II SA/Wr 46/06
WyrokWSA we Wrocławiu2006-10-18
Skład orzekający: Andrzej Cisek, Andrzej Wawrzyniak, Olga Białek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przez organ odwoławczy przepisu art. 48 § 2 Prawa budowlanego, polegające na nie wstrzymaniu postanowieniem robót budowlanych, które zostały już zakończone, ma istotny wpływ na wynik sprawy i uzasadnia uchylenie decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.?Ratio decidendi
Niewydanie przez organ postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, które faktycznie nie są już prowadzone i zostały wcześniej zakończone, nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy. W takiej sytuacji naruszenie art. 48 § 2 Prawa budowlanego nie uzasadnia uchylenia decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., gdyż nie wymaga to ponownego postępowania wyjaśniającego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnie wybudowanego tarasu wraz z obudową i zadaszeniem. Organ I instancji nakazał rozbiórkę, jednak decyzja ta została uchylona przez organ II instancji. Po kolejnych postępowaniach i decyzjach, organ I instancji ponownie nakazał rozbiórkę. Organ II instancji uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na uchybienia proceduralne organu I instancji, w tym brak wstrzymania robót budowlanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu II instancji, uznając, że brak wstrzymania robót budowlanych, które zostały już zakończone, nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. i stwierdził, że decyzja ta nie może być wykonana w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Cisek Sędziowie: NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Asesor WSA Olga Białek Protokolant: Magdalena Domańska-Byskosz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 października 2006 r. sprawy ze skargi T. Z. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wykonanego tarasu wraz z jego obudową i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.
Na wniosek skarżącej T. Z. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. przeprowadził postępowanie w sprawie samowolnej budowy tarasu przynależnego do mieszkania nr [...] przy ul. P. [...] we W. W toku postępowania ustalono, iż przedmiotowy taras zrealizowany został samowolnie przez I. i J. J., a następnie obudowany płytami poliwęglanowymi. Inwestorzy wykonali także zadaszenie tarasu w postaci drewnianej konstrukcji wsporczej.
W związku z tym organ I instancji decyzją z dnia [...] nr [...] nakazał inwestorom rozbiórkę zadaszenia i obudowy przedmiotowego tarasu, jako zrealizowanych bez stosownego zgłoszenia.
Rozstrzygnięcie to zostało uchylone przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. decyzją z dnia [...] Nr [...]. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, iż organ I instancji nie odniósł się w sposób dostateczny do żądań strony – T. Z., dotyczącego samowoli budowlanej, jaką jest całość tarasu, a nie jedynie jego obudowa i zadaszenie.
W toku równolegle prowadzonego postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. decyzją z dnia [...] Nr [...] nakazał I. i J. J., J. i B. M., I. i R. K. oraz M. i R. W. – współwłaścicielowi nieruchomości przy ul. P. [...] we W. oraz T. Z. – właścicielce nieruchomości przy ul. P. [...], usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym rury spustowej odprowadzającej wody opadowe z dachów przedmiotowych budynków. Rozstrzygnięcie to zostało wydane w oparciu o ustalenia ekspertyzy zrealizowanej dla celów niniejszego postępowania. Z opracowania powyższego wynikało, iż rura spustowa znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym.
Wymieniona wyżej decyzja została oprotestowana przez skarżącą.
D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił również to rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Pomimo przekazania całości sprawy samowoli budowlanej na wskazanej powyżej nieruchomości do ponownego rozpatrzenia, organ I instancji nie podjął żadnych czynności w sprawie. W związku z tym D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. postanowieniem z dnia [...] nr [...] wyznaczył organowi I instancji 30 dniowy termin celem właściwego, zgodnego z obowiązującym porządkiem prawnym załatwienia sprawy.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. w dniu [...] wydał postanowienie nr [...], którym nakazał inwestorom samowolnie wybudowanego tarasu na wyżej wymienionej nieruchomości przedłożenie ekspertyzy oceniającej wpływ przedmiotowego tarasu wraz z jego obudową na zawilgocenie ścian i sufitu piwnicy przy ul. P. [...] należącej do T. Z. , w terminie 30 dni od daty otrzymania niniejszego postanowienia.
Skarżąca zaskarżyła powyższe postanowienie, w związku z czym D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. postanowieniem wydanym w dniu [...] nr [...], uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji, a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. postanowieniem z dnia [...] nr [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3, art. 83 ust. 1, art. 84 i art. 84a ustawy – Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.), art. 123 kpa oraz art. 4 ust. 1 pkt 11 i ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jednolity Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 z późn. zm.), nałożył na inwestorów I. i J. J. obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia wymienionych w tym rozstrzygnięciu dokumentów, w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Organ zaznaczył, że w przypadku niewykonania nałożonego obowiązku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakaże w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia.
W związku z bezskutecznym upływem terminu do złożenia wymienionych w powyższym postanowieniu dokumentów, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. w dniu [...], na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4, art. 83 ust. 1, art. 84 i art. 84a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, art. 123 k.p.a. oraz art. 4 ust. 1 pkt 11 i ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym, wydał decyzję nr [...], którą – w związku z niespełnieniem obowiązku wyznaczonego inwestorom samowolnych robót związanych z budową tarasu wraz z jego obudową postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] nakazującym dostarczenie w terminie 30 dni od dnia otrzymania postanowienia wyznaczonych opracowań i dokumentów – nakazał I. i J. J., jako inwestorom samowolnych robót budowlanych związanych z dobudową do lokalu mieszkalnego nr 1 tarasu, obudowanego płytami z poliwęglanu na konstrukcji drewnianej, usytuowanego na granicy z posesją P. [...] we W., rozbiórkę samowolnie wykonanego tarasu wraz z jego obudową, dobudowanego do ściany zewnętrznej lokalu nr [...] od strony zaplecza posesji przy ul. P. [...] we W.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż postanowieniem z dnia [...] nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie budowy tarasu wraz z jego obudową płytami z poliwęglanu na konstrukcji drewnianej i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu wyżej wymienionego postanowienia Wojewódzki D. Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wskazał rok 1997 jako rok budowy tarasu, jak również jego obudowy.
Organ stwierdził, że ponieważ bezsprzecznie budowa tarasu wraz z jego obudową jest samowolą budowlaną, a Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego za czas budowy przyjął rok 1997, wskazany przez T. Z., nie zaś lata osiemdziesiąte – wskazane przez inwestorów i podanych przez nich świadków, zasadnym stało się wydanie rozstrzygnięcia w trybie art. 48 obowiązującej ustawy Prawo budowlane.
Organ I instancji podał, że ponieważ istniała możliwość doprowadzenia zaistniałej sytuacji związanej z wykonaniem samowolnych robót polegających na budowie tarasu z jego obudową do zgodności z przepisami warunków technicznych, ze sztuką budowlaną oraz do stanu zgodnego z ustawą – Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia [...] wydanym w trybie art. 48 powyższej ustawy nakazał inwestorom samowolnych robót dostarczenie wymienionych w postanowieniu dokumentów, informując, że nie wykonanie obowiązku nałożonego niniejszym postanowieniem skutkuje wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego – tarasu wraz z jego obudową, wybudowanego bez wymaganego przepisami Prawa budowlanego pozwolenia.
W związku z niedostarczeniem przez inwestorów dokumentów wyszczególnionych w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...], zdaniem organu I instancji zasadnym stało się wydanie decyzji w trybie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyli I. i J. J., którzy wnieśli o uchylenie tej decyzji jako nieuprawnionej.
W dniu [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. wydał decyzję nr [...], którą uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu swej decyzji organ drugoinstancyjny wskazał, iż w toku postępowania ustalono ponad wszelką wątpliwość, że inwestor wykonał roboty budowlane, polegające na budowie tarasu przynależnego do mieszkania nr [...], zlokalizowanego w budynku przy ul. P. [...] we W. Inwestorzy wykonali także zadaszenie tarasu w postaci drewnianej konstrukcji wsporczej, jednocześnie obudowując przedmiotowy taras płytami poliwęglanowymi.
Zdaniem organu II instancji charakter wykonywanych robót wskazuje, iż inwestor dokonał budowy w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z jego brzmieniem przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Budowa tarasu z uwagi na treść art. 3 pkt 6 wymaga niewątpliwie uzyskania pozwolenia na budowę i podlega sankcjom określonym w art. 48 i 49 ustawy Prawo budowlane.
Organ wskazał, iż przepis art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stanowi, że jeżeli budowa jest zgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowo planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza przepisów w tym techniczno – budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem – właściwy organ winien wdrożyć procedurę zmierzającą do legalizacji inwestycji, określoną w art. 48 i 49 ustawy Prawo budowlane.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, iż w przypadku, gdy zachodzą przesłanki umożliwiające legalizację dokonanej samowoli, organ nadzoru budowlanego zgodnie z art. 48 ust. 2 winien w drodze postanowienia, od którego nie przysługuje środek zaskarżenia, wstrzymać prowadzenie robót budowlanych. Postanowienie takie wydaje się bez względu na stopień zaawansowania robót, a więc również w przypadku, gdy roboty zostały już zakończone. W takim przypadku organ zobowiązany jest ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nałożyć na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie: zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz dokumentów, o których stanowi art. 33 ust. 2 pkt 1, 2, 4 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane, to jest czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem o przynależności projektanta do właściwej izby samorządu zawodowego, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Niespełnienie przez inwestora przedstawionych powyżej obowiązków w wyznaczonym terminie oznacza dla organu nadzoru budowlanego obligatoryjne wydanie nakazu rozbiórki, zgodnie z ust. 1 art. 48 Prawa budowlanego.
Przedłożenie w wyznaczonym terminie wymaganych dokumentów jest traktowane jako wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, a jeżeli budowa została zakończona, inwestor składa tylko wniosek o zatwierdzenie projektu, co umożliwia dalsze prowadzenie procedury legalizacyjnej, określonej w art. 49. Zatem organ nadzoru budowlanego, który otrzymał w wyznaczonym terminie dokumenty o których mowa w art. 48 ust 3, traktowane jako wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego, obowiązany jest zbadać: zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane.
W razie stwierdzenia naruszeń w tym zakresie organ postanowieniem nakłada obowiązek usunięcia w określonym terminie wskazanych nieprawidłowości. Niewykonanie tego nakazu skutkuje wydaniem nakazu przymusowej rozbiórki. W przypadku, gdy nie stwierdzono nieprawidłowości w tym zakresie lub nieprawidłowości zostały usunięte w wyznaczonym terminie, organ nadzoru budowlanego w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Szczegółowe zasady naliczania opłaty określa art. 59 f ustawy, z tym że stawka opłaty ulega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Opłatę legalizacyjną należy wnieść w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Nieuiszczenie opłaty w terminie oznacza, jak wskazał organ odwoławczy, zastosowanie przepisu art. 48, czyli wydanie nakazu rozbiórki. Jeżeli inwestor spełni przedstawione powyżej wymagania, to organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany wydać decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego (w wypadku, gdy budowa została już zakończona) oraz o pozwoleniu na wznowienie robót, gdy budowa nie została jeszcze zakończona.
W ocenie organu odwoławczego procedura legalizacyjna zastosowana przez organ I instancji budzi zastrzeżenia co do poszanowania przepisów prawa materialnego, to jest art. 48 ustawy Prawo budowlane.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że organ I instancji wobec stwierdzenia realizacji robót budowlanych polegających na samowolnej budowie tarasu przynależnego do mieszkania nr [...] przy ul. P. [...] we W., nie wstrzymał postanowieniem nr [...] z dnia [...] wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane wyżej wymienionych robót budowlanych, nakładając jedynie na inwestora obowiązek dostarczenia w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia – dokumentów przewidzianych w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Postanowienie to w ocenie organu odwoławczego zawiera zatem uchybienie materialno – prawne, które dyskwalifikuje prawidłowość wydanej w konsekwencji jego niewykonania zaskarżonej decyzji.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła T. Z., która nie zgodziła się z rozstrzygnięciem organu II instancji.
D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie.
Przepis art. 48 § 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) stanowi, iż właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Stosownie do § 2 tego artykułu, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem –właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.
Zgodnie z § 3 art. 48 ustawy – Prawo budowlane, w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.
W myśl § 4 art. 48 Prawa budowlanego, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.
Stosownie zaś do § 5 tego artykułu, przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.
W rozpatrywanej sprawie organ I instancji zastosował procedurę legalizacyjną przewidzianą w art. 48 Prawa budowlanego, ale wydając w trybie art. 48 ust. 2 tej ustawy postanowienie nakładające stosowne obowiązki, nie wstrzymał prowadzenia robót budowlanych.
W ocenie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W., w takiej sytuacji procedura legalizacyjna budzi zastrzeżenia co do poszanowania przepisów prawa materialnego, to jest art. 48 Prawa budowlanego, w wyniku czego postanowienie poprzedzające wydanie decyzji przez organ I instancji zawiera uchybienie materialno-prawne, które dyskwalifikuje prawidłowość wydanej w konsekwencji jego niewykonania zaskarżonej decyzji.
Stosownie do art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Jednoznaczne brzmienie art. 48 § 2 Prawa budowlanego w sposób nie budzący wątpliwości nakazuje organowi wydającemu postanowienie na podstawie tego przepisu wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych. Tak kategorycznie sformułowany nakaz sprawia, że nawet w sytuacji, gdy wszelkie roboty budowlane zostały już wykonane i nie są w rzeczywistości prowadzone, konieczne jest wydanie postanowienia wstrzymującego prowadzenie robót budowlanych. Jeżeli bowiem zachodzą przedstawione powyżej okoliczności, organ nadzoru budowlanego, zgodnie z ust. 2 art. 48 Prawa budowlanego, powinien w drodze postanowienia (na które nie przysługuje zażalenie), wstrzymać prowadzenie robót budowlanych. Postanowienie to wydaje się bez względu na stopień zaawansowania robót, a więc również w przypadku, gdy roboty zostały już faktycznie zakończone (R. Dziwiński, P. Ziemski: Prawo budowlane. Komentarz, Wydanie I, s. 217).
Pomimo tak jednoznacznego sformułowania omawianego przepisu, naruszenie powyższego nakazu może doprowadzić do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji podjętej zgodnie z art. 48 § 4 Prawa budowlanego w wyniku niewykonania postanowienia wydanego na podstawie art. 48 § 2 ustawy – Prawo budowlane, pomijającego orzeczenie o wstrzymaniu robót budowlanych, jedynie w sytuacji, gdy pominięcie takiego orzeczenia miało wpływ na wynik sprawy. Przeciwne stanowisko byłoby zbyt formalistyczne i prowadziłoby do nieuzasadnionego wydłużania postępowania.
W tym stanie rzeczy rozważyć należy, jakie są skutki nie wstrzymania przez organ robót budowlanych, które faktycznie nie były prowadzone – z uwagi na ich wcześniejsze zakończenie – w czasie wydawania postanowienia w trybie art. 48 § 2 Prawa budowlanego, poprzestającego na nałożeniu na inwestora stosownych obowiązków.
Rozważając tę kwestię należy dojść do wniosku, że nie wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, które faktycznie nie są już prowadzone i zostały wcześniej zakończone, nie ma w istocie wpływu na przebieg postępowania. Wydanie bowiem postanowienia o wstrzymaniu takich robót i tak nie doprowadziłoby do ich wstrzymania, skoro nie były one prowadzone. Brak orzeczenia o wstrzymaniu nie mógł też spowodować wzrostu zakresu samowolnie wykonywanych robót budowlanych, jeżeli wcześniej były one w całości zakończone. Tak więc pomimo kategorycznego brzmienia art. 48 § 2 Prawa budowlanego naruszenie omawianego nakazu w sytuacji, gdy roboty budowlane nie są prowadzone, ponieważ zostały już w całości zakończone, nie ma wpływu na wynik sprawy.
Biorąc powyższe pod uwagę uznać należy, iż zaskarżona decyzja została wydana z mającym istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 138 § 2 kpa, bowiem w rozpatrywanej sprawie jej rozstrzygnięcie nie wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, skoro naruszenie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego w realiach tej konkretnej sprawy nie miało wpływu na jej wynik.
Mając na względzie powyższe – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło