II SA/Wr 449/09
WyrokWSA we Wrocławiu2009-12-09
Skład orzekający: Halina Kremis, Andrzej Cisek, Zygmunt Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca zapewnienie drogi pożarowej o odpowiednich parametrach może być uznana za niewykonalną z technicznego punktu widzenia, jeśli strona skarżąca nie wystąpiła o zastosowanie rozwiązania zamiennego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja nakazująca zapewnienie drogi pożarowej nie jest niewykonalna z technicznego punktu widzenia, nawet jeśli istnieją lokalne uwarunkowania utrudniające jej realizację. Obowiązek wystąpienia o rozwiązanie zamienne spoczywa na stronie, a nie na organie wydającym decyzję nakazową. Wykonanie drogi pożarowej zgodnie z uzgodnionym rozwiązaniem zamiennym nie unieważnia pierwotnej decyzji, a jedynie prowadzi do sytuacji, w której decyzja nie będzie egzekwowana.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa została decyzją Komendanta Miejskiego PSP wezwana do zapewnienia drogi pożarowej o odpowiednich parametrach do budynku mieszkalnego w terminie 12 miesięcy. Spółdzielnia odwołała się, argumentując, że chodnik może pełnić funkcję drogi pożarowej i że drzewa stanowią przeszkodę, a droga (jezdnia) nie należy do Spółdzielni. Decyzja została utrzymana w mocy przez D. Komendanta Wojewódzkiego PSP. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA, podnosząc, że decyzja jest niewykonalna technicznie i że organ powinien był zastosować rozwiązanie zamienne. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Andrzej Cisek /sprawozdawca/ Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Protokolant Kinga Kręc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 grudnia 2009r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej W.-P. na decyzję D. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nakazania zapewnienia drogi pożarowej o odpowiednich parametrach do wielorodzinnego budynku mieszkalnego przy ul. Z. [...]-[...] we W. oddala skargę.
Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej we W. decyzją z dnia [...]r. (Nr [...]) nakazał Spółdzielni Mieszkaniowej W.-P. z siedzibą we W. zapewnić drogę pożarową, o odpowiednich parametrach, do wielorodzinnego budynku mieszkalnego przy ul. Z. [...]-[...] we W. w terminie 12 miesięcy od daty otrzymania decyzji.
W głównych motywach podjętego rozstrzygnięcia wskazano, że zgodnie z § 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę i dróg pożarowych, do średniowysokiego, mieszkalnego budynku wielorodzinnego powinna być doprowadzona droga pożarowa o utwardzonej nawierzchni, umożliwiająca dojazd o każdej porze roku pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej. Za utrzymanie zaś drogi pożarowej w stanie umożliwiającym ich wykorzystanie przez pojazdy Państwowej Straży Pożarnej, zgodnie z warunkami określonymi w przepisach dotyczących przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, odpowiada właściciel, zarządca lub użytkownik terenów, na których znajduje się ta droga (§ 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów).
Dalej wskazano, że podczas czynności przeprowadzonych w dniu [...]r. stwierdzono, że droga dojazdowa do przedmiotowego budynku nie spełnia wszystkich wymagań dotyczących dróg pożarowych, co może przyczynić się do utrudnienia akcji ratowniczo-gaśniczej w przypadku pożaru lub innego miejscowego zagrożenia. Bliższa bowiem krawędź drogi przebiegającej wzdłuż dłuższego boku budynku na wysokości klatek schodowych [...]-[...] oddalona jest od budynku o ponad 15m, a ponadto pomiędzy drogą a budynkiem występują drzewa, co stanowi naruszenie § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych.
Nadto wyjaśniono, że zgodnie z § 12 ust. 4 powyższego rozporządzenia w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy spełnienie wymagań dotyczących drogi pożarowej do obiektu budowlanego jest niemożliwe ze względu na lokalne uwarunkowania, dopuszcza się stosowanie rozwiązań zamiennych, uzgodnionych z właściwym miejscowo Komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej, które zapewnią niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej tego obiektu.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa W. –P., wnosząc o jej uchylenie i ponowne rozpatrzenie sprawy.
W uzasadnieniu wyjaśniono, że rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nie precyzuje, że drogą pożarową musi być jezdnia. W ocenie strony odwołującej się, za drogę pożarową można uznać chodnik, znajdujący się pomiędzy budynkiem a jezdnią ulicy Z., gdyż spełnia wszystkie warunki powyższego rozporządzenia. Chodnik ten jest bowiem nawierzchnią utwardzoną o szerokości 4,5 m, jest drożny, tzn. zabezpieczony przed parkowaniem samochodów osobowych słupkami blokującymi z obu stron, co jednocześnie nie stanowi przeszkody dla dojazdu pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej, które w sytuacji zagrożenia ww. słupki sforsują bez problemu. Jednocześnie podkreślono, że ul. Z. jest drogą publiczną i nie znajduje się w zasobach Spółdzielni W. – P. Właścicielem drogi (jezdni, pasa zieleni i chodnika) jest bowiem Gmina W., a zarządcą - Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta we W., który odpowiada za utrzymanie administrowanych przez siebie zasobów w odpowiednim stanie technicznym. Podniesiono nadto, że wskazane w decyzji I instancji drzewa znajdowały się pomiędzy budynkiem a drogą pożarową jeszcze przed wejściem w życie ww. rozporządzenia, który jako akt prawa nie może działać wstecz.
Spółdzielnia podkreśliła także, że nie wszystkie drzewa wskazane przez Komendanta Miejskiego znajdują się na administrowanym przez Spółdzielnię terenie, a w stosunku do drzew znajdujących się na terenie Spółdzielni, zadeklarowano ograniczenie ich koron poprzez przycinki pielęgnacyjne, tak by zapewnić nie pogorszony dostępu do okien budynku od strony drogi pożarowej (chodnika ul. Z.). Wskazano także, że ewentualne wycięcie drzew od strony ul. Z. rosnących na terenie należącym do Spółdzielni wymagać będzie wydania decyzji Prezydenta W. za pośrednictwem Wydziału Środowiska i Rolnictwa w Departamencie Nieruchomości i Eksploatacji Urzędu Miejskiego we W. i zgody wszystkich mieszkańców będących współwłaścicielami ww. nieruchomości.
D. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej we W. decyzją z dnia [...]r. (Nr[...]) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że obowiązek zapewnienia drogi pożarowej wynika z art. 3 ust. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej na podstawie, którego osoba fizyczna, osoba prawna, organizacja lub instytucja korzystające ze środowiska, budynku, obiektu lub terenu jest obowiązana zabezpieczyć je przed zagrożeniem pożarowym lub innym miejscowym zagrożeniem. Przepis art. 4 ust. 1 wymienionej ustawy w pkt 4 i 5 określa zaś, że to właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową jest obowiązany: zapewnić osobom przebywającym w budynku, obiekcie budowlanym lub na terenie, bezpieczeństwo i możliwość ewakuacji oraz przygotować budynek, obiekt budowlany lub teren do prowadzenia akcji ratowniczej. Zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych droga pożarowa o utwardzonej nawierzchni, umożliwiająca dojazd o każdej porze roku pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej do obiektu budowlanego, powinna być doprowadzona do budynku należącego do grupy wysokości: średniowysokie, wysokie lub wysokościowe, zawierającego strefę pożarową zakwalifikowaną do kategorii zagrożenia ludzi ZL III, ZL IV lub ZL V.
W dalszej części uzasadnienia wyjaśniono, że czynności kontrolno-rozpoznawcze ujawniły, iż budynek mieszczący się we W. przy ul. Z. [...]-[...] we W. jest budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym o pięciu kondygnacjach nadziemnych. Zatem zgodnie z kwalifikacjami określonymi w § 8 oraz 209 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.nr 75, poz. 690 ze zm.) przedmiotowy budynek kwalifikuje się jako budynek średniowysoki (SW) kategorii zagrożenia ludzi ZL IV. Zatem właściciel budynku i terenu przy ul. Z. [...]-[...] we W., zapewniając ich ochronę przeciwpożarową jest obowiązany zapewnić drogę pożarową do przedmiotowego obiektu.
Ponadto wyjaśniono, że zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, terenów i innych obiektów budowlanych (Dz.U. nr 80, poz. 563) właściciele lub zarządcy terenów utrzymują znajdujące się na nich drogi pożarowe w stanie umożliwiającym wykorzystanie tych dróg przez pojazdy jednostek ochrony przeciwpożarowej, zgodnie z warunkami określonymi w przepisach dotyczących przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. Wskazano również, że w niniejszej sprawie ulica Z. we W. jest jedyną komunikacją drogową przebiegającą w bezpośrednim sąsiedztwie, wzdłuż budynku mieszczącego się przy tej ulicy o numerach [...],[...], [...] i [...]. Wymieniony budynek wraz z terenem znajduje się pod zarządem Spółdzielni Mieszkaniowej W. - P. Zatem zgodnie z przytoczonym powyżej przepisem Spółdzielnia Mieszkaniowa W. – P. jest zobowiązana do utrzymania dróg pożarowych w stanie umożliwiającym wykorzystanie tych dróg przez pojazdy jednostek ochrony przeciwpożarowej.
Organ II instancji nie podzielił stanowiska strony odwołującej się, że za drogę pożarową można uznać chodnik przy ulicy Z. Zdaniem tegoż organu w chwili obecnej nie jest to możliwe. Chodnik bowiem jest zabezpieczony przed parkowaniem samochodów za pomocą słupków blokujących do niego dostęp z obu stron. Brak możności zaś wjazdu na chodnik wszystkim samochodom w celu uniemożliwienia parkowania powoduje, że również samochody pożarnicze nie posiadają na wskazany chodnik dostępu. Wskazano nadto, iż stan ten w przypadku zakwalifikowania chodnika jako drogi pożarowej jest wyraźnie sprzeczny z przepisem § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, zgodnie z którym do przedmiotowego budynku powinna być doprowadzona droga pożarowa umożliwiająca dojazd o każdej porze roku pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej. Nadto wyjaśniono, że w chwili obecnej w bezpośrednim sąsiedztwie, wzdłuż chodnika rosnące drzewa uniemożliwiałyby użycia drabiny mechanicznej.
Odnosząc się zaś do zarzutów strony skarżącej dotyczącego faktu istnienia drzew przed wejściem w życia rozporządzenia z dnia 16 czerwca 2003r., wyjaśniono, że rozporządzenie to nie różnicuje obowiązków nałożonych zaskarżoną decyzją na stronę ze względu na datę oddania do użytkowania obiektu budowlanego, a dotyczy wszystkich budynków.
Nie godząc się z powyższą decyzją, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, złożyła spółdzielnia mieszkaniowa W. – P., wnosząc o jej uchylenie w całości.
Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie § 11 i § 12 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych oraz naruszenie art. 26 ust. 1 pkt.1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej.
W uzasadnieniu wskazano, że strona skarżąca korzystając z uprawnienia wynikającego z § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych pismem z dnia [...]r. wystąpiła do organu o zastosowanie rozwiązania zamiennego poprzez uznanie jako drogę pożarową chodnik znajdujący się pomiędzy budynkiem a jezdnią ulicy Z., gdyż jako nawierzchnia utwardzona spełnia warunki określone w powyższym rozporządzeniu oraz na pozostawieniu drzew rosnących na terenie skarżącej pomiędzy budynkiem a drogą pożarowa, którą jest ul. Z. Wskazano nadto, że postanowieniem z dnia [...]r. D.Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej we W. wyraził zgodę na występowanie drzew pomiędzy drogą pożarową a budynkiem mieszkalnym przy ul. Z. [...]-[...] we W. pod określonymi warunkami oraz uznał chodnik, jako drogę pożarową. Skarżąca podnosi, że wykonanie zaleconych uzgodnień w zakresie zapewnienia prowadzenia działań ratowniczo-gaśniczych z chodnika przebiegającego wzdłuż ul. Z., usunięcie z obu stron chodnika słupków uniemożliwiających wjazd pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej, oznakowanie chodnika "droga pożarowa nie zastawiać" oraz systematyczne usuwanie i przycinanie gałęzi drzew i krzewów wzdłuż Z. a chodnikiem stanowi wypełnienie obowiązku określonego w wyżej powołanym rozporządzeniu.
Skarżąca podniosła, że decyzja Nr[...], która nakłada na stronę skarżąca obowiązek zapewnienia drogi pożarowej o odpowiednich parametrach do wielorodzinnego budynku mieszkalnego przy ul. Z. [...]-[...] we W. jest niewykonalna z punktu widzenia technicznego, a w odwołaniu od tej decyzji strona skarżąca podniosła z jakich powodów wykonanie obowiązku nałożonego przez organ Straży Pożarnej nie jest możliwe (nie ma możliwości zmniejszenia odległości pomiędzy budynkiem a wskazaną droga pożarową lub zbudowania nowej drogi pożarowej na terenie nieruchomości). Wobec powyższego – zdaniem strony skarżącej - organ powinien był zastosować inne, uznane przez niego za najbardziej optymalne rozwiązanie, przeciwdziałające stwierdzonym uchybieniom. W ocenie skarżącej nie jest bowiem dopuszczalne nakładanie obowiązku zgodnego z prawem lecz niewykonalnego z powodów technicznych.
W odpowiedzi na skargę D. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej we W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanej decyzji.
Nadto wskazano, że wydanie decyzji nakazującej wykonanie obowiązku - usunięcia nieprawidłowości z zakresu ochrony przeciwpożarowej - nastąpiło w zakresie właściwości rzeczowej Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej we W., a jej podstawę materialnoprawną stanowił, oprócz przepisów szczegółowych z zakresu ochrony przeciwpożarowej, art. 26 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Decyzja określała w sposób jasny i precyzyjny obowiązek nałożony na stronę. O fakcie zaś, że określenie obowiązku było prawidłowe i zrozumiałe dla strony świadczy złożenie przez skarżącą wniosku wszczynającego postępowania w celu wydania uzgodnienia rozwiązań zamiennych przez D. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej we W. i uzyskanie stosownej zgody. Organ nie podzielił poglądu skarżącej o nieprawidłowości wydanej decyzji nakładającej obowiązek w zakresie zapewnienia drogi pożarowej ze względu na jej niewykonalność. Zdaniem organu przyjęcie takiego poglądu prowadzi wprost do zakwestionowania możliwości zapewnienia bezpieczeństwa pożarowego.
Organ II instancji wyjaśnił również, że w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych dotyczących drogi pożarowej jednym ze sposobów usunięcia stwierdzonych uchybień jest instytucja rozwiązania zamiennego uregulowana obecnie w § 13 ust. 4 rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, mająca zastosowanie z woli prawodawcy, gdy spełnienie wymagań dotyczących doprowadzenia drogi pożarowej do obiektu budowlanego jest niemożliwe ze względu na lokalne uwarunkowania. Jednakże – jak dalej wskazano - organ Państwowej Straży Pożarnej nie może nakazać stronie postępowania administracyjnego zastosowania rozwiązania zamiennego w sentencji decyzji nakazującej usunięcie uchybień lub też wystąpienia ze stosownym wnioskiem. Postępowanie bowiem w sprawie uzyskania rozwiązania zamiennego jest postępowaniem wszczynanym na wniosek strony, a organ PSP nie ma kompetencji do określenia z urzędu rozwiązania zamiennego, czy też nakazania stronie wystąpienia o takie rozwiązanie, albowiem to właściciel, użytkownik, lub zarządca obiekt budowlanego oceniając, iż nie może wykonać nałożonego nań obowiązku powinien uzyskać uzgodnienie zaproponowanego przez siebie rozwiązania zamiennego. Informacja o takim sposobie spełnienia obowiązku nałożonego decyzją została zawarta w uzasadnieniu decyzji z dnia [...]r. Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej we W., a strona skorzystała z tej możliwości. Nadto wskazano, że przyjęcie, iż w przedmiotowym stanie faktycznym nie można wydać decyzji nakazowej - jak wywodzi strona skarżąca - prowadziłoby do sytuacji, iż organ PSP nie mógłby realizować swych ustawowych zadań. Organy PSP nie mogłyby bowiem wydawać decyzji nakazujących, a jednocześnie nie miałyby żadnych instrumentów prawnych do zmuszenia właściciela, użytkownika, zarządcy obiektu budowlanego lub terenu, aby wystąpił o rozwiązanie zamienne, co prowadziłoby de facto do paraliżu działań prewencyjnych i zagrażałoby bezpieczeństwu obywateli. Ewentualne wykonanie drogi pożarowej stosownie do uzgodnionego z organem PSP rozwiązania zamiennego, nie powoduje nielegalności wcześniej wydanej decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości. Uzyskanie rozwiązania zamiennego i wykonanie drogi pożarowej wg jego wskazań prowadzi jedynie do sytuacji, iż strona wykonała nałożony na nią obowiązek zapewnienia drogi pożarowej do budynku i decyzja nakazująca nie będzie egzekwowana.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie lub rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 1 w związku § 2 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Zgodnie z art. 151 powyższej ustawy, w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.
Przepis art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o ochronie przeciwpożarowej (tj. Dz.U. z 2002r. Nr 147, poz. 1229) stanowi, że ochrona przeciwpożarowa polega na realizacji przedsięwzięć mających na celu ochronę życia, zdrowia i mienia przed pożarem, klęską żywiołową lub innym miejscowym zagrożeniem poprzez zapobieganie powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia. Mocą art. 4 ust. 1 powyższej ustawy właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany: zapewnić osobom przebywającym w budynku, obiekcie budowlanym lub na terenie, bezpieczeństwo i możliwość ewakuacji oraz przygotować budynek, obiekt budowlany lub teren do prowadzenia akcji ratowniczej.
Z powyżej opisanej regulacji normatywnej wywieść należy obowiązek zapewnienia odpowiedniego dojazdu do budynku dla samochodów straży pożarnej, a zatem zapewnienia drogi pożarowej spełniającej określone prawem wymogi.
W rozpoznawanej sprawie zastosowanie ma również rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych ((Dz.U., Nr 121, poz. 1139), derogowane rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz.U. nr 124, poz.1030), a dokładniej jego § 11 i 12. Stosownie więc do postanowień § 11ust. 1 pkt 2 powyższego rozporządzenia droga pożarowa o utwardzonej nawierzchni, umożliwiająca dojazd o każdej porze roku pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej do obiektu budowlanego, powinna być doprowadzona do budynku należącego do grupy wysokości: średniowysokie, wysokie lub wysokościowe, zawierającego strefę pożarową zakwalifikowaną do kategorii zagrożenia ludzi ZL III, ZL IV lub ZL V.
Po myśli zaś § 12 ust. 4 powyższego rozporządzenia w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy spełnienie wymagań dotyczących drogi pożarowej do obiektu budowlanego jest niemożliwe ze względu na lokalne uwarunkowania, dopuszcza się stosowanie rozwiązań zamiennych, uzgodnionych z właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej, które zapewnią niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej tego obiektu.
Stosownie do postanowień art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej Komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie.
W rozpoznawanej sprawie istota sporu dotyczy nałożenia przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej we W. obowiązku zapewnienia drogi pożarowej o odpowiednich parametrach do wielorodzinnego budynku mieszkalnego przy ul. Z. [...]-[...] we W. Zdaniem strony skarżącej decyzja nakładająca na nią powyższy obowiązek jest niewykonalna z punktu widzenia technicznego, co przesadza o jej wadliwości. Z uwagi więc na fakt braku możności jej wykonania (co zostało również podniesione przez skarżącą w odwołaniu) organ winien był – w ocenie skarżącej spółdzielni - zastosować inne, uznane przez niego za najbardziej optymalne rozwiązanie przeciwdziałające stwierdzonym uchybieniom.
Z powyższym twierdzeniem strony skarżącej nie zgodził się jednak sąd rozpoznający niniejszą sprawę. Przede wszystkim zważyć należy, iż zgodnie z literalnym brzmieniem § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz.U, nr 121, poz. 1139) instytucja rozwiązania zamiennego, która zapewni niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu, ma charakter wyjątkowy i powinna być stosowana w szczególnie uzasadnionych przypadkach, a dokładniej, wówczas gdy spełnienie wymagań dotyczących drogi pożarowej do obiektu budowlanego jest niemożliwe ze względu na lokalne uwarunkowania. Jednakże – jak słusznie zauważył D.Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej we W.– organ Państwowej Straży Pożarnej nie jest władny z urzędu nakazać stronie zastosowania rozwiązania zamiennego, czy też wystąpienia ze stosownym wnioskiem, w sentencji decyzji nakazującej usunięcie uchybienia, a właśnie taka w niniejszej sprawie podlega kontroli sądu. Kompetencja do wystąpienia z wnioskiem w przedmiocie uzyskania rozwiązania zamiennego należy do strony, a nie organu. Jak bowiem podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny, w wyroku z dnia 24 lipca 2007r. (sygn. akt II OSK 1086/06), podzielonym przez sąd rozpoznający niniejszą sprawę "legitymacja czynna do wystąpienia z tego rodzaju wnioskiem i zaproponowania rozwiązań zamiennych przysługuje kontrolowanemu, jako podmiotowi najlepiej zorientowanemu odnośnie swoich możliwości w zakresie realizacji wynikających z przepisów przeciwpożarowych obowiązków oraz zaistniałych w danym stanie faktycznym uwarunkowań lokalnych. Stanowisko takie potwierdza zresztą sama konstrukcja omawianego przepisu, z której wynika, iż adresatem zawartej w nim normy prawnej uprawniającej do zastosowania owych rozwiązań zamiennych niespełniających wymagań dotyczących drogi przeciwpożarowej, a jednocześnie zapewniających niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu, jest bezsprzecznie podmiot, na którym ciąży obowiązek zabezpieczenia określonego obiektu przed zagrożeniem pożarowym, skoro mowa jest w nim o dopuszczalności stosowania rozwiązań zamiennych, uzgodnionych z właściwym miejscowo Komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej".
Zważyć także należy, iż wydanie w niniejszej sprawie decyzji nakładającej opisane powyżej obowiązki nie stanowi przeszkody ubiegania się o zastosowanie rozwiązania zamiennego. Wykonanie zaś drogi pożarowej, stosownie do uzgodnionego z właściwym miejscowo Komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej rozwiązania zamiennego, nie przesądza o braku podstaw prawnych decyzji nakładającej stosowne obowiązki, celem usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Wykonanie drogi pożarowej stosownie do uzgodnienia rozwiązania zamiennego oznacza bowiem to, że strona wypełniła nałożony na nią celem zapewnienia bezpieczeństwa pożarowego obowiązek w konsekwencji czego decyzja nakazująca nie podlega egzekucji.
Sąd nie podzielił także zarzutu zawartego w skardze dotyczącego braku dokładnego określenia jakie czynności strona skarżąca powinna wykonać strona skarżąca. Zważyć bowiem należy, iż podjęte przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej we W. rozstrzygnięcie precyzyjnie określało nałożony obowiązek i termin jego wykonania. Dokładne jednak wskazanie w niniejszej decyzji, jakie parametry powinna zawierać droga pożarowa jest zbędne, a to z uwagi na fakt, iż powyższe wynika wprost z przepisów powszechnie obowiązujących, a dokładniej z § 11 i 12 powołanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003r.
Konkludując, w niniejszej skardze kwestionowanej decyzji zarzucono naruszenie wskazanych przepisów prawa materialnego. Jednakże sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie podzielił tegoż twierdzenia, uznając, iż nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynika sprawy. Ponadto nie miało miejsca również i naruszenie prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko powyższe uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego.
Mając powyższe na względzie Sąd - na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło