II SA/Wr 460/15

WyrokWSA we Wrocławiu2015-12-08

Skład orzekający: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski, Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, Sędzia WSA Anna Siedlecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma prawo odmówić wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, jeśli inwestor wprowadził zmiany w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego, a następnie nałożono na niego karę pieniężną z tego tytułu, nawet jeśli inwestor kwestionuje istotność tych zmian?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak udokumentowania zmian w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego, zgodnie z art. 57 ust. 2 Prawa budowlanego, stanowi wystarczającą podstawę do wymierzenia kary pieniężnej. W konsekwencji, na mocy art. 59f ust. 6 Prawa budowlanego, organ ma obowiązek odmówić wydania pozwolenia na użytkowanie, bez względu na to, czy zmiany były istotne, czy nieistotne, ani na motywy ich wprowadzenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję odmawiającą udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Powodem odmowy było stwierdzenie przez organy nadzoru budowlanego licznych zmian wprowadzonych przez inwestora w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego, które nie zostały odpowiednio udokumentowane. W związku z tym nałożono na inwestora karę pieniężną, co zgodnie z przepisami Prawa budowlanego skutkowało odmową wydania pozwolenia na użytkowanie.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia WSA Anna Siedlecka (spr.) Protokolant: Starszy asystent sędziego Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi A. Ł. - Zarządcy E. Sp. z o.o. w upadłości układowej na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną oddala skargę w całości. Decyzją z dnia [...] r. (nr [...]), podjętą na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), art. 59 ust. 5, art. 59f ust. 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku A. Ł. – Zarzadcy E. sp. z o.o. w upadłości układowej, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną przy ul. P. [...] (dz. nr [...]; AM-[...]; obręb [...].) we W., realizowanego na podstawie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. nr [...] z dnia [...] r. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla miasta W. wpłynął złożony przez inwestora (uzupełniony w dniach 17.09.2014 r., 18.09.2014 r, 14.10.2014 r., 27.10.2014 r, 05.1102014 r, 14.11.2014 r.) wniosek o pozwolenie na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną przy ulicy P. [...] (dz. nr [...]; AM-[...]; obręb B.) we W. W wyniku przeprowadzonej kontroli budowy i analizy złożonych dokumentów stwierdzono, że w trakcie wykonywania robót budowlanych inwestor wprowadził zmiany w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego, a dokładniej: 1. Inaczej ukształtowano skarpy wokół budynku. 2. Od strony działki nr [...] wykonano skarpę, której nie przewidywał projekt. 3. Między podniesionym terenem działki (strona południowo-wschodnia), a ogrodzeniem z działką nr [...] wykonano kaskadę z bloczków betonowych. 4. Wykonano murek wygradzający drzewo koło wejścia na teren posesji. 5. Zmieniono długość pochylni dla osób niepełnosprawnych przy wejściu do lokalu usługowego. 6. Mur oporowy od strony ul. B. (przy wschodniej granicy działki) jest niższy, nie wykonano na nim balustrady. 7. Wykonano niższy o około 0,6 m mur oporowy przy wjeździe do garażu podziemnego. 8. Nie wykonano wentylacji śmietnika zgodnie z projektem, który przewidywał wentylację grawitacyjną. Zmieniono konstrukcję stropodachu nad śmietnikiem. 9. Zamiast przekrycia studzienki kanalizacji deszczowej przykrywą pełną żeliwną na terenie chodnika betonowego w północno zachodniej części działki wykonano wpust uliczny. 10. W piwnicy budynku w pomieszczeniu parkingu podziemnego zamontowano bramy garażowe przekształcając projektowane miejsca postojowe (30 szt.) w boksy garażowe. Ponadto podczas przeprowadzonej kontroli obowiązkowej obiektu stwierdzono, że nie zakończono części robót wykończeniowych lub innych robót związanych z obiektem budowlanym polegających na: wykonaniu warstw wierzchnich tarasów nad garażami z warstwą biologicznie czynną; nasadzeniu żywopłotów i części drzew; uzupełnieniu warstw posadzkowych (płyty kamienne na podporach systemowych) tarasów w kondygnacji poddasza; wykonaniu w lokalu usługowym posadzek, tynków, białego montażu sanitarnego, stolarki drzwiowej wewnętrznej; wykonaniu barierek przy pochylni dla osób niepełnosprawnych w pomieszczeniu parkingu podziemnego. Mając na względzie powyższe organ I instancji stwierdził, iż wprowadzone przez inwestora zmiany wymienione w: - punktach 6 i 7, odnośnie zmiany wysokości murów oporowych (których wysokość nie wynika z projektu zagospodarowania terenu) powodują brak zgodności z projektem budowlanym w zakresie wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego obiektu budowlanego – tj. z art. 59 a ust. 2 pkt 2 b) ustawy - Prawo budowlane, - punktach 8 i 9, odnośnie zaniechania wykonania wentylacji śmietnika przewidzianej projektem oraz wykonania wpustu ulicznego zamiast studni powodują brak zgodności z projektem budowlanym w zakresie wykonania zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniających użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem – tj. art. 59a ust. 2 pkt 2 e) ustawy - Prawo budowlane, - punkcie 10, odnośnie zamontowania bram garażowych na miejscach postojowych w pomieszczeniu parkingu podziemnego mają wpływ na warunki ochrony przeciwpożarowej oraz sanitarnohigieniczne i wymagają uzgodnienia z rzeczoznawcami do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz sanitarnohigienicznych i zgodnie z art. 36a ust. 5 cyt. ustawy są istotnymi odstąpieniami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Do wyżej wymienionych zmian kierownik budowy nie odniósł się w złożonym oświadczeniu. Nie zostały one także udokumentowane w sposób przewidziany w art. 57 ust. 2 Prawa Budowlanego. Zdaniem organu wprowadzone przez inwestora zmiany wymienione w punktach 1, 2, 3, 4, 5 oraz punkcie 6 w części dotyczącej balustrady - powodują brak zgodności obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki. W konsekwencji powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. – utrzymanym w mocy postanowieniem D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...], nałożył na inwestora – A. Ł. Zarządcę E. Sp. z o.o. w upadłości układowej karę w wysokości 15 000,00 zł w związku ze stwierdzeniem w trakcie kontroli obowiązkowej wykonania budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną przy ulicy P. [...] we W. niezgodnie z zatwierdzonym decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W.nr [...] z dnia [...] r. projektem budowlanym zamiennym w zakresie: - zagospodarowania terenu działki (art. 59a ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane), - wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego obiektu budowlanego (art. 59a ust. 2 pkt 2b ustawy Prawo budowlane), - wykonania urządzeń budowlanych (art. 59a ust. 2 pkt 2d Prawa budowlanego), - wykonania zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego zapewniających użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem (art. 59a ust. 2 pkt 2e ustawy Prawa budowlanego), - zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z obiektu budowlanego przez osoby niepełnosprawne, w szczególności poruszające się na wózkach inwalidzkich w stosunku do budynku mieszkalnego wielorodzinnego (art. 59a ust. 2 pkt 2f Prawa budowlanego). Mając na względzie powyższe oraz odwołując się do brzmienia art. 59f ust. 6 Prawa budowlanego organ I instancji wskazał, że wymierzenie inwestorowi kary zgodnie z art. 59 f ust. 1 Prawa budowlanego uzasadnia wydanie decyzji odmawiającej inwestorowi wydania pozwolenia na użytkowanie Odwołanie od powyższej decyzji złożyła A. Ł. - Zarządca "E." sp. z o.o. w upadłości układowej wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie: - art. 7 i 77 k.p.a. przez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego; - art. 8 k.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania obywateli do państwa i organów postępowania; - art. 59f Prawa budowlanego przez zaniechanie wydania pozwolenia na użytkowanie z uwagi na nałożenie kary za odstępstwa od projektu budowlanego, które jednakże nie mieszczą się w zakresie brzmienia art. 59b Prawa budowlanego; - art. 59a w zw. z art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego przez zaniechanie wydania pozwolenia na użytkowanie z uwagi na nałożenie kary za odstępstwa od projektu budowlanego, które są nieistotne. Decyzją z dnia [...] r. (nr [...]) D.Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżona decyzję. W uzasadnieniu przywołując zaistniałe w sprawie okoliczności stanu faktycznego związane z wprowadzonymi przy realizacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną zmianami w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego organ odwoławczy podzielił pogląd, iż konsekwencją wymierzenia inwestorowi kary pieniężnej z art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego jest wydanie odmownej decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie. Stąd zasadnym w niniejszej sprawie było podjęcia rozstrzygnięcia w oparciu o art. 59f ust. 6 Prawa budowlanego. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła Zarządca E. sp. z o.o. w upadłości układowej z/s we Wrocławiu wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Kwestionowanej decyzji zarzucono naruszenie: - art. 59a w zw. z art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego przez zaniechanie wydania pozwolenia na użytkowanie z uwagi na nałożenie kary za odstępstwa od projektu budowlanego, które są nieistotne; - art. 59f Prawa budowlanego przez utrzymanie w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o odmowie wydania pozwolenia na użytkowanie z uwagi na utrzymanie w mocy postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nakładającego karę za odstępstwa od projektu budowlanego, które nie mieszczą się w zakresie, o którym mowa w art. 59b Prawa Budowlanego oraz stwierdzenie, że nie jest ważnym dla rozstrzygnięcia czy odstępstwa były istotne bądź nieistotne, a także zaniechanie rozróżnienia pojęć "odstąpienie" i "zmiana"; - art. 7 i 77 k.p.a. poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego; - art. 8 k.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania obywateli do państwa i organów postępowania. Rozwijając w uzasadnieniu zarzuty skargi strona skarżąca podniosła, że z twierdzeń organu nie można wyciągnąć informacji koniecznych do ewentualnych zmian w inwestycji, nie jest określone dokładnie na czym wskazane uchybienia polegają, gdyż pojęcia użyte przez organ są niedookreślone. Podkreśliła, że organy I i II instancji milczeniem pomijają istotną różnicę pojęciową występującą w stanowiących podstawę orzekania w tej sprawie przepisach prawa materialnego, a w szczególności rozróżnienie niezgodności ustalanych na podstawie art. 59a Prawa budowlanego na nieprawidłowe i prawidłowe. W ocenie skarżącego w tym zakresie organ I instancji dokonuje błędnej wykładni art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego bowiem uznaje każdą niezgodność ustaloną w trybie art. 59a za nieprawidłową. Zakładając racjonalność ustawodawcy skarżąca podała, że inwestor nie może być karany na podstawie art. 59f Prawa budowlanego za działania, które są zgodne z prawem i mieszczą się w granicach posiadanych przez inwestora uprawnień na podstawie art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego. Dalej skarżąca podniosła, że zarówno organ I jak i II instancji utożsamia błędnie dwa różne pojęcia, a mianowicie "istotne odstąpienia od projektu" oraz "istotne zmiany projektu". W tym kontekście wyjaśniła, że zgodnie ze znaczeniem słownikowym słowo "odstąpienie" nigdy nie oznacza słowa "zmiana". Zawsze oznacza ono coś więcej, coś o większym, fundamentalnym znaczeniu – np. brak zgodności z pierwowzorem lub modelem czy też doprowadzenie do odmienności od przyjętych zasad, odstępstwo, nieprawomyślność, a także "wyjątek". Z tego względu – zdaniem strony skarżącej - przez odstąpienie od projektu (istotne czy nieistotne) należy każdorazowo rozumieć sprzeniewierzenie się podstawowym zasadom i regułom, na których został on oparty, a to nie jest to samo co jego zwykła zmiana. Podniosła przy tym, że w ustawie – Prawo budowlane termin "odstąpienie" występuje zwykle tam, gdzie wiąże się to z koniecznością sporządzania projektu zamiennego, natomiast słowo "zmiana" - tam, gdzie takiej konieczności nie ma. Pozwala to na konstatację, że drobna lub niewielka zmiana projektu nie może być traktowana jako odstąpienie od niego, i to nawet jako "odstąpienie nieistotne". Ponadto strona podniosła, że jakkolwiek ustawa odróżnia pojęcie "odstąpienie istotne" od pojęcia "odstąpienie nieistotne", to jednak terminów tych nie objaśnia, co uzasadnia rozumienie ich znaczenia zgodnie z ogólnymi zasadami języka polskiego. Tym samym przez pojęcie "odstąpienie istotne" należy rozumieć takie odstąpienie, które jest: ważne, znaczące, pokaźne, zasadnicze, fundamentalne, doniosłe, gruntowne, zupełne, natomiast odstąpienia od projektu, które nie posiadają tych cech, powinny być uznane za nieistotne. Znaczenia te powinny uwzględniać organy przy stosowaniu przepisów z art. 59a Prawa budowlanego oraz art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 59f Prawa budowlanego, z których wynika, że za nieprawidłowości podlegające wymierzeniu kary można uznać jedynie te nieprawidłowości, które są istotnymi odstąpieniami od projektu. Nadmieniono przy tym, że stosownie do postanowień art. 81 ust. 1 pkt 1 podpunkty a)-c) Prawa budowlanego organy nadzoru budowlanego podczas kontroli powinny ograniczyć się w zasadzie do przypadków wymienionych w tym przepisie, a więc do nieprawidłowości dotyczących jedynie: zgodności zagospodarowania terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego oraz ochrony środowiska, warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej. W ocenie strony skarżącej organy nadzoru budowlanego nałożyły także na nią karę w nieprawidłowej wysokości, gdyż wymierzona została kara za nieprawidłowości wskazane z osobna w art. 59 a ust. 2 pkt 2 lit. b i e, a powinna być wymierzona tylko jedna kara, tj. za nieprawidłowości opisane w art. 59 a ust. 2 pkt 2. Ponadto odnosząc się do poglądów judykatury skarżąca wskazała, że nie każda zmiana w zakresie wskazanym w art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego jest zawsze zmianą istotną, nawet bowiem w tym przypadku można mówić o pewnej gradacji odstępstw, dopuszczającej niewielkie zmiany. W świetle orzeczeń sądowych ocena, czy mamy do czynienia ze zmianą nieistotną musi być dokonana w kontekście parametrów całej inwestycji, nie można czynić tu żadnych generalnych założeń. Skarżąca podniosła też, że do tut. Sądu zaskarżyła również postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie organu nadzoru budowlanego stopnia powiatowego w przedmiocie nałożenia kary z tytułu wykonania niniejszego budynku mieszkalnego niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym zamiennym. Uwzględnienie powyższej skargi i uchylenie zaskarżonych postanowień będzie miało z kolei wpływ na niniejsze postępowanie, bowiem zgodnie z art. 59f ust. 6 Prawa budowlanego organ nadzoru budowalnego uprawniony jest do wydania decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu dopiero wówczas, gdy postanowienie o wymierzeniu kary będzie ostateczne. Wreszcie skarżąca podniosła, że zgodnie z art. 59f Prawa budowlanego karę nakłada się na inwestora, a nie na zarządcę osobiście. W związku z tym w przypadku utrzymania postanowienia PINB nr [...] w mocy koniecznym będzie jej uiszczenie ze środków masy upadłości. Będzie to miało negatywny wydźwięk społeczny i będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. W tym kontekście strona wyjaśniła, że na rachunku bankowym spółki znajdują się pieniądze, które są wpłacane przez wierzycieli - mieszkańców osiedla wybudowanego przez upadłego dewelopera na pokrycie kosztów utrzymania nieruchomości, w tym mediów, i dokończenia budowy. Ogólnie sytuacja majątkowa masy upadłości jest bardzo zła, a cały majątek upadłej spółki stanowi jedna nieruchomość – tj. budynek wielomieszkaniowy we W., przy u. P. [...], w którym od prawie dziesięciu lat zamieszkują osoby będące wierzycielami spółki, którzy wiele lat temu zawarli z upadłą umowy przedwstępne nabycia lokali mieszkalnych, wpłacili żądane przez dewelopera pieniądze i odebrali lokale celem wykończenia. Niestety, z otrzymanych środków nie udało się dokończyć budowy. Obecnie zarządca wyznaczony w postępowaniu upadłościowym zbiera kolejne zaliczki od mieszkańców, aby za te pieniądze dokończyć "dzieło" rozpoczęte przez upadłą spółkę. Propozycje układowe przewidują docelowe przeniesienie własności nieruchomości na wierzycieli, którzy mają niezrealizowane umowy przedwstępne - za dopłatą, która pozwoli na spłatę pozostałych wierzycieli (pieniężnych). Szacowana dopłata wyniesie ok. 2.000,00 zł/m². Ze względu na fakt, że upadła spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, a całe postępowanie toczy się przy wykorzystaniu zaliczek wierzycieli, z masy upadłości pokrywane są tylko te wydatki, które wydają się absolutnie konieczne. W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb ich wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Jego uchylenie albo stwierdzenie nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontroli tut. Sądu podlegała decyzja D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. (Nr [...]) utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...] r. (nr [...]) odmawiającą udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną przy ul. P. [...] (dz. nr [...], AM-[...], obręb B.) we W. Materialnoprawną podstawę wydania niniejszej decyzji stanowił art. 59f ust. 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) zgodnie, z którym w przypadku wymierzenia kary w związku ze stwierdzonymi w trakcie kontroli budowy nieprawidłowościami w zakresie jej zgodności z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę, właściwy organ, w drodze decyzji, odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie i przeprowadza w odpowiednim zakresie postępowanie, o którym mowa w art. 51. Stosownie do art. 59a ust. 2 Prawa budowlanego powyższa kontrola obejmuje sprawdzenie: 1) zgodności obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu; 2) zgodności obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym, w zakresie: a) charakterystycznych parametrów technicznych: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji, b) wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego obiektu budowlanego, c) geometrii dachu (kąt nachylenia, wysokość kalenicy i układ połaci dachowych), d) wykonania urządzeń budowlanych, e) zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniających użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem, f) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, w szczególności poruszające się na wózkach inwalidzkich - w stosunku do obiektu użyteczności publicznej i budynku mieszkalnego wielorodzinnego; 3) wyrobów budowlanych szczególnie istotnych dla bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa pożarowego; 4) w przypadku nałożenia w pozwoleniu na budowę obowiązku rozbiórki istniejących obiektów budowlanych nieprzewidzianych do dalszego użytkowania lub tymczasowych obiektów budowlanych - wykonania tego obowiązku, jeżeli upłynął termin rozbiórki określony w pozwoleniu; 5) uporządkowania terenu budowy. Skutkiem stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie wskazanym w powyższym przepisie jest wymierzenie przez właściwy organ kary pieniężnej (art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego), przy czym niniejszą regulację należy wykładać w taki sposób, że właściwy organ może wymierzyć karę pieniężną, jeżeli w trakcie obowiązkowej kontroli stwierdzi, że inwestor odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego w sposób istotny bez uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę lub w sposób nieistotny ale zmiana ta nie została zaznaczona w przewidziany prawem budowlanym sposób. W realiach niniejszej sprawy organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego w odpowiedzi na złożony wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku przeprowadził kontrolę, o której mowa w przywołanym wyżej przepisie. Na jej podstawie stwierdził, że inwestor dokonał zmiany w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego m.in. w zakresie: 1) ukształtowania skarpy wokół budynku; 2) wykonania skarpy nieprzewidzianej przez projekt; 3) wykonania kaskady z bloczków betonowych między podniesionym terenem działki a ogrodzeniem z działką nr 31/6; 4) wykonania murku wygradzającego drzewa koło wejścia na teren posesji; 5) zmiany długości pochylni dla osób niepełnosprawnych przy wejściu do lokalu usługowego; 6) obniżenia wysokości murka oporowego od strony ul. Bacciarellego i zaniechania wykonania na nim balustrady; 7) wykonania niższego o ok. 0,6 m muru oporowego przy wjeździe do garażu podziemnego; 8) zaniechania wykonania wentylacji śmietnika oraz zmiany konstrukcji stropodachu nad śmietnikiem; 9) zmiany przekrycia studzienki kanalizacji deszczowej – zamiast przekrycia studzienki przekrywą pełną żeliwną na terenie chodnika wykonano wpust uliczny; 10) przekształcenia miejsc parkingowych w boksy garażowe w piwnicy budynku. Wprowadzone w realiach niniejszej sprawy zmiany nie zostały udokumentowane w sposób przewidziany art. 57 ust. 2 Prawa budowlanego. Zgodnie z jego brzmieniem w razie zmian nieodstępujących w sposób istotny od zatwierdzonego projektu lub warunków pozwolenia na budowę, dokonanych podczas wykonywania robót, do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie należy dołączyć kopie rysunków wchodzących w skład zatwierdzonego projektu budowlanego, z naniesionymi zmianami, a w razie potrzeby także uzupełniający opis. W takim przypadku oświadczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a, powinno być potwierdzone przez projektanta i inspektora nadzoru inwestorskiego, jeżeli został ustanowiony. Bezsporne zaniechanie więc w realiach niniejszej sprawy dopełnienia obowiązku z art. 57 ust. 2 Prawa budowlanego skutkujące w istocie zatajeniem przy ubieganiu się o pozwolenie na użytkowanie dokonanych zmian stanowiło w realiach niniejszej sprawy wystarczającą podstawę do wymierzenia kary pieniężnej w oparciu o przywołaną wyżej regulację prawną. Sam bowiem brak dopełnienia ciążącego na ubiegającym się o udzielenie pozwolenia na budowę obowiązku z art. 57 ust. 2 Prawa budowlanego przy bezspornym stwierdzeniu zaistniałych zmian w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego, uzasadnia wymierzenie niniejszej kary i bez znaczenia pozostają tu podniesione w skardze twierdzenia co do konieczności rozróżnienia dokonanych zmian na te o charakterze istotnym i nieistotnym, prawidłowym lub nie, jak również ewentualne motywy, które skłoniły inwestora do ich przeprowadzenia. Skoro zatem organy nadzoru budowlanego wymierzyły karę pieniężną na podstawie art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego, to w konsekwencji też – wobec treści art. 59f ust. 6 Prawa budowlanego – zasadnie odmówiły udzielenia pozwolenia na użytkowanie niniejszego budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, zlokalizowanego przy ul. P. [...] we W. Kategoryczność bowiem brzmienia przywołanego art. 59f ust. 6 nie pozostawia organom jakiejkolwiek uznaniowości obligując jednoznacznie do nałożenia niniejszej sankcji administracyjnej. Sąd nie podzielił przy tym podniesionych w skardze zarzutów naruszenia art. 7, 8 i 77 k.p.a. przez zaniechanie podjęcia wszelkich działań niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz procedowania w sposób budzący zaufanie obywateli do państwa i organów. W realiach bowiem niniejszej sprawy postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a podjętym decyzjom nie można zarzucić wadliwości, uzasadniającej ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. Organy w toku prowadzonego w sposób należyty wyjaśniły okoliczności stanu faktycznego oraz dokonały prawidłowego ustalenia mającej zastosowanie normy prawnomaterialnej, co też wynika z przedłożonych akt administracyjnych. Sporządzone natomiast uzasadnienia odzwierciedlają poszczególne etapy prowadzonego postępowania oraz wyjaśniają podstawę prawną przyjętego rozstrzygnięcia w sposób wyczerpujący, tak aby strony mogły zrozumieć przesłanki i argumenty, którymi organ ten kierował się przy załatwianiu sprawy, nie naruszając tym samym wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania. Sąd nie podzielił także twierdzenia strony skarżącej jakoby niniejszą karę można było nałożyć tylko na inwestora, a nie już na zarządcę spółki w upadłości układowej. Wskazać bowiem trzeba, że zarządca po ogłoszeniu upadłości z możliwością zawarcia układu jest w postępowaniach dotyczących masy upadłościowej stroną w znaczeniu formalnym i zgodnie z art. 139 Prawa upadłościowego i naprawczego działa w imieniu własnym, ale na rzecz upadłego. Skoro więc zarządca z momentem jego wyznaczenia działa w imieniu własnym, ale na rzecz upadłego, to stroną postępowania administracyjnego od daty uprawomocnienia się postanowienia o wyznaczeniu zarządcy winien być zarządca, a nie upadły jako podmiot pozbawiony legitymacji do występowania w charakterze strony. Konkludując, uznać należy, iż w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego. W tej sytuacji mając powyższe na względzie i kierując się dyspozycją z art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło