II SA/Wr 442/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. T. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. z dnia [---] nr [---] w przedmiocie cofnięcia bez odszkodowania pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód na potrzeby elektrowni wodnej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Po wyroku oddalającym skargę strona skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podała, że z powodu cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego nie może prowadzić działalności gospodarczej (wytwarzanie energii), w związku z czym działalność zawiesiła. W rezultacie nie ma żadnych dochodów, a jedynym żywicielem rodziny jest jej mąż. Dwoje z czwórki dzieci studiuje w systemie dziennym w G. i w K. Skarżąca natomiast, ze względu na najmłodsze dziecko w wieku 5 lat, nie może znaleźć pracy. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że strona pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i czwórką dzieci, posiada dom o powierzchni 120 m2, działkę w lesie pod linią wysokiego napięcia (19 ha), grunt pod domem i bagna, grunt pod ruinami młyna, rowy i młynówkę. Nie ma żadnych zasobów pieniężnych. Jako wierzytelności wymieniła 70.000 zł pożyczki na uruchomienie elektrowni i 40.000 dotacji na elektrownię. Posiada samochód Seat Ibiza o wartości około 5.000 zł, zaś mąż – Audi A4 z 2001 r ., o wartości około 10.000 zł. Mąż również zaciągnął pożyczkę na uruchomienie elektrowni w kwocie 50.000 zł. Rodzina uzyskuje dochody z wynagrodzenia męża skarżącej w wysokości 1.900 zł, jego własnej działalności gospodarczej (około 1.500 zł miesięcznie) oraz z dochodów syna z umowy zlecenia (około 200-300 zł) – łącznie 3.700 zł. Jako zobowiązania i stałe wydatki strona wymieniła wynajęcie mieszkania dla córki (450 zł) i opłaty za media (200 zł). Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów dotyczących stanu finansowego rodziny skarżącej nie udzielono odpowiedzi. W ocenie referendarza sądowego, wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, czyli w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wynika z przytoczonej regulacji, to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania okoliczności, które uzasadniałyby jego żądanie. Rola Sądu/ referendarza sądowego ogranicza się do wezwania ubiegającego się o przyznanie praw pomocy do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, jeżeli oświadczenie złożone na urzędowym formularzu wniosku okaże się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 p.p.s.a.). W takich też okolicznościach w niniejszej sprawie strona skarżąca została wezwana do nadesłania dodatkowych informacji i dokumentów. Zwłaszcza, że faktycznie nie są znane rzeczywiste dochody rodziny. Nie wiadomo, czy podane kwoty są wartościami brutto, konieczne też było zweryfikowanie wysokości przychodów z działalności gospodarczej, którą prowadzi mąż skarżącej. Wyjaśnić trzeba, że fakt uzyskiwania niskich dochodów czy nawet straty w działalności jest wynikiem wyłącznie ponoszenia znacznych kosztów uzyskania przychodów. Wielkości te poza tym są wykazywane przede wszystkim na potrzeby rozliczeń w podatku dochodowym i nie zawsze odzwierciedlają rzeczywistą sytuację finansową przedsiębiorcy. Wobec braku jakichkolwiek dokumentów dotyczących dochodów, wydruków rachunków bankowych i zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków przez rodzinę skarżącej, nie było możliwe dokonanie oceny jej możliwości płatniczych, a tym samym zasadności przedmiotowego wniosku w świetle przesłanek wynikających z powołanych wyżej przepisów. Mając zatem na uwadze powyższe, przedmiotowy wniosek należało ocenić jako nieuzasadniony i w związku z tym, na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.