II SA/Wr 443/09
WyrokWSA we Wrocławiu2009-12-10
Skład orzekający: Olga Białek, Julia Szczygielska, Anna Siedlecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego, oparte na opinii technicznej sporządzonej na potrzeby postępowania karnego, jest dopuszczalne bez wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy przez organ nadzoru budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w tym obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, poprzez umorzenie postępowania w sprawie stanu technicznego budynku na podstawie niepełnej opinii technicznej. Opinia ta, sporządzona na potrzeby postępowania karnego, nie była wystarczająca do oceny stanu technicznego obiektu w kontekście przepisów Prawa budowlanego, a organy nie przeprowadziły własnych, wystarczających dowodów ani nie oceniły krytycznie przedłożonej opinii.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania w sprawie złego stanu technicznego budynku mieszkalnego. Organy uznały postępowanie za bezprzedmiotowe, opierając się głównie na opinii technicznej biegłego sądowego. Skarżący zarzucili organom oparcie się na nieprawdzie, brak obiektywizmu biegłego, nieuwzględnienie wykonanych przeróbek oraz problemy z doręczaniem korespondencji.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Orzekł również, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Olga Białek Sędzia NSA - Julia Szczygielska Sędzia WSA - Anna Siedlecka /sprawozdawca/ Protokolant - Magda Mikus po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 listopada 2009 r. sprawy ze skargi Z. L., H. i Z. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 21 lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz adw. K. M. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 309,80 (trzysta dziewięć 80/100), na która składa się wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 240,00 (dwieście czterdzieści) podatek VAT w kwocie 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł (siedemnaście).
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzją z dnia 21 lutego 2008 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 13 lipca 2007 r. Nr [...] umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie złego stanu technicznego budynku mieszkalnego - ścian parteru i stropu nad parterem położonego w O. nr [...] (numer działki [...]).
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w związku z pismem H. i Z. K. oraz Z. L. z dnia 17 listopada 2005 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie złego stanu technicznego obiektu budowlanego położonego w O. nr [...].
W trakcie prowadzonego postępowania organ nadzoru budowlanego ustalił, że nieruchomość położona w O. stanowi współwłasność A. i K. S., Z. i H. K., Z. L. oraz Skarbu Państwa - Agencji Nieruchomości Rolnych oddział we W. w imieniu której zarząd nad lokalem sprawuje Spółdzielnia Mieszkaniowa "A." w K.
Organ nadzoru budowlanego ustalenia stanu faktycznego sprawy dokonał w oparciu o wynik przeprowadzonych w dniu 6 lutego 2006 r. oględziny mieszkania A. i K. S. położonego na piętrze — poddasze oraz mieszkania użytkowanego przez J. H. położonego na parterze. Organ I instancji powołał się na treść protokołu z oględzin, z którego wynikało, że w kontrolowanej części strop nad parterem jest typu Kleina na belkach stalowych opartych na ścianach nośnych i słupach. Z punktu widzenia konstrukcyjnego nie zaobserwowano zmian murów parteru i stropu nad parterem wskazujących na zagrożenie. Stwierdzono, że drzwi wejściowe na strych na piętrze są ogólnie dostępne, gdyż nie posiadają zabezpieczeń w formie zamków a nawet klamek. Klatka schodowa zewnętrzna murowana i zadaszona. Nie zauważono nowych elementów budowlanych. Dalej wskazano, że A. i K. S. potwierdzili, że po kupnie mieszkania nie robili nic oprócz malowania, założenia płytek w kuchni oraz doprowadzenie wody z mieszkania użytkowanego przez Leokadię Jędrysiak, która została opomiarowana. Poprzednie wewnętrzne przyłącze wodne zostało rozebrane z powodu awarii. Ponadto A. i K. S. oświadczyli, że po kupnie mieszkania nie dokonali żadnych zmian konstrukcyjnych.
Organ nadzoru budowlanego wskazał, że w oględzinach z dnia 6 lutego 2006 r. nie uczestniczyli H. K., Z. K. oraz Z. L., co było przyczyną nie uzyskania dostępu do dwóch mieszkań położonych na parterze budynku.
Organ I instancji podniósł, że w trakcie postępowania administracyjnego rozpisano i przeprowadzono bez udział H. K., Z. K. oraz Z. L., oględziny w dniach: 6.02.2006 r., 22.02.2006 r., 7.03.2006 r., 28.12.2006 r., 24.01.2007 r., 28.02.2007 r. Celem umożliwienia wzięcia udziału w przeprowadzanych oględzinach, a tym samym czynnego uczestnictwa w prowadzonym postępowaniu organ nadzoru budowlanego zwrócił się pismem z dnia 31 maja 2006 r. z prośbą do H. K., Z. K. oraz Z. L. o zaproponowanie terminu, który umożliwiłby im uczestnictwo w oględzinach oraz zapoznanie się z dokumentacją. Organ wskazał, że wnioskodawcy nie zaproponowali żadnego terminu oględzin. Ponadto organ I instancji zwrócił uwagę, że brak uczestnictwa w oględzinach oraz problemy z doręczaniem korespondencji kierowanej do H. i Z. K. oraz Z.L. pod wskazany adres we W. przy ul. K. [...], był powodem zwrócenia się o pomoc w sprawie dostarczenia korespondencji, m.in. do Komendy Powiatowej Policji G. ( pismo Nr PINB [...] z dnia 03.01.2007 r. ), Komisariatu Policji W. – P. ( pismo Nr [...] z dnia 03.01.2007 r. ) oraz powtórnie do Komisariatu Policji W. – O. ( pismo Nr [...] z dnia 25.01.2007 r.). Organ administracji podniósł, że pomimo znacznego wyprzedzenia czasowego część korespondencji odbierana była po terminach rozpisanych oględzin.
Uzasadniając podjęte rozstrzygniecie organ nadzoru budowlanego powołał się na przekazaną przez Komendę Powiatową Policji w G. opinię techniczną w sprawie określenia stanu technicznego budynku w O. nr [...], sporządzoną przez biegłego Sądu Okręgowego w L. z zakresu budownictwa mgr inż. J. B. Organ I instancji wskazał, że w udostępnionej opinii technicznej biegły odpowiadając na postawione przez zlecającego pytania dotyczące stanu technicznego budynku w O. nr [...] w tym stanu kominów, szybów wentylacyjnych, stropów, konstrukcji więźby dachowej i innych elementów przyjął, że:
"1. Stan techniczny budynku w O. nr [...] nie wykazuje oznak przekroczenia stanów granicznych nośności, dotyczy to wszystkich jego elementów konstrukcyjnych oraz przewodów dymowych..."
"2. Stwierdzony stan techniczny nie powoduje narażenia mieszkańców na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu ..."
"3. Podsumowując uważam, że stan techniczny budynku w O. nr [...] wymaga zgłoszenia do właściwego Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Do jego kompetencji należy podjęcie decyzji o możliwości dalszego użytkowania budynku w obecnym stanie technicznym. "
Na podstawie przeprowadzonych oględzin, uzyskanych dokumentów i opinii technicznej w sprawie określenia stanu technicznego budynku w O. nr [...] -ścian parteru i stropu nad parterem organ I instancji umorzył postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe w oparciu o art. 105 § 1 kpa.
Odwołanie od decyzji organu I instancji wnieśli Z. L., H. i Z. K. reprezentowani przez H. K..
Decyzją z dnia 21 lutego 2008 r. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że podjęte w toku postępowania czynności proceduralne wykazały zasadność jego umorzenia. Organ II instancji uznał, że nie ma konieczności wydawania w sprawie decyzji merytorycznej, ponieważ wszystkie czynności, które ewentualnie można nakazać w sprawie zostały już dobrowolnie wykonane bądź nie ma potrzeby ich wykonywania ze względu na brak wątpliwości, co do poprawności wykonanych prac pod względem techniczno-budowlanym, dlatego też należało w sprawie wydać decyzję o umorzeniu postępowania w trybie art. 105 kpa jako bezprzedmiotowego. Zdaniem organu II instancji bezprzedmiotowość postępowania w sprawie polegała na tym, że w istniejącym stanie faktycznym i prawnym nie można wydać decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. Organ odwoławczy stwierdził, że nie ma konieczności wydawania w sprawie decyzji merytorycznej mającej oparcie w art. 66 Prawa budowlanego, ponieważ opinia techniczna przedstawiona w sprawie autorstwa biegłego sądowego J. B. nie stwierdziła nieprawidłowości ścian parteru i stropu. Zgodnie z opinią "konstrukcja więźby dachowej nie wykazuje żadnych uszkodzeń ani przemieszczeń (...)Stan techniczny budynku w O. nr [...] nie wykazuje oznak przekroczenia stanów granicznych nośności, dotyczy to wszystkich jego elementów konstrukcyjnych. Stwierdzony stan techniczny nie powoduje narażenia mieszkańców na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu (...)." W ocenie organu odwoławczego opinia w sprawie stanu technicznego budynku w O. [...], sporządzona przez J. B. biegłego sądowego z zakresu budownictwa a zatem osobę uprawnioną posiadającą szczegółową wiedzę stanowi wystarczającą podstawę do wydania decyzji administracyjnej.
Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że decyzja z dnia 13 lipca 2007 r. [...] jest decyzją częściową. W ocenie organu odwoławczego prawidłowo organ I instancji wyłączył do odrębnego postępowania kwestię stanu technicznego instalacji elektrycznej, przewodów dymowych. W tym zakresie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. prowadził odrębne postępowanie i rozstrzygnął osobną decyzją administracyjną 11 lipca 2007 r. Nr [...].
Z powyższą decyzją nie zgodzili się Z. L., H. i Z. K.. We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skardze zarzucili Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego we W. oparcie się większości na nieprawdzie wynikającej z opinii biegłego sądowego J. B.. W ocenie skarżących biegły nie korzystał z żadnej dokumentacji technicznej budynku wobec czego zachodzi duże podejrzenie braku obiektywizmu w stosunku do wykonanej pracy. Skarżący zwrócili uwagę na brak ustosunkowania się przez biegłego do wykonanych przeróbek w budynku na strychu, o których istnieniu świadczą zdjęcia załączone do opinii oraz zdjęcia załączone przez skarżących w odwołaniu od decyzji z dnia 23 lutego 2008 r., a także nagranie na taśmie filmowej.
Skarżący zwrócili uwagę, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. w dniu 8 listopada 2005 r. wydał decyzję Nr [...], w której stwierdził że obiekt w O. [...] znajduje się w stanie technicznym dalekim od ustawowych normatywów określonych w art. 5 Prawa budowlanego, w tym użycia przy jego budowie materiałów niebezpiecznych w postaci azbestu.
Skarżący uznali za pozbawione uzasadnianych podstaw twierdzenia organu I instancji powołującego się na problemy związane z brakiem udziału skarżących przy prowadzeniu poszczególnych czynności dowodowych w postaci oględzin. Skarżący szczegółowo przedstawili powody dla których nie mogli stawić się we wskazanych przez organ terminach. Zdaniem skarżących problemy z doręczeniem korespondencji wynikały za każdym razem z winny poczty oraz organu I instancji, który kierował korespondencję na adres w O. mimo że adres korespondencyjny był inny. Ponadto przedstawiono pełnomocnictwo pocztowe do przesyłania korespondencji na adres wrocławski.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowanego we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie podkreślić należy, że stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uchylenie decyzji administracyjnej przez Sąd następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji Sąd uznał, że doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co powoduje że decyzje te podlegają usunięciu z obrotu prawnego. Naruszenie prawa w niniejszej sprawie polega przede wszystkim na niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), spowodowanym niedopełnieniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 84 k.p.a.).
Przepisem procesowym, którego naruszenie zarzucono organowi jest art. 105 § 1 kpa w związku z art. 66 ustawy Prawo budowlane przez umorzenie postępowania w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego - ścian parteru i stropu nad parterem położonego w O. nr [...].
W pierwszej kolejności zważyć należy, że kwestie z zakresu stanu technicznego obiektów budowlanych zostały uregulowane w rozdziale 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych". W myśl przepisu art. 61 Prawa budowlanego właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany:
1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2, czyli użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1-7 Prawa budowlanego,
2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.
Konsekwencją stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego jest podjęcie przez organ nadzoru budowlanego decyzji w trybie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:
1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo
2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo
3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo
4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia
- właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Z cytowanego przepisów wynika zatem, że naruszenie obowiązków wynikających z art. 61 w związku z art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego skutkuje m.in. sankcją w postaci nakazu określoną w art. 66 Prawa budowlanego. Podkreślić przy tym należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęte zostało, że ów nakaz, powinien być skierowany do właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, na którym zgodnie z art. 61 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, ciąży obowiązek utrzymywania obiektu w należytym stanie technicznym i estetycznym oraz niedopuszczenia do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej /por. wyrok NSA z 21 listopada 2008r., sygn. akt IIOSK 1442/07/. Z powołanego przepisu wynika zatem, że w wypadku, gdy organ nadzoru stwierdzi użytkowanie obiektu budowlanego, który faktycznie nie odpowiada wymaganiom technicznym określonym powszechnie obowiązującymi przepisami prawa budowlanego, to organ ten powinien nakazać w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.
Pamiętać także należy, że konstrukcja normy prawnej, zawartej w art. 66 pkt 1 Prawa budowlanego, a w szczególności użyty w niej zwrot "właściwy organ wydaje decyzję nakazującą" wskazuje, iż decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek, określonych w treści art. 66 ust. 1 pkt 1-4, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz nadto obligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.
W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie organy nadzoru budowlanego nie miały podstaw do wydania rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania bez wyjaśnienia istotnych z punktu widzenia stosowanej normy prawnej okoliczności faktycznych sprawy. Lektura akt sprawy wskazuje, że organy obu instancji nie przeprowadziły w sposób wystarczający postępowania i nie ustaliły stanu faktycznego sprawy w zakresie wymaganym dla prawidłowego zastosowania normy prawnej zwartej w art. 66 Prawa budowlanego. Z dyspozycji art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego wyraźnie wynika, że celem decyzji wydanej w trybie tego przepisu jest doprowadzenie do usunięcia nieprawidłowości w przypadku stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego budynku. Jak wskazuje się w doktrynie, "stwierdzenie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu przez właściwy organ powinno zostać udokumentowane wynikami kontroli jego stanu faktycznego. Wynikający z ustaleń kontroli zakres stwierdzonych nieprawidłowości nakazanych do usunięcia powinien zostać określony bezpośrednio w treści decyzji i w ekspertyzie technicznej, przywołanej w tej decyzji. Stwierdzenie użytkowania obiektu w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia powinno być udokumentowane ustaleniami kontroli, zaś uściślenie określenia zakresu nieprawidłowości i sposobu ich likwidacji - bezpośrednio w stosownej ekspertyzie technicznej. Ekspertyza ta powinna zarówno potwierdzać stan techniczny obiektu stwierdzony podczas kontroli, jak i ustalać sposób i warunki doprowadzenia obiektu do właściwego stanu technicznego i bezpieczeństwa, z uwzględnieniem wymagań także innych przepisów odrębnych w tym zakresie, jak np. przepisów o ochronie środowiska." (zob. Prawo budowlane. Komentarz, pod (red.) Z. Niewiadomski, Warszawa 2007, s. 628-629).
Zdaniem Sądu obowiązkiem organów nadzoru budowlanego przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu niniejszej sprawy było wszechstronne ustalenie stanu faktycznego sprawy w zakresie wyznaczonym żądaniem określonym w piśmie H. i Z. K. oraz Z.L. z dnia 17 listopada 2005 r. oraz w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z dnia 9 stycznia 2006 r. Z aktach administracyjnych wynika bezsprzecznie, że postępowanie zostało wszczęte w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego położonego w O. nr [...]. Natomiast zaskarżona do Sądu decyzja dotyczyła umorzenia postępowania administracyjne w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego - ścian parteru i stropu nad parterem. Uwzględniając przy tym fakt wyłączenia do odrębnego postępowania kwestii stanu technicznego instalacji elektrycznej, przewodów dymowych, w przedmiocie których Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. prowadził odrębne postępowanie i rozstrzygnął osobną decyzją administracyjną z dnia 11 lipca 2007 r. Nr [...], nie można uznać, że organ nadzoru budowlanego objął rozstrzygnięciem cały budynek mieszkalny położony w O. nr [...]/A. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie było podjecie rozstrzygnięcia dotyczącego całego obiektu budowlanego (za wyjątkiem tych jego części, które wyłączono do innego postępowania), bowiem w ten sposób został określony zakres prowadzonego postępowania. Należy zawrócić także uwagę, że przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, na podstawie którego właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku, dotyczy stwierdzenia, że obiekt budowlany, a nie ściany, czy też strop jest w nieodpowiednim stanie technicznym.
W ocenie Sądu również powody, dla których umorzono prowadzone postępowanie w części dotyczącej stanu technicznego budynku mieszkalnego-ścian parteru i stropu nad parterem okazały co najmniej przedwczesne. Organy orzekające w sprawie oprały się w swoich ustaleniach na opinii sporządzonej przez biegłego sądowego zakresu budownictwa mgr inż. J. B. Wbrew stanowisku organu orzekających w sprawie treść opinii nie pozwalała dokonać prawidłowych ustaleń dotyczących stanu technicznego obiektu w takim zakresie jak czynią to organy nadzoru budowlanego. Przede wszystkim zauważyć należy, opinia w sprawie stanu technicznego budynku w O. nr [...] sporządzona została na zlecenie Komendy Powiatowej Policji w G. dla potrzeb prowadzonego postępowania przygotowawczego. Nie wykluczając możliwości skorzystania przez organy nadzoru budowlanego z opinii sporządzonej dla potrzeb innego postępowania, kontroli organu administracyjnego powinno podlegać sprawdzenie, czy zakres i cel tego postępowania jest zbieżny z celami postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie przepisów znajdujących się w rozdziale 6 Prawa budowlanego. Zgodnie z zasadą bezpośredniości postępowania dowodowego organ nadzoru budowlanego w zakresie ustaleń stanu faktycznego sprawy powinien przeprowadzać własne dowody w oparciu o te wszystkie możliwości procesowe, na jakie pozwala Kodeks postępowania administracyjnego w przepisach art. 75 – 86 kpa.
W ocenie Sądu wykorzystana w sprawie ekspertyza jest lakoniczna i niepełna. Zauważyć bowiem należy, że autor opinii w zakresie stanu technicznego stropu nad parterem stwierdza jednie: ,,Liczne uszkodzenia wykazuje również powłoka tynkarska stropu nad parterem. Uszkodzenia te spowodowane są zalewaniem stropu łazienki na strychu, która nie posiada podłączenia do instalacji kanalizacyjnej". W cytowanej opinii brak jest jakiegokolwiek odniesienia się do stanu technicznego ścian budynku. Oparcie się organu nadzoru budowlanego w zakresie ustalania stanu technicznego ścian parteru i stropu nad parterem na powołaną opinię techniczną uznać należało za naruszenie przepisów art. 7 i 77 kpa, nakazujących organom administracji podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w tym do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Podkreślić należy, że opinia biegłego ma pomóc organom administracji w ustaleniu okoliczności, do wyjaśnienia których konieczna jest wiedza specjalistyczna z określonej dziedziny (art. 84 § 1 k.p.a.). Jednakże organ orzekający w sprawie zobowiązany jest do oceny każdego dowodu przeprowadzonego w postępowaniu administracyjnym. Co do zasady każdy taki dowód organ może uznać za wiarygodny, może jednak również każdemu przeprowadzonemu dowodowi wiarygodności w całości lub części odmówić. Organ ma zatem prawo i obowiązek zbadać, czy opinia biegłego jest zupełna, logiczna i wiarygodna oraz ewentualnie żądać jej uzupełnienia (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 stycznia 2006 r., sygn. akt IVSA/Wa 1697/05, publ. LEX nr 196467). Jednoznaczny charakter wypowiedzi biegłego musi wynikać z całej opinii. Opinia powinna być spójna, wskazywać na proces logicznego rozumowania, wyciągania wniosków. Powinno z niej wynikać, czym kierował się specjalista wysuwając określone tezy, z jakich danych i opracowań korzystał. To organ powinien więc zadbać, aby dowód był przydatny do rozstrzygnięcia danej sprawy (wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt ISA/Wa 2084/04, publ. Lex nr 192648). Jeżeli opinia nie odpowiada tym wszystkim warunkom, organ winien zwrócić się do biegłego z wezwaniem do jej uzupełnienia w wyznaczonym (np. konkretnymi pytaniami) zakresie, co do określonych okoliczności.
Pamiętać także należy, że wprawdzie decyzja podjęta na podstawie art. 66 Prawa budowlanego jest związana z przedłożoną uprzednio ekspertyzą techniczną, jednakże nie może ona stanowić podstawy rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu nie można zgodzić się z organami nadzoru budowlanego, że znajdująca się w aktach sprawy ekspertyza wyjaśnia wystarczająco sprawę i może być podstawą wydania decyzji. Opinia techniczna nie obejmuje swoim zakresem wszystkich elementów obiektu.
Mimo niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, organ II instancji utrzymał w mocy kwestionowaną przez skarżącego decyzję. Nie zauważając wskazanych uchybień, tym samym akceptując zaniechanie organu I instancji przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zgodnie z w/w przepisami procedury administracyjnej, organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję, w konsekwencji dopuścił się także naruszenia prawa. Nadto organ II instancji w ogóle nie odniósł się do podnoszonych przez skarżących zarzutów odwołania dotyczących opinii technicznej. Tym samym naruszył art. 107 § 3 oraz art. 11 kpa.
Decyzje wydawane na podstawie art. 66 Prawa budowlanego są związane z przedłożoną uprzednio ekspertyzą techniczną, poczynienie nowych ustaleń dowodowych dotyczących stanu technicznego całego obiektu budowlanego w oparciu o oględziny i opinie biegłego pozwoli organom nadzoru ocenić zasadność wydania decyzji w trybie powołanego przepisu Prawa budowlanego.
Uwzględniając powyższe Sąd doszedł do przekonania, że w rozpatrywanej sprawie nie został wyjaśniony należycie stan faktyczny sprawy oraz zaniechano przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, jakiego wymaga zastosowanie art. 66 Prawa budowlanego. To zaś nie pozwoliło na podjęcie zgodnym z prawem decyzji.
Z powyższych względów uznać należało, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem w/w przepisów prawa procesowego, a uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. To zaś obligowało Sąd do ich uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po myśli art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 powołanej ustawy oraz § 18 ust. 1 pkt 1 litera "c" w zw. z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło