art. 184 (in limine) Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują w zakresie określonym w ustawie kontrolę działalności administracji publicznej.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych oznaczonych konstytucyjnie jako inne sądy administracyjne, określone zostały m.in. treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) i polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. kontroli zaskarżonego aktu z przepisami procedury administracyjnej, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja (postanowienie albo inny akt) została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (postanowienia albo innego aktu) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto - zgodnie z treścią art. 134 § 1 wskazanej ustawy - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a stosownie do art. 135 powołanej powyżej ustawy procesowej, Sąd może stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala - odpowiednio - w całości lub części (art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Dokonując w rozpoznawanej sprawie kontroli zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem wskazanego wcześniej kryterium legalności Sąd uznał, że decyzja ta narusza prawo w sposób, który obliguje Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Przedmiotem oceny Sądu była decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni w L. Ś. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie określająca – na podstawie art. 271 ust. 2 w związku z art. 273 ust. 6 powoływanej wcześniej ustawy – Prawo wodne – Nadleśnictwu Ż. za okres od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. opłatę stałą za pobór wody gruntowej do napełnienia zbiorników dokonywanego na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego Nadleśnictwu Ż. decyzją Starosty Ż. z dnia (...) maja 2009 r. (znak: (...)).
Z materiału sprawy wynika, że w rozpoznawanej sprawie kwestią sporną jest zasadność ustalenia opłaty stałej za pobór wody gruntowej wobec udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód tj. pobór wody gruntowej do napełnienia zbiorników (w ilości 6680 m3).
W ocenie skarżącego Nadleśnictwa, wbrew temu co twierdzi organ, w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajduje art. 270 ust. 2 ustawy Prawo wodne, zgodnie z którym opłaty stałej nie ponosi się za pobór wód do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz na potrzeby chowu i hodowli ryb.
W ocenie Sądu organ nie przeprowadził postępowania dowodowego w kwestii określenia faktycznego celu poboru wody gruntowej przez Nadleśnictwo Ż. ograniczając się w tym zakresie do treści pozwolenia wodnoprawnego. Zdaniem Sądu brak ustalenia powyższych okoliczności stanowił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że ustalając opłatę stałą organ odwołał się jedynie do treści pozwolenia wodnoprawnego, z którego nie wynika, że pobór wody gruntowej dla potrzeb napełnienia zbiorników stanowi pobór dla celów leśnych. Zgodzić się należy z organem w tej mierze, iż pozwolenie wodnoprawne stanowi źródło danych niezbędnych do ustalenia wysokości opłaty stałej, jednakże sam fakt jego wydania nie przesądza o obowiązku uiszczenia opłaty przez jego adresata. W pierwszej kolejności organ winien wziąć pod uwagę zasadność określenia takiej opłaty. W odpowiedzi na skargę sam organ wskazuje, że ustawodawca w zakresie opłat formułuje wyraźnie zwolnienia przedmiotowe, jak i podmiotowe, które jednak - w ocenie organu - nie znajdują zastosowania w przedmiotowej sprawie. Nie wskazuje jednak organ w istocie, na jakiej podstawie doszedł do przekonania, iż w sprawie nie ma zastosowania art. 270 ust. 2 ustawy Prawo wodne. Powołuje się organ jedynie na samą treść pozwolenia wodnoprawnego, które w jego ocenie nie wskazuje wyraźnie, że pobór wód dotyczy celów leśnych na potrzeby nawadniania gruntów.
Z powyższą oceną w kwestii braku zaistnienia przesłanki do zwolnienia skarżącego z opłaty na podstawie art. 270 ust. 2 ustawy Prawo wodne, trudno się zgodzić. W uzasadnieniu pozwolenia wodnoprawnego Starosta Ż. odwołuje się do treści operatu wodnoprawnego, opracowanego przez uprawnioną osobę, który pozostał poza oceną organu wodnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie o opłacie stałej.
Zdaniem Sądu takie postępowanie uprawnia do uznania, że organ nie ustalił należycie stanu faktycznego, to jest celu poboru wód. W ocenie Sądu zaniechanie podjęcia czynności wyjaśniających stan faktyczny wskazuje na to, że organ dopuścił się naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W konsekwencji doszło do uchybienia zasadzie ogólnej postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 7 k.p.a., zgodnie z którą w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Na skutek opisanych naruszeń przepisów postępowania co najmniej przedwczesne było stwierdzenie w zaskarżonej decyzji, że w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 270 ust. 2 Prawa wodnego. Wnioski takie organ będzie mógł wyprowadzić dopiero po przeprowadzeniu niewadliwego formalnie postępowania dowodowego.
Niezależnie od powyższego należy zwrócić uwagę, że powoływany przez organ orzekający w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w odpowiedzi na skargę przepis art. 403 ustawy – Prawo wodne nie obowiązywał w dacie udzielania przez Starostę Ż. przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego skarżącemu Nadleśnictwu.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie odniósł się również do sygnalizowanej przez Nadleśnictwo w reklamacji z dnia 18 kwietnia 2019 r. kwestii wyręczania czy wspomagania organów administracji rządowej, administracji samorządowej i Wód Polskich w ochronie przed powodzią (art. 163 ustawy – Prawo wodne), a jej wyjaśnienie – w ocenie strony skarżącej mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie ze względu na treść art. 188 ust. 2 powoływanej ustawy, zgodnie z którym w kosztach utrzymywania urządzeń wodnych uczestniczy ten, kto odnosi z nich korzyści. Uchybienia w tym zakresie nie znosi podjęta przez organ próba wyjaśnienia omawianej kwestii dopiero w odpowiedzi na skargę. W tych okolicznościach uznać należy, że organ orzekający naruszył przepis art. 107 § 3 kpa, w myśl którego uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Z istoty uzasadnienia decyzji wynika, że powinno ono wskazywać przesłanki, którymi kierował się organ wydając dane orzeczenie, a więc powinno w sposób wyczerpujący wyjaśniać podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim a nie innym rozstrzygnięciem przemawiają. Celem uzasadnienia jest bowiem przedstawienie procesów myślowych, które doprowadziły organ do wydania danego aktu, wskazanie motywów będących podstawą podjętego przez niego rozstrzygnięcia i wreszcie wskazanie argumentów tłumaczących, dlaczego takie, a nie inne stanowisko było prawidłowe w określonym stanie faktycznym. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji jak również sposób rozumienia przez organ treści danego przepisu i zastosowanej przez niego metody wykładni. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz kwestionowania stanowiska organu.
Ponadto istotną w rozpoznawanej sprawie – zdaniem Sądu – kwestią, wymagającą wyjaśnienia i omówienia przez organ jest treść punktu I podpunkt 2 pozwolenia wodnoprawnego, z którego organ orzekający w rozpoznawanej sprawie wyprowadza obowiązek ponoszenia przez Nadleśnictwo Ż. opłaty za usługi wodne w formie opłaty stałej za pobór wody gruntowej. We wskazanym powyżej zapisie decyzji z dnia (...) maja 2009 r. Starosta Ż. udzielając Nadleśnictwu Ż. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód skonkretyzował je jako pozwolenie na pobór wody gruntowej do napełnienia zbiorników w ilości 6680 m3. (Z osnowy decyzji udzielającej pozwolenia wodnoprawnego wynika, że dotyczy ono trzech zbiorników położonych na działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi 946 i 958 w W. Gmina Wymiarki, oddział (...) leśnictwa B..)
Starosta Żagański udzielił zatem Nadleśnictwu Ż. pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody gruntowej posługując się sformułowaniem "do napełnienia" (liczba pojedyncza), a nie "do napełniania" (liczba mnoga) odbudowanych zbiorników. W ocenie Sądu powoduje to wątpliwości co do istoty udzielonego pozwolenia wodnoprawnego, czyli tego czy dotyczy ono jednorazowego napełnienia odbudowanych zbiorników, czy też corocznego ich napełniania. Ta kwestia o zasadniczym znaczeniu nie była również przedmiotem wyjaśnień ani oceny organu wodnego orzekającego o przedmiotowej opłacie stałej.
W przedstawionych powyżej okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny – stwierdzając, że naruszenia wskazanych przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy – stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej na wstępie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnione jest treścią art. 200 wskazanej powyżej ustawy, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Za tak określone koszty Sąd uznał kwotę wpisu uiszczonego od skargi oraz koszty związane z udziałem w sprawie pełnomocnika, taryfowo określone.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło