II SA/Wr 436/20
PostanowienieWSA we Wrocławiu2020-10-29
Skład orzekający: Asesor WSA Wojciech Śnieżyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wstrzymania wykonania decyzji nakazującej doprowadzenie lokalu mieszkalnego do stanu poprzedniego poprzez wykonanie określonych robót budowlanych, ze względu na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków?Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ skarżąca nie uprawdopodobniła istnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 PPSA. Pełnomocnik skarżącej nie przedstawił konkretnych danych obrazujących sytuację finansową i majątkową skarżącej ani nie wykazał, w jaki sposób wykonanie nakazanych robót miałoby spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Sam przedmiot decyzji ani brak porozumienia współwłaścicieli nie stanowią wystarczającej podstawy do wstrzymania wykonania.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję nakazującą doprowadzenie lokalu mieszkalnego do stanu poprzedniego poprzez wykonanie określonych robót budowlanych. Pełnomocnik skarżącej argumentował, że wykonanie decyzji wiąże się z wysokimi kosztami, potencjalnym ryzykiem znacznej szkody, a także z problemami wynikającymi z braku zgody współwłaścicieli na część wykonanych robót. Podkreślono również tożsamość lub integralność konstrukcji z innymi robotami budowlanymi objętymi odrębnym postępowaniem.Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w dniu 29 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II wniosku I. R. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi I. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2020 r., Nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia lokalu mieszkalnego do stanu poprzedniego poprzez wykonanie określonych robót budowlanych postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Pismem z [...].10.2020 r. skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej skargą z [...].08.2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...].07.2020 r., którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji nakazującą skarżącej doprowadzenie lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...][...] we [...] do stanu poprzedniego, poprzez wykonanie robót budowlanych polegających na: odtworzeniu zamurowanego okna na poziomie piwnicy w elewacji południowej, z zachowaniem jego pierwotnych wymiarów; odtworzeniu zamurowanego luksferami okna na parterze w elewacji południowej, z zachowaniem jego pierwotnych wymiarów; demontażu stolarki okiennej zamontowanej na parterze w elewacji południowej i zamontowanie stolarki okiennej o pierwotnych wymiarach, w pierwotnym usytuowaniu i zamurowanie pozostałej części wykonanego otworu; zamurowaniu otworu drzwiowego wykonanego na poziomie piwnicy w elewacji północnej w miejscu gdzie pierwotnie nie było otworu okiennego ani drzwiowego; wykonaniu w miejscu otworu drzwiowego i otworu zamurowanego luksferami: otworu okiennego o pierwotnych wymiarach i usytuowaniu i zamontowaniu w nim stolarki okiennej; demontażu stolarki okiennej zamontowanej na parterze w elewacji północnej i zamontowanie stolarki okiennej o pierwotnych wymiarach, w pierwotnym usytuowaniu i zamurowanie pozostałej części wykonanego otworu; zamurowaniu otworu okiennego na parterze w elewacji północnej w miejscu gdzie pierwotnie nie było otworu okiennego ani drzwiowego; demontażu stolarki okiennej wykonanej na poziomie piwnicy w elewacji południowej, rozbiórkę ścianki podokiennej i montaż stolarki drzwiowej z zachowaniem jej pierwotnych wymiarów; odtworzeniu ściany zewnętrznej wraz z oknami i drzwiami oddzielającej pokój na parterze od balkonu (tarasu) z zachowaniem jej parametrów cieplnych.
W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącej podał, że główną przyczyną nałożenia opisanych obowiązków był brak zgody współwłaścicieli lokali nr [...] i i nr [...] w odniesieniu do wszystkich robót zrealizowanych w ramach przebudowy lokalu mieszkalnego nr [...]. Skarżąca bowiem dysponuje zgodą współwłaścicieli jedynie w zakresie zamiany i wykonania otworów drzwiowych do lokalu mieszkalnego nr [...].
Wskazano również na podejmowane przez skarżącą próby polubownego działania w celu uzgodnienia i podjęcia wspólnej decyzji z pozostałymi współwłaścicielami w sprawie sposobu zniesienia współwłasności nieruchomości wspólnej. Zgodne zakończenie powyższych działań umożliwi skarżącej doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Dalej zauważono, że wykonanie obowiązku przywrócenia lokalu nr [...] do stanu poprzedniego wymagać będzie wykonania robót wiążących się z ingerencją w ściany budynku, z zakupem nowej stolarki okiennej, nowych materiałów budowlanych i zlecenia wykonania tych robót odpowiedniemu wykonawcy. Wiązać się to będzie z koniecznością poniesienia przez skarżącą wysokich kosztów budowy, obejmujących zarówno koszty robót wykonanych samowolnie, koszty doprowadzenia do stanu poprzedniego, jak również koszty robót wykonanych ponownie po uzyskaniu zgody współwłaścicieli lub podziale nieruchomości. W świetle powyższego, nie ulega wątpliwości, że ewentualne wykonanie decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, natomiast w razie uwzględnienia skargi może okazać się, że nie było podstaw do nakazania robót, a w konsekwencji ponoszenia wysokich nakładów finansowych. Rozmiar szkody wywołanej wykonaniem na tym etapie zaskarżonej decyzji przewyższy dwukrotnie wartość dotychczasowych robót i poniesionych nakładów.
Końcowo pełnomocnik zaakcentował, że w odniesieniu do robót wykonanych w obrębie lokalu nr [...] organ I Instancji prowadzi odrębne postępowanie w sprawie robót budowlanych związanych z nadbudową jednokondygnacyjnej części budynku i rozbudową o taras budynku. Mając na uwadze zakres robót budowlanych objętych przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie art. 48 u.p.b., jak również robót objętych obowiązkiem nałożonym zaskarżoną decyzją w zakresie pkt 10 (odtworzenie ściany zewnętrznej wraz z oknami i drzwiami oddzielającej pokój na parterze od balkonu, tarasu z zachowaniem jej parametrów cieplnych), w ocenie skarżącej zachodzi w tej tożsamość robót lub co najmniej taka integralność konstrukcji, która w chwili obecnej uniemożliwia należyte wywiązanie się z obowiązków wynikających z zaskarżonej decyzji.
Przedstawione okoliczności potwierdzają, że w tej sytuacji szkoda jest oczywista i realna. Poniesienie przez skarżącą nakładów finansowych, które mogą okazać się zbędne nie znajduje obecnie jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tym samym katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia został określony przez ustawodawcę w sposób wyczerpujący i alternatywny. Oznacza to, że Sąd będzie uprawniony do udzielenia stronie ochrony tymczasowej dopiero wówczas, gdy uprawdopodobni ona chociaż jedną ze wskazanych w ww. przepisie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu, z tym zastrzeżeniem, że akt ten nadaje się do wykonania i wymaga wykonania.
Istotą udzielanej na tym etapie postępowania sądowego ochrony tymczasowej, jest bowiem zapobieżenie wyrządzeniu stronie skarżącej znacznej szkody (majątkowej bądź niemajątkowej) lub zapobieżenie spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, które mogą powstać poprzez wykonanie zaskarżonej decyzji, zanim zostanie ona poddana kontroli sądu administracyjnego pod względem jej legalności.
Wymaga również podkreślenia, że w doktrynie i orzecznictwie ugruntował się pogląd, zgodnie z którym obowiązek przedstawienia okoliczności uprawdopodabniających zaistnienie przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy. Musi on wskazać konkretne okoliczności, które umożliwią Sądowi dokonanie oceny, czy wstrzymanie zaskarżonego rozstrzygnięcia jest w danej sytuacji uzasadnione (zob. postanowienie NSA z 15.01.2015 r., sygn. akt I OZ 1236/14). Nie ulega zatem wątpliwości, że wniosek o wstrzymanie wykonania aktu objętego skargą wymaga od strony skarżącej, i tym bardziej od profesjonalnego pełnomocnika, powołania się na tego rodzaju szczególne okoliczności, które będą przemawiały – w danej sprawie – za odstąpieniem przez Sąd od generalnej zasady wykonalności ostatecznych decyzji administracyjnych. Jego twierdzenia powinny zostać poparte dokumentami, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej i majątkowej (zob. postanowienie NSA z 15.09.2010 r., sygn. akt II FSK 1837/10).
Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że pełnomocnik skarżącej uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wskazał choćby w przybliżeniu jakichkolwiek danych obrazujących sytuację finansową i majątkową skarżącej, jak też uprawdopodabniających potencjalnie grożącą skarżącej znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki nakazanych robót budowlanych. W tym zakresie Sądowi nic nie mówi wskazanie, że rozmiar szkody wywołanej wykonaniem na tym etapie zaskarżonej decyzji przewyższy dwukrotnie wartość dotychczasowych robót i poniesionych nakładów.
Zauważyć przy tym trzeba, że "znaczna szkoda", o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Zaś trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Tym samym w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie sposób uznać, że powołane we wniosku, a bliżej nieokreślone potencjalne niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków związane z koniecznością wykonania nakazanych robót przez skarżącą, uzasadnia zastosowanie ochrony tymczasowej. Nie można przy tym zakładać, jak zdaje się oczekiwać tego pełnomocnik skarżącej, że już sam przedmiot decyzji w sposób wystarczający uprawdopodobnia wystąpienie niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Również brak porozumienia współwłaścicieli budynku, a nawet niewyrażanie zgody na roboty budowlane nie może stanowić podstawy do wstrzymania wykonania obowiązku nałożonego zaskarżoną decyzją.
Dlatego też w ocenie Sądu, wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zawiera usprawiedliwionych motywów wskazujących na wystąpienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Należy jednak zaznaczyć, że na tym etapie postępowania Sąd nie bada zasadności skargi, gdyż zarzuty w niej zawarte, będą podlegały ocenie Sądu dopiero w toku merytorycznego rozstrzygania sprawy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło