II SA/Wr 44/06
WyrokWSA we Wrocławiu2006-03-31
Skład orzekający: Alicja Palus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty wniesione przez zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym, dotyczące merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego, mogą być podstawą do uwzględnienia tych zarzutów?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do rozpatrywania zastrzeżeń podnoszonych przez zobowiązanego, które nie są związane z samym postępowaniem egzekucyjnym, ale dotyczą postępowania jurysdykcyjnego, w którym orzeczono o egzekwowanym obowiązku. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego, a jedynie do badania prawidłowości samego postępowania egzekucyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. K. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o odrzuceniu zarzutów wniesionych przez J. K. do postępowania egzekucyjnego. Zarzuty dotyczyły m.in. treści aktu notarialnego, który według skarżącej nie dawał podstaw do uznania naruszenia przepisów Prawa budowlanego. Organy administracyjne uznały, że podniesione zarzuty nie mieszczą się w katalogu określonym w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ponieważ dotyczą merytorycznego rozstrzygnięcia, a nie samego postępowania egzekucyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Alicja Palus, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 marca 2006 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. K. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. działając na podstawie art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /t.j. Dz. U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 z późn. zm./ orzekł o odrzuceniu zarzutów wniesionych przez J. K. do wszczętego postępowania egzekucyjnego w sprawie wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] Nr [...] dotyczącej rozbiórki samowolnie wybudowanych ścianek wydzielających pomieszczenie łazienki na nieruchomości wspólnej tj. korytarzu ogólnodostępnym, na pierwszym piętrze budynku mieszkalnego, wielorodzinnego nr [...] w P., gm. S. oraz doprowadzenie w/w korytarza do stanu poprzedniego.
W uzasadnieniu tego orzeczenia organ wyjaśnił, że podczas przeprowadzonego w dniu [...] dowodu z oględzin w sprawie wykonania nakazu wynikającego z opisanej w osnowie postanowienia decyzji tego organu z dnia [...] Nr [...], stwierdzono, że J. K. nie rozebrała postawionych przez nią ścianek wydzielających z części w/w korytarza pomieszczenie łazienki.
W związku z powyższym tytułem wykonawczym nr [...] z dnia [...] skierowanym do egzekucji administracyjnej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., działając jako organ egzekucyjny, wszczął postępowanie egzekucyjne wobec J. K., jako zobowiązanej.
Organ orzekający wskazał następnie, że pismem z dnia [...] J. K. wniosła zarzuty do wystawionego tytułu wykonawczego i jednocześnie wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego ostateczną decyzją organu odwoławczego Nr [...] z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] Nr [...] nakazującą J. K., K. i M. W. oraz A. A. rozbiórkę na koszt własny samowolnie wybudowanych ścianek na nieruchomości wspólnej tj. korytarzu ogólnodostępnym na pierwszym piętrze budynku mieszkalnego.
Za podstawę zarzutu zobowiązana wskazała m.in. zapis § 4 aktu notarialnego umowy sprzedaży samodzielnego lokalu mieszkalnego nr 6 w budynku mieszkalnym, położonym we wsi P. nr [...], gm. S., /Rep. [...] nr [...]/. Zgodnie z tym zapisem lokal mieszkalny nr [...] stanowi odrębną nieruchomość składającą się z jednego pokoju, kuchni i łazienki, znajdującą się na pierwszym piętrze w/w budynku mieszkalnego.
Zdaniem zobowiązanej taki zapis nie daje podstaw do uznania, że zabudowa części korytarza i wydzielenie dodatkowego pomieszczenia łazienki nastąpiły z naruszeniem przez nią przepisów ustawy – Prawo budowlane.
W dalszej części uzasadnienia organ orzekający przytoczył treść art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wcześniej powołanej i wyjaśnił, że okoliczność wskazana jako podstawa zarzutu, dotycząca treści § 4 aktu notarialnego – umowy sprzedaży z dnia [...] nie stanowi żadnej z podstaw wymienionych w tym przepisie i nie podlega też rozstrzygnięciu na podstawie przepisów ustawy – Prawo budowlane.
W zakończeniu uzasadnienia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. poinformował, że zawarty w piśmie zobowiązanej wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego został przekazany zgodnie z własnością do tego organu. Wskazał przy tym, że postępowanie administracyjne w sprawie wznowienia postępowania nie ma wpływu na obecny tok postępowania w sprawie egzekucji obowiązku wynikającego ze znajdującej się w obrocie prawnym i opisanej wcześniej decyzji z dnia [...] Nr [...].
Na opisane powyżej postanowienie wniosła zażalenie J. K., podnosząc, że zastosowana przez organ I instancji konstrukcja prawna jest błędną wykładnią prawa administracyjnego i egzekucyjnego, bowiem organ nieprawidłowo zakłada, że "treść aktu notarialnego nie ma wpływu na ocenę stanu prawnego strony i faktów".
Zdaniem J. K. pominięcie tego dokumentu w dotychczasowym postępowaniu jest rażącym naruszeniem prawa przez organy prowadzące postępowanie i może skutkować uchyleniem dotychczas wydanych decyzji.
To z kolei będzie oznaczać spełnienie wymogów art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tzn. nieistnienie obowiązku. W ocenie wnoszącej zażalenie wobec złożenia przez nią wniosku o wznowienie postępowania, egzekwowanie wykonania obowiązku jest przedwczesne.
Po rozpatrzeniu zażalenia D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] Nr [...], wydanym po uprzednim uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 21 czerwca 2005r. /sygn. akt II SA/Wr 186/04/ postanowienia tego organu podjętego w sprawie, stosując przepis art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ orzekający szczegółowo przedstawił stan faktyczny sprawy i podjęte w niej czynności procesowe, w tym czynności orzecznicze.
Wyjaśnił m.in., że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, w toku którego orzeczono o przedmiotowym obowiązku zostało zakończone ostateczną decyzją orzekającą o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej, a skarga wniesiona w tej sprawie została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2005 r. /sygn. akt VII SA/Wa 1027/04/.
Ponadto D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał w uzasadnieniu, że podniesione w zażaleniu kwestie dotyczą przede wszystkim merytorycznego rozstrzygnięcia, podjętego w związku z robotami budowlanymi, polegającymi na samowolnym wykonaniu ścianek na korytarzu ogólnodostępnym na pierwszym piętrze budynku mieszkalnego nr [...], położonego na działce nr [...] w P.
Organ orzekający wyjaśnił następnie, że przepis art. 32 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, że organ egzekucyjny przystępując do czynności egzekucyjnych doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, zaopatrzony w klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej oraz poucza o prawie do zgłoszenia w ciągu 7 dni zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Uwzględnienie zarzutu jest możliwe jedynie wtedy, gdy jego podstawą są tylko okoliczności wymienione w art. 33 powołanej wyżej ustawy. Organ orzekający wskazał, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia, że zachodzi którekolwiek z wymienionych w tym przepisie przesłanek.
Podniesione przez zobowiązaną zarzuty nie dotyczą prowadzonego postępowania egzekucyjnego, a jedynie merytorycznego rozstrzygnięcia podjętego w przedmiotowej sprawie. Organ podkreślił też, że w toku postępowania egzekucyjnego nie podlegają weryfikacji rozstrzygnięcia podjęte przez organ I instancji. W postępowaniu egzekucyjnym przedmiotem oceny organu pozostaje prawidłowość przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego, a podnoszone argumenty dotyczące merytorycznego rozstrzygnięcia pozostają bez wpływu na zaskarżone postanowienie.
Organ orzekający dodał jednocześnie, że obowiązek, który jest egzekwowany został orzeczony prawomocną decyzją i wynika bezpośrednio z naruszenia przepisów ustawy – Prawo budowlane.
Prawidłowość opisanego powyżej postanowienia zakwestionowała J. K. poprzez skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
W petitum skargi wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. ze względu na rażące naruszenie prawa oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W uzasadnieniu skargi J. K. opisała czynności podejmowane przed organami administracji publicznej, prowadzącymi postępowanie w sprawie. Zarzuciła też tym organom nieprawidłowości w postępowaniu.
Podała również, że zbyła nieruchomość i przestała być stroną postępowania, a mimo tego organy podejmują w stosunku do niej czynności i przymuszają do wykonania czegoś, co jest niezgodne z prawem.
W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i odwołał się do swojej argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Pismami z dnia [...] strony zostały zawiadomione przez Sąd o złożeniu wniosku o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyraził zgodę na rozpoznanie sprawy w tym trybie, a żadna z pozostałych stron postępowania w terminie czternastu dni od doręczenia zawiadomienia nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Wyjaśniając przesłanki podjętego rozstrzygnięcia wskazać przede wszystkim należy, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/ ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji /innego aktu lub czynności/ z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia innego aktu albo czynności, będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu.
Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw do stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie, co obligowało Sąd do wydania orzeczenia w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/.
Zważyć przede wszystkim należy, że podstawą zarzutu mogą być wyłącznie okoliczności wymienione w art. 33 powoływanej wcześniej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /np. wyrok NSA z dnia 20 września 1995 r., sygn. lub SA/Lu 2104/94, Lex nr 26956; wyrok NSA z dnia 27 października 1999r., sygn. akt IV SA 1104/96, Lex nr 47780/.
Zgodnie z przywołanym w uzasadnieniu postanowienia wydanego w tej sprawie przez organ pierwszej instancji i wskazanym powyżej przepisem art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienia, wygaśnięcia albo nieistnienia obowiązku, 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej, 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4, 4) błąd co do osoby zobowiązanego, 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego, 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1, 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucji, 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.
Analiza zgłoszonych przez J. K. zarzutów wskazuje, że nie mogą one być uznane za skuteczne w rozumieniu powołanego powyżej przepisu.
Wyjaśnić dodatkowo należy, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do rozpatrywania zastrzeżeń podnoszonych przez zobowiązanego, które nie są związane z samym postępowaniem egzekucyjnym, ale dotyczą postępowania jurysdykcyjnego, w który orzeczono o egzekwowanym obowiązku. Zarzuty oraz inne środki odwoławcze przysługujące w ramach postępowania egzekucyjnego nie mogą też być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej, stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego.
Sąd zwrócił też uwagę, że argument dotyczący zbycia nieruchomości i wynikającej z tego niemożności wykonania obowiązku został przedstawiony dopiero w skardze i nie był wykorzystywany w postępowaniu instancyjnym, prowadzonym w tej sprawie.
Skarżąca nie przedstawiła przy tym żadnego dowodu na potwierdzenie tego faktu, a doręczenia pism kierowanych w toku postępowania sądowadministracyjnego do skarżącej następowały nadal na adres nieruchomości objętej przedmiotowym obowiązkiem.
Okoliczność ta mogłaby być rozważona przez organ egzekucyjny jako ewentualna przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego w stosunku do skarżącej. Nie można jej natomiast kwalifikować ani jako błąd co do osoby zobowiązanego, ani jako podstawę do stwierdzenia nieistnienia obowiązku.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znajduje podstaw do uwzględnienia skargi, zgodnie z art. 151 powołanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Powołane przepisy
art. 34 ustawyart. 33 ustawyart. 33 pkt 1 ustawyart. 138 § 1 pkt 1art. 32 § 1 ustawyart. 33art. 1 § 1art. 151 ustawyart. 3art. 15 § 1art. 27art. 151
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło