II SA/Wr 441/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Ewa Trojan po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 listopada 2025 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 1 kwietnia 2025 r. nr SKO 4112.27.2024 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości oddala skargę w całości. Burmistrza Miasta i Gminy K., decyzją z 11.09.2001 r. (znak sprawy: GiGN-7412/46/2001), zatwierdził z urzędu projekt podziału nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka gruntu nr [...], AM - [...], obręb K., nieposiadającej księgi wieczystej i stanowiącej własność Gminy K., na działki gruntu: nr [...] o pow. [...] m² i [...] o pow. [...] m². W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że podziału dokonuje się celem sprzedaży wydzielonej działki właścicielowi działki sąsiedniej na poprawę warunków zagospodarowania. Decyzję tę doręczono Gminie K., Powiatowemu Zakładowi Katastralnemu we W. oraz Sądowi Rejonowemu w Ś. Podaniem z 14.08.2024 r. J. R. (dalej jako "strona", "skarżący") zwrócił się do Samorządowe Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu o stwierdzenie nieważności powyżej opisanej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy K. z 11.09.2001 r. lub ewentualnie o stwierdzenie, że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa. Uzasadniając ten wniosek wskazano, że: 1). uwzględniając treść pisma Dyrektora Powiatowego Zakładu Katastralnego we W. z 04.03.2024 r., a także treść księgi wieczystej nr [...], jak również domniemanie wynikające z treści tej księgi wieczystej, na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z 06.07.1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2025 r. poz. 341) - dalej jako "u.k.w.h.", strona była i nadal jest właścicielem podzielonej nieruchomości; 2). w ustawie z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) - dalej jako "u.g.n." brak jest jakiegokolwiek przepisu, który w takim stanie faktycznym pozwalałby na podział nieruchomości czy też nawet na wszczęcie postępowania w sprawie podziału nieruchomości; 3). stwierdzenie, że nieruchomość stanowiąca przedmiot podziału jest własnością Gminy K. rażąco narusza prawo w świetle treści KW [...], jak również domniemanie wynikające z art. 3 ust. 1 u.k.w.h.; 4). nie doszło do zaistnienia negatywnej przesłanki procesowej z art. 156 § 2 k.p.a., tj. upływu 10 lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, gdyż nie doszło w ogóle do ogłoszenia decyzji, w szczególności decyzja ta nigdy nie została doręczona lub ogłoszona stronom, w tym stronie; 5). o okoliczności stanowiącej podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji strona dowiedziała się z wiadomości e-mail od swojego dotychczasowego pełnomocnika 30.07.2024 r. Po pozyskaniu dokumentów znajdujących się w zasobach: Burmistrza Miasta i Gminy K., Powiatowego Zakładu Katastralnego we W., Sądu Rejonowego w Ś., Archiwum Państwowego we W., Prezydenta W., Starosty Powiatu W., Burmistrza Miasta i Gminy S., Instytutu Rozwoju Terytorialnego, Dolnośląskiego Biura Geodezji i Terenów Rolnych we W., decyzją z 01.04.2025 r. (nr SKO 4112.27.2024) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności Burmistrza Miasta i Gminy K. z 11.09.2001 r. (znak sprawy: GiGN-7412/46/2001). W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało na materialnoprawne podstawy wydania decyzji podziałowej oraz przedstawiło pogląd na temat zagadnienia prawnego strony postępowania zakończonego taką decyzją. Na tej postawie organ stwierdził, że skarżący posiadałaby interes prawny legitymujący do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej, gdyby był właścicielem bądź użytkownikiem wieczystym tej nieruchomości, ewentualnie gdyby podział w inny sposób wpływał na prawa przysługujące wobec nieruchomości, która stanowi jego własność (uprzednio objętej użytkowaniem wieczystym). Taka sytuacja jednak nie występuje w niniejszej sprawie, nawet pomimo tego, co zdaje się, na podstawie treści KW, wywodzi strona. W tym zakresie Kolegium zwróciło uwagę, że strona, zarówno w dacie dokonania podziału, jak i obecnie, nie była i nie jest właścicielem bądź użytkownikiem wieczystym nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka gruntu nr [...] (aktualnie nr [...]), AM - [...], obręb K., gdyż właścicielem tej nieruchomości była i jest Gmina K., a także właścicielem (użytkownikiem wieczystym) żadnej z działek gruntu powstałych w wyniku jej podziału. Przyznając przy tym, że nieruchomość oznaczona geodezyjnie jako działka gruntu nr [...], a następnie nr [...], nie miała założonej księgi wieczystej, co potwierdzają informacje uzyskane od Powiatowego Zakładu Katastralnego we W., a także sama treść decyzji podziałowej, to jednak w ocenie Kolegium, taka okoliczność nie oznacza braku dokumentów pozwalających ustalić stan prawny tej nieruchomości. Kolegium uznało za dowód potwierdzający tytuł prawny Gminy K. względem nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka gruntu nr [...], z której wydzielono działkę gruntu nr [...], decyzję Wojewody Wrocławskiego z 21.08.1991 r. (znak sprawy: GK.gw.8224/K711/66/91), mocą której stwierdzono, że z dniem 27.05.1991 r. Gmina K. nabyła z mocy prawa, nieodpłatnie, jej własność. Decyzja ta, podobnie jak inne decyzje administracyjne, stanowi dokument urzędowy, któremu przysługuje domniemanie legalności i zgodności z prawdą. Jej treść, wobec braku dowodów przeciwnych, wiąże więc Kolegium w zakresie okoliczności nabycia przez Gminę K. prawa własności nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka gruntu nr [...]. Według Kolegium, nawet przyjmują, że przed datą wydania decyzji komunalizacyjnej występowały wątpliwości co do stanu prawnego nieruchomości, to zostały one definitywnie rozwiane właśnie na mocy tej decyzji. Dalej Kolegium przyjęło, że po wydaniu decyzji komunalizacyjnej, a także decyzji Burmistrza Miasta i Gminy K. z 11.09.2001 r. (znak sprawy: GiGN-7412/46/2001), zatwierdzającej podział nieruchomości oznaczonej jako działka gruntu nr [...] na działki gruntu nr [...] i nr [...] - nie zaistniały żadne zdarzenia prawne, które mogłyby stawiać pod znakiem zapytania tytuł prawny Gminy K. względem nieruchomości, która podlegała podziałowi. Ponadto na prawo własności przysługujące Gminie wskazywała treść ewidencji gruntów i budynków. Wniosków płynących z analizy ewidencji gruntów i budynków nie podważyła także strona, gdyż nie przedłożyła ona jakichkolwiek dokumentów pozwalających na przyjęcie odmiennych ustaleń. Odnosząc się do treści ksiąg wieczystych, na którą powoływała się strona, Kolegium zauważyło, że dopiero działka drogowa nr [...] (aktualnie nr [...]), o powierzchni [...] m², która powstała z działki gruntu nr [...] (utworzona na podstawie decyzji Burmistrza Miasta i Gminy K. z 07.08.2007 r., znak sprawy: GiGN-7430/50/2001), została ujawniona w księdze wieczystej. Ujęto ją w księdze wieczystej o nr [...]. Prawo własności działki gruntu nr [...], obejmującej - między innymi - obszar graniczący bezpośrednio z działką gruntu nr [...] (uprzednio nr [...]), stanowiącą współwłasność strony, jak wynika powołanej księgi wieczystej, przysługuje Gminie K. niezmiennie od 2007 r. Zdaniem Kolegium w okolicznościach sprawy nie można również pominąć tego, że i pozostałe działki powstałe z podziałów działki gruntu nr [...] tj. nr [...] (podział z 11.09.2001 r. - aktualnie nr [...]) i nr [...] (podział z 07.08.2007 r. - aktualnie nr [...]), nie stanowią własności strony, tylko własność M. sp. z o.o. - na co jednoznacznie wskazuje treść księgi wieczystej nr [...]. Według Kolegium, na ocenę dotyczącą braku podstaw, aby twierdzić, że stronie przysługuje tytuł prawy względem nieruchomości obejmującej działkę gruntu nr [...] w momencie dokonana jej podziału geodezyjnego, bądź że taki tytuł przysługuje jej obecnie, w stosunku do jednej z działek gruntu powstałych w wyniku podziału opisanej powyżej nieruchomości, nie ma wpływu stanowisko strony sformułowane w oparciu o domniemanie wynikające z art. 3 ust. 1 u.k.w.h. Zdaniem Kolegium, o ile w KW nadal pozostaje ujawniona nieruchomość obejmująca działką gruntu nr [...], której współwłaścicielem jest strona, o tyle nie oznacza to, że na podstawie KW można domniemywać istnienia takiej działki gruntu. Organ wskazał, że wynikające z tego przepisu domniemanie dotyczy praw jawnych wpisanych do księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym i nie obejmuje opisu stanu faktycznego zawartego w dziale I księgi wieczystej. Ponadto SKO zauważyło, że działka gruntu nr [...], zgodnie z dokumentacją znajdującą się w ewidencji gruntów i budynków, nie istnieje od 1982 r. W takiej sytuacji twierdzenie strony nie tylko nie znajduje podstawy w treści KW, ale także i w danych zamieszczonych w ewidencji. W realiach niniejszej sprawy dokumentacja pozyskana z ewidencji gruntów i budynków jednoznacznie wskazuje, że oznaczenie nieruchomości w KW jest nieaktualne przynajmniej od 1982 r. O ile dział II KW zawiera informacje odnoszące się do zdarzeń prawnych zaistniałych od tego okresu, o tyle dział I-O nawiązuje do stanu, który od dawna nie istnieje. Wzmiankowane dokumenty pozwalają przy tym stwierdzić, że działka gruntu nr [...], wydzielona z działki gruntu nr [...], została włączona do działki drogowej nr [...], którą następnie skomunalizowano na mocy decyzji Wojewody Wrocławskiego z 21.08.1991 r. (znak sprawy: GK.gw.8224/K/l 1/66/91). Nie jest natomiast rzeczą Kolegium ocena na jakiej podstawie doszło do opisanego powyżej połączenia działek gruntu (tj. w związku z wywłaszczeniem, o którym mowa w zgromadzonej dokumentacji czy też na innej podstawie). Okoliczność ta, ze względu na fakt komunalizacji, jest bowiem prawnie irrelewantna. W końcu Kolegium stwierdziło, że nawet gdyby przyjąć, że strona jest właścicielem obszaru w granicach wyznaczonych przez pierwotnie istniejącą działkę gruntu nr [...], o powierzchni [...] m², to nadal nie legitymowałoby to jej do żądania stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej z 11.09.2001 r. Dokonany na jej mocy podział geodezyjny działki gruntu nr [...] na działki gruntu nr [...] i nr [...] nie dotyczył bowiem obszaru znajdującego się w granicach pierwotnie istniejącej działki gruntu nr [...], tylko obszaru oddalonego od tej niej o około 120 m, znajdujące się przy skrzyżowaniu ulic [...] i [...] w K. Podobną uwagę Kolegium odniosło do okoliczności, że budynek zlokalizowany na działce gruntu nr [...], której współwłaścicielem jest strona, przekracza granice tej działki gruntu i w pewnej części znajduje się na terenie działki gruntu nr [...], czyli, według uprzedniej numeracji, na obszarze dzielonej działki gruntu nr [...]. Powyższe okoliczności nie zmieniają tego, że kwestionowany podział nie dotyczył obszaru znajdującego się pod tym budynkiem lub nawet w jego pobliżu. Na końcu Kolegium stwierdził, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział geodezyjny nieruchomości nie może służyć rozstrzyganiu sporów o własność dzielonej nieruchomości, prostowaniu danych błędnie zamieszczonych w księgach wieczystych bądź ewidencji gruntów i budynków, czy ogólnie ustalaniu stanu prawnego nieruchomości. To podmioty, którym przysługują w stosunku do nieruchomości prawa rzeczowe powinny czuwać nad tym, aby stan ujawniony w rejestrach urzędowych - zarówno ewidencjonujących stan faktyczny, jak i stan prawny nieruchomości - był aktualny i odpowiadający stanowi rzeczywistemu. Służą temu jednak - między innymi - tryby, o których mowa w art. 10, art. 27 u.k.w.h., czy art. 24 ust. 2b p.g.i.k. a nie tryb art. 156 k.p.a. W skardze na tę decyzję skarżący sformułował wobec Kolegium zarzuty polegające na naruszeniu przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1) art. 105 § 1 oraz art. 157 § 1 i § 2 w zw. z art. 28 k.p.a. - przez umorzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z 11.09.2001 r. (znak sprawy: GiGN-7412/46/2001), to jest co do podziału działki nr [...] na działki nr [...] i [...] - z uwagi na stwierdzenie, że skarżący nie jest stroną, pomimo braku ku temu jakichkolwiek podstaw, zwłaszcza jeżeli uwzględnić, że: a) skarżący ma status strony (art. 28 k.p.a.), albowiem decyzja podziałowa nieruchomości dotyczy jego interesu prawnego oraz obowiązku; b) z załączonego do wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, a to pisma Zastępcy Powiatowego Zakładu Katastralnego we W. z 04.03.2024 r. (znak pisma: [...]), które zostało sporządzone w oparciu o dokumentację Powiatowego Zakładu Katastralnego we W. wynika, że nieruchomość będąca przedmiotem podziału, a to działka nr [...], powstała z nieruchomości należącej m.in. do skarżącego, a to z działki [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta o numerze [...], w której jako właściciel widnieje m.in. skarżący oraz jest ujawniony budynek mieszkalny; c) na skutek tego podziału powstała działka, której granice przechodzą przez zabudowania mieszkalne należące m.in. do skarżącego, a które nadal są od kilkudziesięciu lat w posiadaniu samoistnym skarżącego, a co także zostało zupełnie pominięte przez organ, a zatem interes prawny skarżącego należy wyprowadzić: - z art. 48 k.c. (zasada superficies solo cedit), art. 140 k.c. (prawo właściciela do korzystania z rzeczy z wyłączeniem innych osób), art. 143 k.c. (granice własności), art. 336 k.c. (posiadanie samoistne), art. 339 k.c. (domniemanie posiadania samoistnego osoby faktycznie władającej rzeczą), art. 341 k.c. (domniemanie zgodności z prawem posiadania), art. 342 k.c. (zakaz naruszania posiadania, nawet w złej wierze), - z § 12 ust. 1-11 obowiązującego w dacie wydania decyzji podziałowej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a także art. 43 ust. 1 i 2 ustawy z 21.03.1985 r. o drogach publicznych - w zakresie odległości granicy nowopowstałych działek od budynków mieszkalnych należących m.in. do skarżącego, jak również odległości dróg publicznych od tych budynków; - z art. 93 ust. 3b u.g.n., który wyraża powszechnie przyjmowaną zasadę, że nie dopuszczalny jest podział samego budynku, bez dokonania podziału gruntu, na którym został on posadowiony, zaś dopuszczalny jest jedynie podziału budynku wyłącznie według płaszczyzn pionowych; za utrwalone w orzecznictwie można uznać stanowisko, że podział budynku według płaszczyzn pionowych wraz z gruntem jest dopuszczalny, jeżeli w wyniku tego podziału powstają dwa odrębne budynki; linia podziału musi przebiegać według płaszczyzny, która stanowi ściana wyraźnie dzieląca budynek na dwa odrębne budynki; może to być ściana już istniejąca lub w tym celu wykonana; o odrębności budynków powstałych wskutek podziału można przy tym mówić tylko wtedy, gdy tworzą one zamkniętą, funkcjonalną całość lub gdy uzasadnione interesy właścicieli w tym zakresie gwarantują ustanowienie odpowiednich służebności; linia podziału budynku nie może odbiegać od linii podziału działki, zgodnie bowiem z zasadą wyrażoną wart. 48 k.c., budynki trwale gruntem związane są częściami składowymi gruntu; 2) art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 10 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 79 § 1 i § 2, art. 79a § 1 i § 2, art. 80, art. 81, art. 85 § 1, art. 86, art. 107 § 3 k.p.a. – przez: a) zaniechanie prawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego, a także prawidłowego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w niniejszej sprawie, czego skutkiem było wydanie błędnej i przedwczesnej decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania - w zakresie legitymacji czynnej do wniesienia podania o stwierdzenie nieważności decyzji - a co polegało m.in. na: b) pominięcie treści załączonego do podania poświadczonego za zgodność z okazanym oryginałem odpisu pisma Dyrektora Powiatowego Zakładu Katastralnego we W. z 04.03.2024 r., a także wydruku zupełnego księgi wieczystej [...] - z których to dokumentów wynika, że nieruchomość będąca przedmiotem podziału, a to działka nr [...], powstała z nieruchomości należącej m.in. do skarżącego, a to z działki [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta o numerze [...], w której jako właściciel widnieje m.in. skarżący oraz jest ujawniony budynek mieszkalny; c) zaniechanie przeprowadzenia oględzin nieruchomości, przesłuchania skarżącego, a także zaniechaniu ustalenia treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a ponadto zaniechaniu wystąpienia do Powiatowego Zakładu Katastralnego we W. o przedłożenie dokumentacji związanej z dzieloną nieruchomością o nr [...] oraz nr [...], o których mowa w piśmie Dyrektora Powiatowego Zakładu Katastralnego we W. z 04.03.2024 r. - celem wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego pod kątem tego, czy skarżący ma interes prawny w żądaniu wznowienia postępowania, a to przede wszystkim co do: - tego, czy działka nr [...] powstała bezpośrednio lub pośrednio z nieruchomości należącej m.in. do skarżącego, a to z działki [...]; - tego, czy na skutek podziału powstała działka, której granice przechodzą przez zabudowania mieszkalne należące m.in. do skarżącego, a które nadal są od kilkudziesięciu lat w posiadaniu samoistnym skarżącego; - ingerencji przeprowadzonego podziału nieruchomości w prawo własności oraz w posiadanie skarżącego, Ponadto autor skargi zarzucił Kolegium naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 3 ust. 1 u.k.w.h. przez pominięcie, że nieruchomość będąca przedmiotem podziału, a to działka nr [...], powstała z nieruchomości należącej m.in. do skarżącego, a to z działki [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta o numerze [...], w której jako właściciel widnieje m.in. skarżący oraz jest ujawniony budynek mieszkalny. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skargi wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz.1267) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej zwana p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Dodatkowo, zgodnie z art. 134 p.p.s.a, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądu administracyjnego oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji wynikające z treści art. 145 § 1 p.p.s.a, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Podstawę do wydania zaskarżonej decyzji stanowiło ustalenie, że skarżący nie posiada interesu prawnego w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy K. z 11.09.2001 r. (znak sprawy: GiGN-7412/46/2001), mocą której został zatwierdzony z urzędu projekt podziału nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka gruntu nr [...], AM - [...], obręb K., nieposiadającej księgi wieczystej i stanowiącej własność Gminy K., na działki gruntu: nr [...] oraz nr [...]. Kolegium na podstawie całościowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego stwierdziło, że skarżący nie posiadał w dniu podziału geodezyjnego żadnego tytułu prawnego do nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka gruntu nr [...], AM - [...], obręb K., a aktualnie nie posiada takiego tytułu także względem żadnej z działek gruntu nr [...] (uprzednio nr [...]), nr [...] (uprzednio nr [...]) czy nr [...] (uprzednio nr [...]), które powstały w wyniku podziału działki gruntu nr [...] na mocy kolejnej decyzji z 07.08.2007 r. (nr GiGN-7430/50/2007). Jednocześnie Kolegium stwierdziło, że decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości, której dotyczy wniosek strony o stwierdzenie nieważności nie doprowadziła do żadnej ingerencji w przysługujące skarżącemu prawo użytkowania wieczystego, a następnie prawo własności nieruchomości aktualnie oznaczonej geodezyjne jako działka gruntu nr [...]. Na tej podstawie Kolegium skonkludowało, że nie można w sprawie przyjąć, że skarżący ma interes prawny w stwierdzeniu nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy K. z 11.09.2001 r. (znak sprawy: GiGN-7412/46/2001). Z tego powodu i na zasadzie art. 105 § 1 k.p.a. Kolegium umorzyło postępowanie nieważnościowe, uznając je za bezprzedmiotowe. Podzielając stanowisko Kolegium przypomnieć należy, że stosownie do art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Złożenie wniosku o wszczęcie postępowania w przedmiocie nieważności nie powoduje automatycznie wszczęcia tego postępowania. Inicjuje jedynie postępowanie wyjaśniające, które w tej fazie nie może jeszcze obejmować badania czy przyczyny nieważności rzeczywiście miały miejsce i dotyczy jedynie formalnej dopuszczalności wniosku, w tym ustalenia istnienia po stronie wnioskodawcy przymiotu strony. Interes prawny w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zasadniczo ustala się na podstawie art. 28 k.p.a. Przy czym stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyroki NSA z: 01.12.1999 r., sygn. akt IV SA 2520/98, 12.01.1994 r., sygn. akt II SA 2164/92). Status strony w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym jest determinowany – co do zasady – normami prawa materialnego, które decydują o istnieniu interesu prawnego konkretnej osoby w konkretnej sytuacji faktycznej w uzyskaniu rozstrzygnięcia o jej prawach i obowiązkach oraz kształtują jego treść. Wobec tego to przedmiot decyzji badanej określa krąg podmiotów będących stroną postępowania zarówno zwykłego, jak i prowadzonego w trybie nieważnościowym (por. wyrok NSA z 23.09.2010 r., sygn. akt II OSK 1399/09). Pojęcie "interesu prawnego" nie zostało dotychczas zdefiniowane w przepisach obowiązującego prawa, niemniej jednak w judykaturze sądów administracyjnych dominujące jest stanowisko, że interes prawny to osobisty, konkretny i aktualnie prawnie chroniony interes, który może być realizowany na podstawie określonego przepisu, bezpośrednio wiążący się z indywidualnie i prawnie chronioną sytuacją strony. O istnieniu tego interesu można mówić, gdy istnieje związek o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu na gruncie administracyjnoprawnym. Interes prawny, powinien być rozumiany jako zobiektywizowana, czyli realnie istniejąca potrzeba prawnej ochrony. Jest to interes o charakterze osobistym przez to, że jest własny, zindywidualizowany, skonkretyzowany i aktualnie istniejący, a jego zaspokojenie może nastąpić przez wydanie decyzji administracyjnej. Interes prawny określony w art. 28 k.p.a. jako znamionujący stronę, musi występować w sprawie, w której właściwy jest organ administracyjny i w której to sprawie organ władny jest wydać decyzję administracyjną konkretyzującą prawo nabyte (bądź obowiązek) (por. wyrok SN z 11.04.1991 r., III ARN 13/91). Interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. to interes oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego. Przy czym istotne jest, aby pomiędzy sytuacją prawną danego podmiotu a przedmiotem postępowania istniał związek polegający na tym, że akt stosowania obowiązującej normy prawa materialnego może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (por. wyrok NSA z 20.03.2008 r., sygn. akt I OSK 2016/06). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium wyraziło słuszny co do zasady pogląd, że stroną postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości jest tylko osoba posiadająca tytuł prawny do nieruchomości podlegającej podziałowi. W myśl art. 97 ust. 1 u.g.n., podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek osoby, która ma w tym interes prawny (podziału można także dokonać z urzędu – ust. 3), tak więc w każdym wypadku stroną postępowania o podział nieruchomości może być osoba, której przysługują do tej nieruchomości prawa rzeczowe. Powyższe oznacza, że skarżący, domagając się stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości musiałaby wskazać na naruszenie norm prawa, które wywołują skutki w sferze jego praw i obowiązków. Przy czym naruszenie to nie może mieć charakteru hipotetycznego, a pomiędzy wydanym aktem, a indywidualną sytuacją skarżącego musi istnieć bezpośredni związek w tym sensie, że decyzja podziałowa powinna bezpośrednio oddziaływać na jego uprawnienia i obowiązki. W badanej sprawie skarżący takich związków nie wykazał. Podniesione przez stronę we wniosku o stwierdzenie nieważności okoliczności dotyczą sytuacji związanych z zagospodarowaniem jego działki, oznaczonej pierwotnie jako działka gruntu nr [...], o powierzchni [...] m², a obecnie jako nr [...], która nie znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie działek objętych decyzją podziałową. Wyraźnie zatem należy podkreślić, że dokonany na podstawie decyzji z 11.09.2001 r. podział geodezyjny działki gruntu nr [...] na działki gruntu nr [...] i nr [...], nie dotyczył obszaru znajdującego się w granicach pierwotnie istniejącej działki gruntu nr [...], tylko obszaru oddalonego od niej o około 120 m, znajdujące się przy skrzyżowaniu ulic [...] i [...] w K. Podobnie rzecz się przedstawia w odniesieniu do budynku zlokalizowanego na działce gruntu nr [...], której współwłaścicielem jest skarżący, a który przekracza granice tej działki gruntu i w pewnej części znajduje się na terenie działki gruntu nr [...], czyli, według uprzedniej numeracji, na obszarze dzielonej działki gruntu nr [...]. Okoliczność, że powstała w roku 1982 działka nr [...] o pow. [...] m² (doszło do tego w wyniku podziału działki nr [...] na działki nr [...] i nr [...]), weszła w skład działki nr [...], będącej działką drogową, nie zmienia w żaden sposób tego, że kwestionowany podział tej ostatniej działki nie dotyczył obszaru obejmującego pierwotnie działkę nr [...]. Bez znaczenia dla posiadania przymiotu strony w postępowaniu podziałowym pozostają również niejasne okoliczności i powody wydzielania z działki nr [...] m.in. działki [...]. Z treść zawiadomienia Naczelnika Miasta i Gminy K. z 28.04.1981 r. wynika, że taki podział miał na celu umożliwienie dokonania wywłaszczenia K. R. z części działki nr [...] celem poszerzenia ul. [...] w K. Nie jest rolą Sądu w niższej sprawie oraz organu administracyjnego ocena, czy rzeczywiście do takiego wywłaszczenia doszło, nie mówiąc już o zachowaniu wymogów prawnych z tym związanych. Jak słusznie przy tym zauważyło Kolegium, skarżący powinien skoncentrować swoją uwagę na akcie, na podstawie którego doszło do tego podziału a następnie do ewentualnego wywłaszczenia działki nr [...]. Tak czy inaczej, bez dokonania zmian w księdze wieczystej prowadzonej dla działki nr [...], doszło do zmian geodezyjnych i ewidencyjnych obejmujących tę działkę. Została ona podzielona, najpewniej w roku 1982, na dwie działki: nr [...] i nr [...]. Jak ustaliło to Kolegium, w roku 1982 na skutek modernizacji ewidencji gruntów, w miejsce stanu istniejącego, obejmującego działkę gruntu nr [...], o powierzchni [...] m², położoną przy ul. [...] w K., wprowadzono, w zakresie oznaczenia i powierzchni, stan zmodernizowany, obejmujący działkę gruntu o nr [...], powierzchni [...] m². Północno-zachodnia granica tej działki ma kształt półokrągły, i na której położna jest znaczna część budynku oznaczonego symbolem "g". Pozostała część pierwotnej działki nr [...], znalazła się w granicach działki gruntu nr [...], opisanej jako ul. [...]. Podsumowując, według ewidencji gruntów i budynków, stan na dzień 15.11.1982 r. przedstawiał się w taki sposób, że istniała nieruchomość obejmująca działkę gruntu nr [...], AM - [...], o powierzchni [...] m². Następnie działka tak została przenumerowana na działkę nr [...] (pismo Powiatowego Zakładu Katastralnego z 04.03.2024 r.). Z kolei działka drogowa nr [...] o powierzchni [...] m² została w roku 1991 skomunalizowana (decyzją Wojewody Wrocławskiego z 21.08.1991 r.). Kwestionowaną obecnie decyzją z 11.09.2001 r. Burmistrz z urzędu zatwierdził jej podział na działki gruntu: nr [...], o powierzchni [...] m² oraz nr [...], o powierzchni [...] m², nieposiadającej księgi wieczystej i stanowiącej Własność Gminy K. Z kolei decyzją z 07.08.2007 r. został zatwierdzony podział działki nr [...] na działki gruntu o numerach: [...], o powierzchni [...] m² oraz [...], o powierzchni [...] m². Aktualnie działka gruntu nr [...] została przenumerowana na działkę nr [...]. Przestawiony stan własnościowy i ewidencyjnych działek gruntu objętych decyzją podziałową w żaden zatem sposób nie daje podstaw do przyjęcia twierdzenia skarżącego, że jest on osobą posiadającą tytuł prawny do nieruchomości będącej przedmiotem podziału. Dotyczy to zarówno stanu prawnego z dnia zatwierdzenia podziału, jak i stanu aktualnego. Wbrew zarzutom skargi Kolegium nie pominęło treści pisma Dyrektora Powiatowego Zakładu Katastralnego z 04.03.2024 r. lecz na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego ustaliło w sposób niepodważalny, że zarówno działka nr [...] w części objętej podziałem z 2001 r., jak również działka nr [...] w części objętej podziałem w roku 2007, nie obejmowana swoim zakresem pierwotnej działki nr [...]. Ta ostania działka nie znajdowała się nawet w sąsiedztwie działek objętych decyzją podziałową. Bez potrzeby przeprowadzenia oględzin, czy też słuchania skarżącego, z prawidłowo przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego jednoznacznie wynika, że decyzja podziałowa z 11.09.2001 r. nie dotyczyła obszaru znajdującego się w granicach pierwotnie istniejącej działki nr [...], tylko obszaru oddalonego od niej o około 120 m. Wbrew zarzutom skargi w wyniku podziału nie doszło do naruszenia § 12 ust. 1-11 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich ustatkowanie, art. 43 ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych, a także art. 93 ust. 3b ustawy o gospodarce nieruchomościami we wskazanym w skardze sposób. Do podziału budynku gospodarczego wraz z podziałem gruntu w postaci działki nr [...], na którym został on posadowiony, doszło bowiem co najmniej w roku 1982, jeśli nie wcześniej, tj. w roku 1977. Tym samym kwestionowany podział z 2001 r. nie spowodował, że granice nowopowstałych działek przechodzą przez zabudowania należące do skarżącego Jednocześnie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z 06.07.1982r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2025 r. poz. 341) - dalej "u.k.w.h.", księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości. Natomiast w myśl art. 3 u.k.w.h. domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym (ust. 1) oraz, że prawo wykreślone nie istnieje (ust. 2). Zgodnie zaś z art. 26 ust. 1 u.k.w.h. podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości. Nieruchomość oznacza się w dziale I-O księgi wieczystej (art. 25 ust. 1 pkt 1 u.k.w.h.). Stan prawny nieruchomości rozumieć należy jako stan praw do niej. Prawa odnoszące się do nieruchomości ujęte są w działach II-IV księgi wieczystej. Wpisy w dziale I-O księgi wieczystej nie tworzą stanu prawnego nieruchomości, a tym samym nie są objęte domniemaniem z art. 3 u.k.w.h. Zatem wpisy w dziale I-O księgi wieczystej nie rozstrzygają o tym, że osoba wpisana w dziale II posiada taki obszar nieruchomości, jaki był ujawniony w księdze wieczystej. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, dział I księgi wieczystej służy do oznaczenia nieruchomości, a zatem do ujawnienia danych faktycznych identyfikujących nieruchomość zgodnie z dokumentami urzędowymi. Z tego względu wpisy w dziale I księgi wieczystej nie są objęte ani domniemaniem prawdziwości wpisów w księdze wieczystej (art. 3 u.k.w.h.), ani rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5 u.k.w.h.). - por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30.09.2020 r., sygn. akt II OSK 1432/20. Wobec powyższego należy stwierdzić, że z wpisu działu I-O księgi wieczystej KW nr [...] w związku z wpisem w dziale I tej księgi nie wynika domniemanie, że skarżący jest współwłaścicielem dzielonej działki nr [...]. Podsumowując, zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja jest prawidłowa i nie narusza wskazanych w skardze przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym konieczność uchylenia rozstrzygnięcia, ponieważ wskazane naruszenia przepisów postępowania nie mają wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Ponadto należy powtórzyć za Kolegium, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział geodezyjny nieruchomości nie może służyć rozstrzyganiu sporów o własność dzielonej nieruchomości, prostowaniu danych błędnie zamieszczonych w księgach wieczystych bądź ewidencji gruntów i budynków, czy ogólnie ustalaniu stanu prawnego nieruchomości. To podmioty, którym przysługują w stosunku do nieruchomości prawa rzeczowe powinny czuwać nad tym, aby stan ujawniony w rejestrach urzędowych - zarówno ewidencjonujących stan faktyczny, jak i stan prawny nieruchomości - był aktualny i odpowiadający stanowi rzeczywistemu. Służą temu między innymi tryby, o których mowa w art. 10, art. 27 u.k.w.h., czy art. 24 ust. 2b p.g.i.k. Nic nie stoi również na przeszkodzie, aby przy zgodności z planem miejscowym, skarżący – wzorem kwestionowanych decyzji podziałowych - wystąpił o podział działki nr [...] w celu poprawy warunków zagospodarowania działki nr [...]. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.