II SA/Wr 462/13

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie z kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia ... w przedmiocie ustalenia opłaty za wyłączenie z produkcji rolnej części działek postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W rozpoznawanej sprawie w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego od skargi w wysokości 1.729 zł, strona skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, iż w roku 2012 poniosła stratę w wysokości 982.413, 09 zł, a prognozy na bieżący rok wskazują także na znaczną stratę. Dodała, że z powodu problemów finansowych musi zredukować zatrudnienie o 1/4 i ma kłopoty ze spłatą zaciągniętego w B. kredytu. Poinformowała, że Urząd Skarbowy prowadzi wobec Spółki postępowania z uwagi na nieuiszczone zaliczki na podatek od osób fizycznych za okres od lutego do maja 2013 r. Strona podniosła, że jej kapitał zakładowy wynosi 90.000 zł, wartość środków trwałych – 379.575, 35 zł, saldo na posiadanych rachunkach wynosi odpowiednio: w B.- 839, 48 zł, a w G. minus 447. 731, 65 zł. W piśmie z dnia 1 sierpnia 2013 r. strona skarżąca wyjaśniła, że jedyny udziałowiec spółki nie ma możliwości udzielenia stronie pożyczki, a umowa spółki nie przewiduje możliwości zobowiązania wspólników do wniesienia dopłat. Dodała, że wynagrodzenie reprezentującego stronę zawodowego pełnomocnika zostało pokryte na rok z góry, a wniosku o upadłość nie składa, gdyż wysokość zobowiązań spółki jest niższa niż posiadane przez spółkę wierzytelności. Strona oświadczyła, że gotowa jest uiścić wpis od skargi w wysokości 200 zł. Z załączonych do pisma wyciągu z rachunku bankowego (w B.) wynika, że na to konto tylko w dniu 21 i 28 czerwca 2013 r. przelano z innego rachunku należącego do skarżącej spółki (w B.) łącznie kwotę 41.000 zł, a z kolei z bilansu sporządzonego na dzień 31.05.2013 r. wynika, że spółka posiada należności krótkoterminowe w wysokości 1.953.035, 18 zł, środki pieniężne w kasie i na rachunkach w wysokości 10.458, 82 zł, inne środki pieniężne w wysokości 36.148, 58 zł oraz inne aktywa pieniężne w wysokości 400.000 zł. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienia pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- zwanej dalej p.p.s.a. (t. jedn. z 2012 r., Dz. U. poz. 270 ze zm.)). Zdaniem Sądu skarżąca spółka nie wywiązała się z ww. obowiązku składając wniosek i nie uczyniła tego również pomimo wezwania, które precyzyjnie wskazywało jakie okoliczności są istotne dla oceny wniosku i jakiego rodzaju dokumenty mogą potwierdzić sytuację finansową spółki. Przepisy żądają wykazania przez podmiot ubiegający się o prawo pomocy, że nie posiada dostatecznych środków na ten cel, nie jest zatem wystarczające samo oświadczenie czy też subiektywne przekonanie władz spółki o braku takich środków. Osoba prawna powinna wykazać nie tylko, że nie ma środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, pomimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków. Dlatego to właśnie Spółka w ramach planowania wydatków, przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinno uwzględnić konieczność posiadania środków finansowych na prowadzenie postępowania sądowego, w szczególności, iż w momencie wnoszenia skargi posiadała w kasie i na rachunkach środki pieniężne w wysokości 10.458, 82 zł, a kilka miesięcy wcześniej opłaciła (z góry za rok) obsługę prawną swojej działalności. Nie ma żadnego racjonalnego uzasadnienia dla przyjęcia stanowiska, iż to budżet Państwa powinien kredytować w tym zakresie stronę, jako, że niedopuszczalne jest przerzucanie na Państwo skutków niewłaściwych decyzji i ryzyka gospodarczego przedsiębiorców. Podkreślić należy, iż nawet brak bieżących dochodów nie może być dostatecznym uzasadnieniem dla skutecznego żądania przez stronę przyznania prawa pomocy w sytuacji, gdy nie zgromadziła ona w okresie prowadzenia działalności gospodarczej dostatecznych środków na ten cel, ani też w sposób formalny nie dowiodła swojej niewypłacalności np. poprzez wystąpienie w odpowiednim czasie o ogłoszenie upadłości. Strata powstaje wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty możliwości płatniczych. Istnieje domniemanie faktyczne, że jeśli przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą, to mu się ona opłaca, nawet jeśli przejściowo ma pewne kłopoty finansowe. W przeciwnym wypadku racjonalnym działaniem byłaby likwidacja działalności lub upadłości przedsiębiorcy. Wszak celem działalności gospodarczej jest osiągnięcie zysku. Skoro przedsiębiorca prowadzi działalność, to uzyskuje przychody, a więc zasadniczo może z nich pokryć koszty sądowe. Podkreślić należy, iż Spółka posiada środki trwałe o znaczącej wartości (379.575, 35 zł), fundusz zapasowy w wysokości 2.859.732, 76 zł, krótkoterminowe aktywa finansowe o wartości 446.607, 40 zł oraz wierzytelności o wartości 1.953.035, 18 zł. Niczym nieuzasadnione jest przekonanie strony skarżącej, iż preferencyjnie może traktować wydatki związane ze swoją bieżącą działalnością (w tym spłatę kredytów), a koszty procesu powinien pokryć jej budżet Państwa, bowiem było to naruszenie zasady równości podmiotów gospodarczych. Zauważyć należy, iż strona skarżąca mimo wezwania przedłożyła wyciągi bankowe (a ściśle- wybiórcze operacje bankowe z niektórych dni) tylko jednego z posiadanych rachunków (w B.i to rachunku założonego na potrzeby obsługi zaciągnięto w tym banku kredytu. W ocenie Sądu skarżącą spółkę stać jest na opłacenie pełnego wpisu sądowego od skargi, a nie tylko deklarowanej kwoty 200 zł. Mając powyższe na uwadze należało, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzec jak w sentencji.