II SA/Wr 457/19
WyrokWSA we Wrocławiu2019-10-08
Skład orzekający: Władysław Kulon, Halina Filipowicz-Kremis, Olga Białek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozrost korzeni drzew na działce właściciela, który spowodował niedrożność kanału deszczowo-drenowego i szkodliwe zalewanie działki sąsiedniej, może stanowić podstawę do nałożenia na właściciela obowiązku usunięcia tych korzeni na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że rozrost korzeni drzew na działce właściciela, który spowodował niedrożność kanału deszczowo-drenowego i szkodliwe zalewanie działki sąsiedniej, stanowi podstawę do nałożenia na właściciela obowiązku usunięcia tych korzeni. "Spowodowanie" zmian stanu wody na gruncie obejmuje również zaniechanie właściciela w zakresie usunięcia przeszkód lub zmian w odpływie wody, co wynika z art. 29 ust. 2 Prawa wodnego. Właściciel gruntu odpowiada za skutki, nawet jeśli powstały one wskutek przypadku lub działania osób trzecich, jeśli nie podejmie działań zapobiegających szkodom na gruntach sąsiednich.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która uchyliła decyzję Wójta Gminy D. i nakazała skarżącemu usunięcie korzeni z kanału deszczowo-drenowego na jego działce. Wniosek o usunięcie naruszenia stosunków wodnych złożył sąsiad skarżącego, wskazując na zwężenie kanału spowodowane zarastaniem przez korzenie drzew, co prowadziło do zalewania jego działki. Po kilku postępowaniach i opiniach biegłych, SKO uznało, że korzenie drzew blokują odpływ ze studzienki rewizyjnej, co wyczerpuje hipotezę art. 29 ust. 1 Prawa wodnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis - sprawozdawca Sędzia WSA Olga Białek Protokolant: asystent sędziego Małgorzata Szymańska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 października 2019 r. sprawy ze skargi J. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i nakazania usunięcia korzeni z kanału deszczowo drenowego oddala skargę w całości.
Przedmiotem skargi złożonej przez J. U. (dalej: skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej: SKO, organ odwoławczy, organ II instancji) z dnia [...] nr SKO [...], którą uchylono w całości decyzję Wójta Gminy D. (dalej: organ I instancji, Wójt) i orzeczono o nakazie usunięcia korzeni z kanału deszczowo-drenowego przez skarżącego jako właściciela działki nr [...] obręb K. w Gminie D., w terminie trzech miesięcy od dnia otrzymania decyzji.
E. K. (dalej: uczestnik postępowania) pismem z dnia 12 grudnia 2017 r. złożył do SKO wniosek o usunięcie naruszenia stosunków wodnych na działce nr [...] będącej własnością skarżącego. W uzasadnieniu wniosku uczestnik postępowania podał, że po 2015 r. nastąpiło znaczne zwężenie spowodowane zarastaniem kanału burzowego na działce skarżącego, a w konsekwencji zmniejszenie przepustowości kanału znajdującej się na jego działce. W konsekwencji doszło do zalewania maszyn rolniczych oraz pogłębiania pęknięć na budynku mieszkalnym uczestnika. Organ II instancji przekazał wniosek zgodnie z właściwością do Wójta.
Z akt sprawy wynika, że postępowanie w przedmiocie stanu kanału deszczowo-drenowego na działce skarżącego prowadzone było z inicjatywy uczestnika w 2015 r. Decyzją z [...] organ I instancji nakazał skarżącemu – właścicielowi działki nr [...], obręb K. oraz uczestnikowi postępowania jako właścicielowi działki nr [...]obręb K. wykonanie urządzenia zapobiegającego szkodom powstałym na działce uczestnikowi tj. bypassa równolegle do istniejącego kanału odprowadzającego wodę opadową z rur fi 160 PCV. Wskutek odwołania złożonego przez uczestnika postępowania oraz skarżącego SKO uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z [...] Wójt odmówił wydania decyzji nakazującej skarżącemu naprawę kanału odprowadzającego wody opadowe. Od decyzji tej żadna ze stron nie wniosła odwołania.
W toku zainicjowanego wnioskiem z dnia 12 grudnia 2017 r. postępowania organ I instancji zlecił sporządzenie przez biegłego z zakresu kompleksowego zagospodarowania wody w środowisku opinii. Z wniosków końcowych opinii wynika, że kanał deszczowo-drenowy powinien być w jak najkrótszym czasie doprowadzony do stanu sprawności poprzez wspólne działania właścicieli posesji zlokalizowanych na działkach nr [...] i [...]. Zdaniem biegłego, organ powinien wydać nakaz usunięcia drzew rosnących na przedmiotowym kanale. Biegły stwierdził, że korzenie drzew powodują zarastanie kanału. Nadto stwierdzono, że pobudowanie w 2017 r. oczyszczalni ścieków na działce nr [...] przyczyniło się do udrożnienia kanału deszczowo-drenowego, a zatem istnieją warunki do sprawnego odprowadzenia wód deszczowo-drenowych z obu posesji.
Decyzją z [...] organ I instancji odmówił wydania decyzji nakazującej skarżącemu wykonania prac naprawczych przy kanale położonym na działce nr [...]. W ocenie Wójta zastosowanie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego jako podstawy prawnej nakazu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom wymaga spełnienia jednocześnie dwóch warunków tj. działania właściciela nieruchomości powodującego zmianę stosunków wodnych na gruntach sąsiednich oraz zaistnienia szkody na gruntach sąsiednich. W ocenie organu I instancji zebrany materiał dowodowy nie potwierdził jednak zmiany stosunków wodnych ani też powstania szkody na działce nr [...]. Od decyzji odwołanie wniósł uczestnik postępowania. Decyzją z dnia [...] SKO uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na potrzebę wyjaśnienia, czy jedyną przyczyną zalewania działki uczestnika postępowania jest brak odpływu ze znajdującej się na jego działce studzienki rewizyjnej, czy zalewanie działki nr [...] spowodowane jest jednocześnie zarastaniem kanału deszczowo-drenowego, na jakim odcinku kanał jest niedrożny i w jakim stopniu zatkane jest światło kanału. W tym celu organ I instancji winien przeprowadzić oględziny z udziałem stron postępowania.
W ramach ponownie prowadzonego postępowania w dniu 22 listopada
2018 r. organ I instancji przeprowadził oględziny, podczas których stwierdzono m. in. brak śladów stagnującej wody na działce nr [...]. Na działce nr [...] odcinek od wylotu kanału do rzeki N. na dzień przeprowadzenia oględzin był suchy. Skarżący oświadczył, że nie podnosił swojego terenu i nie przyczynił się w żaden sposób do naruszenia stosunków wodnych, a jedynie wyrównał miejsce po zlikwidowanym gnojowniku.
Decyzją z dnia [...] Wójt odmówił wydania decyzji nakazującej skarżącemu wykonania prac naprawczych przy kanale położonym na działce nr [...]. Odwołanie od wskazanej decyzji wniósł uczestnik postępowania. W ramach prowadzonego postępowania odwoławczego SKO postanowieniem z [...] zleciło organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego przez uzupełnienie opinii biegłego poprzez doprecyzowanie opinii w pkt 1 i 2 w części zatytułowanej "Wnioski i ustalenia" i podanie, czy powodem braku odpływu wody ze studzienki rewizyjnej na działce nr [...], obręb K. jest zarastanie kanału deszczowo-drenowego korzeniami drzew rosnących na działce nr [...]. Organ I instancji wystąpił do biegłego o uzupełnienie opinii. Z treści pisma sporządzonego przez biegłego z dnia 12 marca 2019 r. wynika, że studzienka rewizyjna na działce nr [...] jest integralną częścią kanału, a zatem korzenie drzew równocześnie blokują odpływ ze studzienki rewizyjnej na działce nr [...].
Decyzją z [...] SKO uchyliło w całości decyzję Wójta i orzekło o nakazie usunięcia korzeni z kanału deszczowo-drenowego przez skarżącego w terminie trzech miesięcy od dnia otrzymania decyzji. W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że z opinii biegłego wynika, że przyczyną okresowego zalewania działki nr [...], obręb K. jest zły stan kanału deszczowo-drenowego przebiegającego pod działkami nr [...] i [...]. Studzienka rewizyjna położona na działce nr [...] nie jest w stanie prawidłowo odprowadzać wód opadowych od połączonego z nią kanału deszczowo-drenowego. W studzience tej jest wysoki poziom wody, która powinna być odprowadzana za pomocą kanału, który jest zarośnięty przez korzenie drzew rosnące na działce nr [...]. Organ odwoławczy stwierdził wobec tego, że korzenie drzew uniemożliwiają prawidłowy odpływ wód z działki nr [...] powodując okresowe zalewanie terenu wokół studzienki na działce uczestnika postępowania, co wyczerpuje hipotezę art. 29 ust. 1 Prawa wodnego. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że obszar zalania uzależniony jest od intensywności deszczu, a brak odpływu ze studzienki powoduje okresowe zalania terenu działki nr [...]. W konsekwencji, nie można przyjąć za organem I instancji, że skoro w trakcie oględzin teren wokół studzienki rewizyjnej był suchy, a był to okres kiedy nie występowały opady, to problem naruszenia stosunków wodnych na przedmiotowym obszarze nie występuje.
Na powyższą decyzję pismem z dnia 4 czerwca 2019 r. skarżący wniósł skargę, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego i o umorzenie postępowania w sprawie ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpatrzenia oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W skardze skarżący zarzucił organowi odwoławczemu: naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na treść decyzji tj. art. 16 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., dalej: k.p.a.) poprzez wydanie decyzji w odniesieniu do stanu faktycznego rozstrzygniętego ostateczną i prawomocną decyzją Wójta z dnia [...]; błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji, poprzez założenie, że po 2015 r. nastąpiło pogorszenie drożności kanału położonego na działce nr [...], podczas gdy z opinii biegłego wynika, że sporny kanał utracił w 100% sprawność techniczną już po 70 latach eksploatacji, tj. 1975 r.; naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2011 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1121 z późn. zm.) poprzez jego zastosowanie, podczas gdy organ II instancji nie wykazał, że skarżący swoim działaniem spowodował zmianę stanu wody na działce sąsiedniej oraz że jego działanie pozostawało w związku przyczynowo-skutkowym ze szkodliwym oddziaływaniem na grunt sąsiedni.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że zmiana stanu wód na działce nr [...] była już przedmiotem prawomocnie zakończonego postępowania administracyjnego, w którym organ I instancji ustalił, że stan techniczny kanału odpływowego nie ma wpływu na stan wód opadowych na działce sąsiedniej. Zdaniem skarżącego organy zaniechały ustalenia, czy pomiędzy 2015 a 2017 rokiem nastąpiło jakiekolwiek zdarzenie, które mogło spowodować nagłe pogorszenie drożności kanału. W ocenie strony trudno dać wiarę twierdzeniom uczestnika postępowania, że przed wydaniem poprzedniej decyzji w sprawie kanał nie był zarośnięty korzeniami, a korzenie wyrosły akurat we wskazanym przez niego okresie (2015-2017). Jak podkreślił skarżący z opinii biegłego wynika, że kanał jest całkowicie wyeksploatowany i nie spełnia już swojej funkcji. Niezależnie od tego organ powinien ustalić, czy drożność kanału pogorszyła się w ostatnich latach, czy też kanał stał się niedrożny już wiele lat wcześniej. W kontekście zarzutu dotyczącego naruszenia prawa materialnego tj. art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, skarżący podniósł, że organ nie wykazał, jakie zdarzenie miało nastąpić w okresie między 2015 a 2017, a które mogłoby spowodować zamianę stanu wody. Podstawą wydania decyzji jest wyłącznie ustalenie, że doszło do zarośnięcia kanału korzeniami drzew. Jak podkreślił skarżący, jest to jednak zdarzenie niezależne od woli i wiedzy właściciela nieruchomości, zaś zgodnie z wykładnią językową art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, właściciel nieruchomości odpowiada wyłącznie za "spowodowane" zmiany stanu wody na gruncie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Sąd uznał, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 1 § 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.
W pierwszej kolejności przytoczyć należy przepisy prawa materialnego wyznaczające podstawy prawne orzekania przez organy administracji publicznej mające zastosowanie w sprawie, których prawidłowość zastosowania podlega kontroli w niniejszym postępowaniu. Organ odwoławczy prawidłowo ustalił mający zastosowanie w sprawie stan prawny. Zgodnie bowiem z art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 2268 z późn. zm.) do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, niewymienionych w ust. 1-3d, stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego jest Prezes Wód Polskich, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego był w tych sprawach Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej albo dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej. Zgodnie z art. 574 Prawa wodnego ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2018 r., z wyjątkiem wymienionych w tym przepisie artykułów, wśród których nie ma zacytowanego wyżej art. 545. Z uwagi na zainicjowanie postępowania administracyjnego wnioskiem uczestnika niniejszego postępowania w dniu 17 grudnia 2017 r. w sprawie zastosowanie mają przepisy poprzednio obowiązującej ustawy tj. ustawy z dnia 18 lipca 2011 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1121 z późn. zm.). Zgodnie z art. 29 ust. 1 Prawa wodnego właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może 1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. W myśl ust. 2 cytowanego przepisu na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. W myśl ust. 3 jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.
W pierwszej kolejności należy się odnieść do zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego, gdyż dotyczy on naruszenia art. 16 k.p.a., zaś konsekwencją stwierdzenia jego naruszenia byłoby stwierdzenie nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), to zaś czyniłoby bezprzedmiotowym rozważanie zasadności naruszeń o naturze materialnoprawnej.
Artykuł 16 k.p.a. statuuje zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Zgodnie z § 1 tego przepisu decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Zgodnie zaś § 3 cytowanego przepisu decyzje ostateczne, których nie można zaskarżyć do sądu, są prawomocne. Zasada trwałości decyzji zapewnić ma pewność obrotu prawnego. W konsekwencji wszczęcie postępowania przez organ administracji publicznej w sprawie, która została już wcześniej rozstrzygnięta decyzją ostateczną stanowi naruszenie art. 16 § 1 k.p.a. W razie złożenia wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną organ obowiązany jest wydać na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Podstawą takiego rozstrzygnięcia jest natomiast stwierdzenie tożsamości stosunku administracyjnoprawnego występującego pomiędzy sprawą zakończoną wydaniem ostatecznej decyzji oraz powtórnym podaniem o wszczęcie postępowania administracyjnego. Tożsamość ta będzie istniała wówczas, gdy: występują te same podmioty w sprawie, gdy dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego, a do tego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy.
W niniejszej sprawie w stosunku do sprawy zakończonej prawomocną decyzją Wójta z dnia 14 grudnia 2015 r. zachodzi tożsamość podmiotowa i przedmiotowa. Zastosowanie mają również przepisy te same przepisy ustawy z dnia 18 lipca
2011 r. – Prawo wodne. Zgodzić się jednak należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, że doszło do zmiany stanu faktycznego sprawy. Przypomnieć należy bowiem, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy istotnie rozrastanie się korzeni w kanale burzowym mogło spowodować utrudnienia w odpływie wód z działki nr [...] powodując zalewanie terenu wokół studzienki na tej działce. Sąd podziela stanowisko SKO, zgodnie z którym zwiększenie stopnia zalewania działki uczestnika postępowania spowodowane zwężeniem światła kanału burzowego stanowi zmianę istotnych okoliczności stanu faktycznego, co umożliwiło wszczęcie nowego postępowania administracyjnego. Od wydania decyzji kończącej uprzednio prowadzone postępowanie (14 grudnia 2015 r.) do wszczęcia nowego postępowania administracyjnego (17 grudnia 2017 r.) upłynęły 2 lata, co w ocenie sądu jest okresem, który – biorąc pod uwagę okoliczności istotne dla sprawy wyznaczone przez przepis prawa materialnego – jest wystarczający do uznania, że stopień zmian w stanie faktycznym jest znaczny. Doświadczenie życiowe wskazuje, że w tym czasie korzenie drzew mogą się znacząco rozrosnąć w sposób wpływający na przepustowość kanału deszczowo-drenowego. Trzeba nadto mieć na uwadze opinię biegłego, z której jednoznacznie wynika, że kanał burzowy powinien być jak najszybciej doprowadzony do stanu sprawności poprzez usunięcie drzew rosnących na tym kanale Biorąc zatem pod uwagę powyższe, sąd nie podziela zarzutu naruszenia art. 16 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutu polegającego na błędnym przyjęciu przez organ odwoławczy, że po 2015 r. nastąpiło pogorszenie drożności kanału położonego na działce nr [...], podczas gdy z opinii biegłego wynika, że sporny kanał utracił w 100% sprawność techniczną już po 70 latach eksploatacji, tj. 1975 r., sąd nie znajduje podstaw do jego podzielenia. Wbrew temu co twierdzi skarżący, z opinii biegłego nie wynika, by sporny kanał całkowicie utracił sprawność techniczną już w 1975 r. Wniosek taki nie daje się również wysnuć z opinii biegłego sporządzonej w poprzednio prowadzonym postępowaniu, stąd twierdzenie skarżącego – w świetle akt sprawy – jest twierdzeniem niepopartym żadnym materiałem dowodowym. Istotnie, z wniosków końcowych ujętych w opinii biegłego wynika, że pobudowanie w 2017 r. oczyszczalni ścieków na działce nr [...] przyczyniło się do udrożnienia kanału, co pozwoliło na przyjęcie, że istnieją warunki do sprawnego odprowadzenia wód z posesji skarżącego oraz uczestnika postępowania. Jednak nie wpłynęło to na jednoznaczne stwierdzenie przez biegłego, że kanał burzowy powinien być w jak najkrótszym czasie doprowadzony do stanu sprawności w drodze usunięcia drzew rosnących na tym kanale. Zdaniem biegłego, to właśnie korzenie drzew powodują niedrożność kanału.
Nie sposób również podzielić również zarzutu naruszenia art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Skarżący podnosi bowiem, że z wykładni językowej tego przepisu wynika, że tylko w razie spowodowania przez właściciela gruntu zmian stanu wody na gruncie sąsiednim istnieją podstawy do nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Zdaniem skarżącego rozrost korzeni drzew nie może być w żaden sposób traktowany jako okoliczność wywołana przez niego, gdyż jest zupełnie od niego niezależna. Tym samym skarżący nie spowodował zmiany stanu wody na działce stanowiącej własność uczestnika postępowania. Sąd z takim rozumieniem tego przepisu się nie zgadza. W ocenie sądu przez "spowodowanie" należy rozumieć każde działanie właściciela gruntu, a więc również zaniechanie podejmowania takich działań, które zapobiec mogą zmianom stosunków wodnych na danym obszarze. Takie rozumienie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego uzasadnia również nałożenie w ust. 2 na właściciela gruntu obowiązku usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. W przepisie tym ustawodawca wprost wskazał, że również w razie przypadku, właściciel gruntu musi podjąć takie działania, które usuną przeszkody w odpływie wody. Spowodowanie zmian stanu wody na gruncie obejmuje zatem również zaniechanie właściciela gruntu w zakresie usunięcia przeszkód lub zmian w odpływie wody.
Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że dla zastosowania art. 29 ust. 3 Prawa wodnego niezbędne jest zaistnienie dwóch przesłanek łącznie - zdarzeń wywołanych przez właściciela gruntu, powodujących zmianę naturalnych stosunków wodnych oraz skutków w postaci szkodliwego wpływu na grunty sąsiednie. Prowadzone przez organ postępowanie wyjaśniające ma wykazać, czy zmiana nastąpiła oraz czy miała ona wpływ na panujące na gruncie stosunki wodne. Konieczne jest także ustalenie, czy zaistniała zmiana pozostaje w związku przyczynowo-skutkowym z powstałą na gruncie szkodą.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że jednoznacznie z opinii biegłego wynika, że korzenie drzew rosnących na działce gruntu, której właścicielem jest skarżący powodują zarastanie kanału. W uzupełnieniu opinii z dnia 12 marca 2019 r. biegły doprecyzował, że korzenie drzew blokują odpływ ze studzienki rewizyjnej na działce nr [...], która stanowi integralną część kanału. Z opinii biegłego wprost wynika, że brak odpływu ze studzienki powoduje okresowo zalewanie terenu działki. Na dzień oględzin nieruchomości przez biegłego do takiego zalania co prawda nie doszło, jednak z powodu braku odpływu wody w studzience rewizyjnej stwierdzono wysoki poziom wody. W konsekwencji, nie budzi wątpliwości sądu, że to od drożności kanału deszczowo-drenowego zależy zalewanie nieruchomości uczestnika postępowania. W konsekwencji, brak przepustowości w tym kanale wywołuje okresowe zalania działki nr [...]. Przyczyną zaś braku drożności w kanale jest niewywiązanie się przez skarżącego z mającego źródło w art. 29 ust. 2 Prawa wodnego obowiązku usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Zatem biorąc pod uwagę treść opinii biegłego oraz okoliczności sprawy, w tym przyjęte na działkach gruntu stanowiących własność skarżącego oraz uczestnika postępowania rozwiązania w zakresie odprowadzania wody, nie może budzić wątpliwości po pierwsze, że to właśnie działanie (zaniechanie) skarżącego wywołało zmianę stosunków wodnych, a po drugie, że istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy działaniem skarżącego i szkodliwym oddziaływaniem na grunt stanowiący własność uczestnika postępowania. Wystarczającymi przesłankami odpowiedzialności właściciela gruntu, który nie wypełnił ciążącego na nim obowiązku jest wystąpienie zmiany w stosunkach wodnych na danym gruncie, powstanie szkody na gruncie sąsiednim i zaistnienie związku przyczynowego pomiędzy tymi dwoma faktami. Zakres tej, tak szerokiej odpowiedzialności właściciela gruntu jest jednak ograniczony wyłącznie do obowiązku usunięcia przeszkód lub zmian w odpływie wód, w taki sposób, aby odpływ ten powrócił do stanu poprzedniego. W niniejszej sprawie, wobec jednoznacznego stwierdzenia, że przyczyną zalewania działki uczestnika postępowania jest niedrożność kanału burzowego spowodowana jego zarastaniem przez korzenie drzew rosnących na działce skarżącego, zasadnie organ odwoławczy nałożył na skarżącego obowiązek usunięcia korzeni z kanału. Tylko w ten sposób bowiem możliwe stanie się przywrócenie stanu poprzedniego w zakresie stosunków wodnych na przedmiotowym obszarze obejmującym działki nr [...] i [...], obręb K.
Mając na uwadze powyższe sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło