II SA/Wr 44/15
WyrokWSA we Wrocławiu2015-03-12
Skład orzekający: Ireneusz Dukiel, Olga Białek, Alicja Palus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel lokalu w budynku wielorodzinnym, w którym funkcjonuje wspólnota mieszkaniowa, ma przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym samowoli budowlanej w częściach wspólnych budynku, jeśli wykaże indywidualny interes prawny, w tym zagrożenie dla bezpieczeństwa użytkowania lokalu i bezpieczeństwa przeciwpożarowego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy umarzając postępowanie odwoławcze z uwagi na brak przymiotu strony po stronie skarżącego, naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 28 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Właścicielowi lokalu może przysługiwać przymiot strony w postępowaniu dotyczącym części wspólnych budynku, jeżeli wykaże, że działania innego podmiotu naruszyły jego indywidualny interes prawny, w tym bezpieczeństwo użytkowania lokalu i bezpieczeństwo przeciwpożarowe. Brak takich ustaleń przez organ odwoławczy stanowił istotne naruszenie procedury.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wykonania przebudowy części poddasza bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ I instancji umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe po utracie ważności postanowienia o wstrzymaniu robót. Organ II instancji umorzył postępowanie odwoławcze, uznając skarżących za nieposiadających przymiotu strony. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym prawa do udziału w postępowaniu i ochrony ich interesu prawnego związanego z bezpieczeństwem użytkowania lokalu i bezpieczeństwem przeciwpożarowym.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję DWINB, orzekł, że decyzja nie może być wykonana i zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżących.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału II Kinga Jezierska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 marca 2015r. sprawy ze skargi P. D. i B. D. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 10 grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wykonania przebudowy części poddasza bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. (zwany dalej organem I instancji lub w skrócie PINB) decyzją z dnia 28 sierpnia 2014 r., nr [...], stosując przepisy art. 105 § 1 i art. 104 k.p.a. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wykonania przebudowy części poddasza bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę w budynku wielorodzinnym w O. przy ul. S. [...] nad lokalem mieszkalnym nr [...].
Z uzasadnienia tego orzeczenia wynika m.in., że sprawa wykonania przebudowy części poddasza bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę w opisanym wyżej budynku wielorodzinnym została zainicjowana w wyniku zawiadomienia z dnia 16 września 2013 r. Przeprowadzone w dniu 7 lutego 2014 r. oględziny potwierdziły wykonanie przez właścicieli lokalu nr [...] przebudowy w części budynku poddasza bez uzyskania pozwolenia na przebudowę. Stwierdzono, że na poddaszu nieużytkowym wygrodzono powierzchnię użytkową i wykonano dodatkowo wykucie otworu w stropie. Wobec powyższego, na podstawie art. 50 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., dalej jako ustawa Prawo budowalne lub w skrócie u.p.b.) wstrzymano roboty budowlane prowadzone bez pozwolenia na budowę, nakazano zabezpieczenie poddasza przed dostępem osób trzecich i nałożono obowiązek przedstawienia inwentaryzacji wykonanych robót. W toku postępowania administracyjnego inwestorzy nie przedstawili inwentaryzacji wykonanych robót, natomiast w dniu 24 kwietnia 2014 r. przedłożyli informację o przywróceniu nieruchomości do stanu poprzedniego. Z uwagi na utratę ważności postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych PINB umorzył postępowanie decyzją nr [...] z dnia 24 kwietnia 2014 r., wskazując że bezskuteczny upływ terminu spowodował brak możliwości wydania decyzji "naprawczej" z art. 51 u.p.b. oraz możliwości kontynuowania robót budowlanych.
W wyniku odwołania P. D. (dalej jako odwołujący lub skarżący) D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. (dalej jako organ II instancji, organ odwoławczy lub w skrócie DWINB) decyzją nr [...] z dnia 25 lipca 2014 r. uchylił decyzję z dnia 24 kwietnia 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W ponownym postępowaniu zobowiązano PINB do ustalenia stron postępowania i zapoznania obecnego zarządcy nieruchomości przy ul. S. [...] z dotychczasowym przebiegiem postępowania oraz zapewnienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów w sprawie.
Ponownie prowadząc postępowanie PINB poinformował inwestorów oraz zarządcę nieruchomości – B. w O. o zakończeniu postępowania wyjaśniającego i możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym.
Następnie, podejmując decyzję z dnia 28 sierpnia 2014 r., nr [...], PINB ponownie stwierdził, że umorzenie postępowania uzasadnia utrata ważności postanowienia o wstrzymaniu robót budowalnych. Stanowi to podstawę do umorzenia postępowania z uwagi na bezprzedmiotowość. Bezskuteczny upływ terminu oznacza, że ustaje zakaz prowadzenia robót budowlanych. Nie jest więc możliwym wydanie decyzji w oparciu o art. 51 ust. 1 u.p.b.
Powyższą decyzję doręczono do "wiadomości" B. i P. D. (dalej również jako skarżący).
Skarżący od tej decyzji wniósł odwołanie wnosząc o jej uchylenie oraz właściwe przeprowadzenie postępowania, które zmierzać będzie do przywrócenia stanu poprzedniego. Odwołujący wniósł o dopuszczenie dowodu ze zdjęć projektu wzmocnień sporządzonych na zlecenie A., w oparciu o który dokonano samowoli budowlanej. Odwołujący wskazał, że PINB mimo ciążącego na nim obowiązku sprawdzenia informacji o przywróceniu do stanu poprzedniego do dnia dzisiejszego tego nie uczynił naruszając tym samym art. 7 i art. 8 k.p.a. Jako dowód świadczący o nieprawdziwości przywrócenia do stanu poprzedniego, powołano się na załączone we wcześniejszym odwołaniu z dnia 30 kwietnia 2014 r. zdjęcia z uwidocznionymi nieprawidłowościami. Odnosząc się do załączonego do odwołania projektu wzmocnień otworów odwołujący zwrócił uwagę na to, że lokalizacja projektowa odbiega w sposób znaczący od stanu faktycznego wykonania otworów (przybliżona lokalizacja kolor czerwony).
Po rozpatrzeniu odwołania DWINB decyzją z dnia 10 grudnia 2014 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzył postępowanie odwoławcze. Powyższą decyzję doręczono do "wiadomości" skarżącemu.
W uzasadnieniu decyzji DWINB wskazał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na brak przymiotu strony przez odwołującego się. Wyjaśnił, że uzyskanie przez określony podmiot przymiotu strony nie wystarczy wykazanie jakiegokolwiek interesu, lecz musi to być interes prawny, sankcjonowany przepisami prawa materialnego. Organ II instancji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie występuje duża wspólnota mieszkaniowa. Wobec tego organ odwoławczy powołując się na art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t. jedn. Dz. U. z 2000 r., nr 80, poz. 903 ze zm., dalej jako ustawa o własności lokali lub w skrócie u.w.l.), podniósł, że podmiotowość prawna wspólnoty mieszkaniowej sprawia, że w postępowaniach administracyjnych z zakresu legalności elementów budynku, jeśli ich przedmiot dotyczy części wspólnych budynku, pod pojęciem właściciela kryje się wspólnota mieszkaniowa, nie zaś właściciele poszczególnych lokali stanowiących przedmiot odrębnej własności. Wyjaśniając zagadnienia dotyczące reprezentacji wspólnoty w postępowaniu organ odwoławczy powołując się na art. 18 i nast. ustawy o własności lokali, wskazał, że właściciele poszczególnych lokali w budynku, w którym funkcjonuje wspólnota mieszkaniowa, będący tym samym współwłaścicielami części wspólnych budynku, uczestniczą w obrocie prawnym za pośrednictwem instytucji wspólnoty mieszkaniowej. Podkreślił również, że uprawnienia wspólnoty mieszkaniowej oraz właścicieli poszczególnych lokali nie są wobec siebie konkurencyjne - właściciel odrębnego lokalu ma status strony w sprawach dotyczących tego lokalu i wówczas może występować w sprawie, w której stroną jest również wspólnota. Powołując się na tezę zawartą w wyroku NSA z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 729/09 zgodnie z którą: "członek wspólnoty wykaże swój indywidualny, własny interes prawny, to istnieje podstawa, aby mógł wystąpić jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym w sprawie, w której może wystąpić także wspólnota", organ II instancji przyjął, że opisana w tym orzeczeniu sytuacją nie występuje. Postępowanie w tej sprawie dotyczy bowiem wykonania przebudowy części poddasza w budynku wielorodzinnym w O. przy ul. S. [...] nad lokalem mieszkalnym nr [...] w ogólności, nie zaś wyłącznie lokalu skarżącego, a w takim postępowaniu przymiot strony przysługuje co do zasady inwestorom, oraz tak jak w badanej sprawie również wspólnocie mieszkaniowej lub zarządcy. Skarżący natomiast - jako współwłaściciel jednego z lokali - nie wykazał w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, w oparciu o przepisy prawa materialnego, że posiada w sprawie indywidualny interes prawny, uprawniający go do udziału w postępowaniu w charakterze strony obok wspólnoty. W konsekwencji organ II instancji stwierdził, że postępowanie administracyjne w sprawie wykonania przebudowy części poddasza w przedmiotowym budynku wielorodzinnym w O. nad lokalem mieszkalnym nr 4, nie dotyczy interesu prawnego czy też obowiązku odwołującego się. Powyższe determinuje zastosowanie przepisu art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Na poparcie przedstawionego stanowiska organ odwoławczy powoła się stanowisko WSA we Wrocławiu zajęte wyroku z dnia 29 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 217/09, zgodnie z którym: "(...) brak posiadania przymiotu strony uniemożliwia uzyskanie w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnięcia merytorycznego, chociażby nawet złożone przez taki podmiot odwołanie zawierało trafną argumentację merytoryczną".
Prawidłowość decyzji wydanej w postępowanie odwoławczym zakwestionowali skarżący i w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji DWINB z dnia 10 grudnia 2014 r. zarzucając jej rażące naruszenie art. 81 c ust. 2 u.p.b. w zw. z art. 28 i art. 10 k.p.a. oraz art. 206 k.c., a także art. 12 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 13 ust. 1 u.w.l.
W uzasadnieniu skargi podnieśli, że w postępowaniu odwoławczym zostało naruszone ich prawo do wglądu i wypowiedzenia się na temat dokumentów dostarczonych przez organ I instancji, tym bardziej, że miały one istotne znaczenie dla sprawy w kwestii uznania, iż nie są stroną w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). Zwrócili przy tym uwagę, że w toku całego postępowania dotyczącego samowoli budowlanej przy ulicy S. [...] strony uczestniczące w postępowaniu określane był kilkakrotnie. Po raz pierwszy, przez PINB na początku postępowania, jak i przez DWINB, gdzie byli stroną w postępowaniu przy okazji pierwszego odwołania. Dodatkowo w piśmie z dnia 23 czerwca 2014 r. dotyczącym uzupełnienia odwołania od decyzji nr [...] podnieśli argument, że PINB zignorował ich wniosek o przywrócenie stanu pierwotnego ze względu na wymogi ochrony PPOŻ. Argumentowali wówczas, że strop w miejscu wykonania otworów stwarza zagrożenie pożarowe rozprzestrzeniania się ognia między kondygnacjami, a wykonana instalacja elektryczna może przyczynić się do pożaru. Według skarżących powyższe okoliczności wprowadzają bezpośrednie zagrożenie dla ich własności w przypadku zaprószenia ognia na częściach wspólnych objętych samowolą budowlaną, a co za tym idzie mają oni interes prawny aby wyeliminować samowolę budowlaną i doprowadzić do stanu pierwotnego. Skarżący zwrócili również uwagę na okoliczność ubezpieczenia należącego do nich mieszkania na wypadek pożaru, jednak fakt wykonania otworów między kondygnacjami oraz instalacji elektrycznej (prawdopodobnie przez osobę nieposiadającą odpowiednich uprawnień do tego typu prac) wpływa na to, iż w przypadku pożaru poddasza oraz ich nieruchomości, nie otrzymaliby odszkodowania z uwagi na bezprawnie wprowadzone zmiany w konstrukcji budynku mające istotne znaczenie dla rozprzestrzeniania się ognia. W ich przekonaniu, zaistniała samowola budowlana narusza ich prawo własności oraz wprowadza niepotrzebne zagrożenie.
W ocenie skarżących o posiadaniu interesu prawnego w sprawie świadczy także treść umowy ubezpieczeniowej (do skargi załączono załącznik w postaci: warunków umowy ubezpieczeniowej oraz deklaracji przystąpienia do umowy ubezpieczeniowej). Przewiduje ona, że w przypadku wystąpienia szkody następuje roszczenie regresowe wobec osoby - w tym przypadku wspólnoty mieszkaniowej, której skarżący są członkami za niewłaściwe zabezpieczenie samowoli budowlanej przed możliwymi skutkami pożaru.
Według skarżących DWINB podejmując decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego naruszył art. 81 c ust. 2 u.p.b. w zw. z art. 28 k.p.a. Ich zdaniem przepis art. 81 c ust. 2 u.p.b. określił krąg stron w każdym postępowaniu prowadzonym na jego podstawie. Tym samym za stronę przyjęto uczestnika procesu budowlanego, jak i właściciela obiektu. Powołując się na wyroki WSA w Krakowie z dnia 13 stycznia 2012 r. oraz WSA w Gdańsku z dnia 16 kwietnia 2014 r. (w skardze nie określono sygnatur spraw), skarżący podnieśli, że nałożenie obowiązku dostarczenia ekspertyzy na inwestora, w rozpoznawanej sprawie nie zmienia ustalonego tym przepisem kręgu stron postępowania. Nałożenie obowiązku na konkretny podmiot a ustalenie kręgu stron nie zawsze prowadzi do wspólnego kręgu podmiotowego postępowania. Według skarżących skoro zatem samowola budowlana dotyczyła części wspólnych budynku, to przysługiwał im przymiot strony uprawnionej do wniesienia odwołania od decyzji nr [...].
W dalszej części skargi jej autorzy powtórzyli za odwołaniem argumentację dotyczącą bezpodstawnego uznania przez PINB, że powierzchnia zmieniona samowolą budowlaną została przywrócona do stanu pierwotnego. Wskazali, że wykonane wcześniej otwory zostały jedynie zaślepione płytami gipsowo-kartonowymi. W tym zakresie skarżący powołali się na pismo z dnia 28 września 2014 r. i załączone do niego zdjęcia zaślepionych otworów oraz załącznik do pisma z dnia 30 kwietnia 2014 r. Autorzy skargi zauważyli również, że na skutek opóźnień w działaniu PINB lokatorzy, którzy dopuścili się samowoli budowlanej wspólnie i w porozumieniu z przedstawicielem dewelopera A., przeprowadzili próbę legalizacji samowoli budowlanej, w sposób świadczący o tym, że opisaną samowolę dokonała cała wspólnota mieszkaniowa przy ul. S. [...]. Ponadto zauważyli, ze uchwała legalizująca otwory wykonane w stropie została uchylona przez Sąd Okręgowy we W..
W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 12 marca 2015 r. skarżący wniósł o uchylenie decyzji DWINB wskazując, że jest stroną postępowania i brak było podstaw do umorzenia postępowania. Na pytanie Sądu skarżący podał, że przedmiotowe wejście na poddasze nieużytkowe znajduje się około 1,5 m od ściany jego mieszkania, a pierwotnie zajęta powierzchnia na tym poddaszu obejmowała również przestrzeń nad jego mieszkaniem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie mając na względzie następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Działając w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako u.p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 u.p.p.s.a.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd stosownie do brzmienia art. 134 u.p.p.s.a., nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.
Badając pod względem legalności zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję, Sąd stwierdził naruszenie przepisów procedury administracyjnej, które dało podstawę do jej uchylenia.
Należy zauważyć, że podstawą prawną decyzji DWINB z dnia 10 grudnia 2014 r., nr [...] jest przepis art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Badając podjęte rozstrzygnięcie pod kątem zastosowania tego artykułu przez organ odwoławczy, Sąd doszedł do przekonania, że mieliśmy do czynienia z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 28 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., a naruszenie to zaś mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie bowiem z przepisem art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze. Przepis ten uprawnia organ odwoławczy do podjęcia decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. Ponieważ przepis art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. nie określa przyczyn umorzenia postępowania odwoławczego, w każdej indywidualnej sprawie przyczyny bezprzedmiotowości postępowania należy poszukiwać z uwzględnieniem treści art. 105 k.p.a. Bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego będzie miała zatem miejsce wtedy, gdy strona skutecznie cofnie odwołanie (art. 137 k.p.a.), bądź jeżeli organ odwoławczy w toku postępowania ustali, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w sprawie (art. 127 § 1 k.p.a.). Okoliczności te niewątpliwie wypełniają przesłankę bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego. Inne przesłanki bezprzedmiotowości postępowania przed pierwszą instancją nie będą tu miały zastosowania (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 615).
W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie odwoławcze podlega umorzeniu z uwagi na fakt, że skarżący– wnoszący odwołanie - nie posiada przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wykonania przebudowy części poddasza bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę w przedmiotowym budynku wielorodzinnym w O.. Zdaniem organu odwoławczego w tym postępowaniu przymiot strony przysługuje co do zasady inwestorom oraz wspólnocie mieszkaniowej. Skarżący natomiast - jako współwłaściciel jednego z lokali nie wykazał w toku postępowania, w oparciu o przepisy prawa materialnego, iż posiada w sprawie indywidualny interes prawny, uprawniający go do udziału w postępowaniu w charakterze strony obok wspólnoty.
W ocenie Składu orzekającego organ wydając takie rozstrzygnięcie oparł je jedynie na fakcie, że skarżący są członkami wspólnoty mieszkaniowej. Nie rozważono natomiast czy mają oni swój indywidualny, własny interes prawny, który pozwala im na uczestniczenie (obok wspólnoty), w charakterze strony w toczącym się postępowaniu prowadzonym w ramach nadzoru budowlanego, naruszając w ten sposób art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 w zw. z art. 28 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Wprawdzie jest niespornym w niniejszej sprawie, że budynek, w którym przeprowadzone były roboty budowlane objęty jest zasadami określonymi w ustawie o własności lokali, co oznacza, że stroną w takim postępowaniu, co do zasady jest wspólnota mieszkaniowa, jednakże nie oznacza to, że właścicielowi lokalu nie może przysługiwać przymiot strony w takim postępowaniu. Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądowoadministracyjnym, reprezentowany jest obecnie jednolity pogląd, co do tego, że właścicielowi lokalu taki przymiot przysługuje, jeżeli wykaże, że działaniami innego podmiotu został naruszony jego indywidualny interes prawny.
W niniejszej sprawie skarżący od początku postępowania podnosili, że prace wykonywane w lokalu nr [...] oraz znajdującym się nad nim poddaszu wpływają nie tylko na stan techniczny ich lokalu, ale również na bezpieczeństwo jego użytkowania, w tym bezpieczeństwo przeciwpożarowe.
Zauważyć w tym miejscu należy, iż przy rozpoznawaniu odwołania, badając sprawę merytorycznie organ odwoławczy związany jest m.in. zasadą dwuinstancyjności postępowania, co niewątpliwie oznacza, że organ ten jest tak samo - zgodnie z art. 140 k.p.a. - jak organ I instancji związany przepisami art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Ponadto, jeśli w jego ocenie istnieją braki w materiale dowodowym, zgromadzonym przez organ I instancji, to organ odwoławczy może skorzystać z przepisu art. 136 k.p.a., dającego możliwość przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Natomiast niewywiązanie się przez organ procesowy z obowiązku podjęcia czynności zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego stanowi naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a załatwienie sprawy przez wydanie decyzji opartej na błędnie ustalonym stanie faktycznym jest sprzeczne z jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, jaką jest zasada prawdy obiektywnej.
Warunkiem wydania prawidłowego rozstrzygnięcia jest nie tylko ustalenie faktów zgodnie z rzeczywistością, ale również prawidłowa ocena wszystkich prawotwórczych w danej sprawie faktów. W realiach niniejszej sprawy niewątpliwie takich ustaleń zabrakło. W przedłożonych do Sądu aktach brak jest bowiem jakichkolwiek opisów oraz rysunków pozwalających ustalić położenie otworu w stropie oraz określić jaka cześć poddasza została zajęta przez inwestora. Takich ustaleń próżno szukać w protokole z oględzin z dnia 7 lutego 2014 r. Jest to o tyle istotne jeśli się uwzględni twierdzenia skarżącego złożone na rozprawie w dniu 12 marca 2015 r., że wejście na poddasze nieużytkowe znajduje się około 1,5 m od ściany jego mieszkania, a pierwotnie zajęta powierzchnia na tym poddaszu obejmowała również przestrzeń bezpośrednio nad jego mieszkaniem. Wobec powyższego również za wysoce niewystarczające dla prawidłowego ustalenia przymiotu strony w postępowaniu należy potraktować brak przeprowadzenia weryfikacji złożonego przez inwestorów oświadczenia o przywróceniu nieruchomości do stanu poprzedniego. Skarżący w trakcie całego postępowania zwracali uwagę na niewłaściwe w ich ocenie przywrócenie do stanu poprzedniego otworu w stropie poprzez jego przesłonienie jedynie płytami gipsowymi, a także braku wymaganego z przepisami prawa zabezpieczenia przewodów elektrycznych na poziomie poddasza budynku. Na konieczność sprawdzenia powyższych twierdzeń wskazuje przedłożona przez skarżących w tym zakresie dokumentacja fotograficznej, która może sugerować, że wykonany w stropie otwór zostały jedynie zaślepiony płytami gipsowo-kartonowymi, natomiast przewody elektryczne nie zostały w sposób prawidłowy zabezpieczone. Ponadto w aktach sprawy brak jest powoływanego przez skarżącego projektu wzmocnień otworów sporządzonych na zlecenie A.. W świetle stwierdzonych braków w materiale dowodowych przyjdzie zatem stwierdzić, że nie jest rolą Sądu weryfikacja zgłaszanych twierdzeń, tym bardziej w sytuacji kiedy orzekające w sprawie organy nie poczyniły w tym zakresie jakichkolwiek ustaleń.
Przypominając zatem, że dla uzyskania przymiotu strony wystarczy, aby wynik toczącego się postępowania mógł oddziaływać na sferę uprawnień danego podmiotu, wynikających z określonych przepisów prawa materialnego. Przymiot strony postępowania przysługuje nie tylko wówczas, gdy konkretne uprawnienia materialnoprawne zostaną rzeczywiście naruszone, ale także wówczas, gdy istnieje realne zagrożenie ich naruszenia rozstrzygnięciem, kończącym postępowanie. Aby powyższą kwestię jednak w sposób prawidłowy rozstrzygnąć potrzebne jest dokonanie istotnych dla sprawy ustaleń faktycznych .
W przedstawionych okolicznościach, możliwość zbadanie interesu prawnego skarżących uwarunkowana była zatem wcześniejszym ustaleniem istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, w szczególności dotyczących stanu na jakim znajdują się sporne roboty budowlane, w tym zweryfikowania, czy rzeczywiście został przywrócony stan poprzedni. W tym celu niezbędnym jest również określenie zakresu wykonanych robót oraz precyzyjne wskazanie ich lokalizacji uwzględniając położenie lokalu należącego do skarżących. Rozpoznając sprawę ponownie DWINB będzie miał na uwadze nowe okoliczności, na które wskazał skarżący w skardze oraz na rozprawie.
W odniesieniu do sytuacji wynikającej z działań organu I i II instancji należy również wskazać, że stroną postępowania administracyjnego w znaczeniu procesowym pozostaje tylko taki podmiot, który zostanie uznany za stronę przez organ administracji publicznej, jako gospodarza prowadzonego postępowania, odpowiedzialnego między innymi za prawidłowe ustalenie kręgu stron prowadzonego postępowania administracyjnego. W okolicznościach niniejszej sprawy DWINB umarzając postępowanie odwoławcze doręczył skarżącemu decyzję z dnia 10 grudnia 2014 r. z adnotacją "do wiadomości". Taka formuła doręczania decyzji nie znajduje oparcia ani w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, ani ustawy Prawo budowlane. Sugerować mogłaby, że wydana w sprawie decyzja kończąca postępowanie przed organem II instancji została doręczona nie dla możliwości wywołania działań procesowych (wniesienia skargi) ale "do wiadomości", a więc wyłącznie w celach informacyjnych. Nie przesądzając zatem czy skarżącym przysługuje przymiot strony w postępowaniu dotyczącym wykonania przebudowy części poddasza bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, to w przypadku zainicjowania przez nich postępowania przed organem II instancji, będzie im przysługiwać przymiot strony w postępowaniu odwoławczym, a wydana decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego powinna być im doręczona jako stronom tego postępowania.
Formalny charakter zaskarżonej decyzji wymagał ograniczenia rozważań Sądu wyłącznie do badania zaistnienia podstaw prawnych wydania przez organ II instancji tego rodzaju rozstrzygnięcia z pominięciem innych kwestii podnoszonych przez skarżącego dotyczących meritum sprawy.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 u.p.p.s.a. w zw. z art. 135 u.p.p.s.a., orzeczono jak w pkt I wyroku. W oparciu o art. 152 u.p.p.s.a. rozstrzygnięto zaś, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 u.p.p.s.a. zasądzając na rzecz skarżących ich zwrot w kwocie równej uiszczonemu wpisowi sądowemu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło