II SA/Wr 431/05

W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 lipca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA – Julia Szczygielska /sprawozdawca/ Sędziowie: Sędzia WSA – Anna Siedlecka Asesor WSA – Olga Białek Protokolant: Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 lipca 2006 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia 2 czerwca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. Decyzją z dnia 27 kwietnia 2005 r. (Nr [...]) Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K., na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004 r., nr 6, poz. 40 ze zm.), odmówił M. S. przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Przedmiotowa decyzja została doręczone w dniu 29 kwietnia 2005 r. osobie o nazwisku S. (imię nieczytelne), którą w adnotacji na potwierdzeniu odbioru określono jako "siostra". M. S. skorzystał z prawa zaskarżenia przedmiotowej decyzji, składając do organu odwołanie opatrzone datą 10 maja 2005 r. (prezentata znajdująca się na piśmie wskazuje dzień 14 maja 2005 r. jako datę otrzymania pisma przez organ), w którym przedstawiając merytoryczne zarzuty wniósł o przyznanie mu dopłat w formie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Postanowieniem z dnia 2 czerwca 2005 r. Nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W., na podstawie art. 134 kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdził niedopuszczalność wniesienia odwołania z powodu uchybienie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu organ wskazał, iż z materiału zebranego w sprawie wynika, iż przedmiotowa decyzja została doręczona M. S. w dniu 29 kwietnia 2005 r., natomiast odwołanie zostało wniesione w dniu 14 maja 2005 r., czyli z uchybieniem dwóch dni. W skardze na powyższe postanowienie złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu M. S. podniósł, iż opóźnienie wniesienia odwołania dotyczyło jednego dnia i spowodowane było przyczynami niezależnymi i niezawinionymi przez skarżącego. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymując w całości powołaną w swojej zaskarżonej decyzji argumentację dodało, iż nie można odmówić racji skarżącemu, iż uchybienie terminu wniesienia odwołania nastąpiło o jeden dzień, jednak pozostaje to bez znaczenia, gdyż skarżący wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania złożył dopiero wraz z niniejszą skargą do Sądu, po upływie miesiąca od doręczenia mu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zakres kontroli zaskarżonych do Sądu postanowień ograniczony jest do ich oceny zgodności z prawem i tylko w zakresie objętym przedmiotem danego postanowienia. Rozpatrując stan faktyczny i prawny sprawy Sąd stwierdził, że przedmiotowa skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt.1 lit. "c" u.p.s.a., co powoduje, iż postanowienie to podlega usunięciu z obrotu prawnego. Prawną podstawą zaskarżonego postanowienia stanowił przepis art. 134 k.p.a., stosownie do którego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Stwierdzenie dopuszczalności odwołania oraz wniesienia go w terminie jest koniecznym warunkiem dopuszczalności merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy. Organ odwoławczy jest zatem zobowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie od kwestionowanej przez stronę decyzji zostało wniesione z zachowaniem czternastodniowego terminu od dnia doręczenia decyzji stronie, określonego w art. 129 § 2 k.p.a., oraz do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w niezbędnym zakresie (zob. np. wyrok NSA OZ w Szczecinie z 17 lipca 1996 r., SA/Sz 2529/95- LEX nr 27250). Wydanie postanowienia o niedopuszczalności odwołania oraz o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego narusza art. 7 i art. 77 (zob. wyrok NSA OZ w Gdańsku z 11 maja 1994 r., SA/Gd 2813/93- "Wspólnota" 1994 r., nr 39, s. 14). Dla oceny zachowania ustawowego terminu do wniesienia odwołania istotne jest sprawdzenie daty doręczenia decyzji oraz daty wniesienia odwołania. Oceniając dochowanie terminu wniesienia odwołania organ administracyjny obowiązany jest przede wszystkim zbadać, czy przesyłka została prawidłowo doręczona w sposób unormowany w art. 39-46 k.p.a. Zasadą jest, zgodnie z art. 40 § 1 k.p.a., że pisma doręcza się stronie. Od zasady doręczania pism stronie osobiście ww. art. 40 kpa ustawodawca przewidział wyjątki: § 2 art. 40 k.p.a.; zdanie drugie § 1 art. 40 k.p.a.; art. 43 k.p.a. i art. 44 k.p.a. Z akt sprawy wynika, iż decyzję organu I instancji wprawdzie adresowana do skarżącego doręczono jednak została osobie, którą w adnotacji na potwierdzeniu odbioru (sporządzonej nie wiadomo przez kogo) określono jako "siostrę" noszącą nazwisko S. (imię nieczytelne). Wprawdzie art. 43 kpa dopuszcza możliwość doręczenia pism m.in. dorosłemu domownikowi, lecz z uwagi na to, że jest to tzw. doręczenie zastępcze, aby to doręczenie można było uznać za skutecznie doręczone, muszą zaistnieć dwie przesłanki łącznie: - po pierwsze, musi to być dorosły domownik, sąsiad lub dozorca domu; - po drugie, osoby te zobowiązują się do oddania pisma osobiści adresatowi. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych niniejszej sprawy potwierdzenia odbioru decyzji I instancji (k.8) nie wynika zaś, by spełnione były obie przesłanki. Nie można zatem przyjąć, że nastąpiło skuteczne doręczenie, stąd brak było dostatecznych podstaw do stwierdzenia uchybienia terminu. Skoro termin do złożenia odwołania rozpoczyna bieg od dnia doręczenia decyzji stronie, to brak doręczenia lub doręczenie z obrazą przepisów kodeksu dotyczących doręczenia oznacza, iż termin ten nie rozpoczął swojego biegu (zob. teza IV wyroku NSA OZ w Katowicach z 28 sierpnia 1996 r., SA/Ka 2966/95- LEX nr 27283). W przypadku niejednoznacznie wypełnionego potwierdzenia odbioru, to organy administracyjne muszą wykazać, że doręczenie zastępcze zostało skutecznie dokonane. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy wnikliwie oceni dopuszczalność złożonego odwołania. Nawet gdyby organ przyjął w wyniku ponownego rozpoznania, iż zachodziły przesłanki z art. 43 k.p.a., to wcześniej, czyli przed wydaniem postanowienia o uchybieniu terminu, winien rozpatrzyć (wydać postanowienie) w przedmiocie zgłoszonego wniosku o przywrócenie terminu. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" u.p.s.a, orzekł jak w sentencji.