II SA/Wr 466/22

WyrokWSA we Wrocławiu2023-03-21

Skład orzekający: Wojciech Śnieżyński, Halina Filipowicz-Kremis, Gabriel Węgrzyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy samowolnie wybudowane lądowisko dla helikopterów wraz z infrastrukturą towarzyszącą (kontenery, ogrodzenie, plac postojowy, szlaban, ciągi komunikacyjne) stanowi budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego, wymagającą pozwolenia na budowę, a w przypadku jego braku, podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że samowolnie wybudowane lądowisko dla helikopterów wraz z infrastrukturą towarzyszącą (kontenery, ogrodzenie, plac postojowy, szlaban, ciągi komunikacyjne) stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, która wymaga pozwolenia na budowę. Wobec braku takiego pozwolenia i nieprzedłożenia wymaganej dokumentacji legalizacyjnej, organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego, wydając decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu.
Stan faktyczny
Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę lądowiska dla helikopterów wraz z infrastrukturą towarzyszącą (trzy kontenery, ogrodzenie, szlaban, ciągi komunikacyjne). Organy ustaliły, że skarżący wykonał te roboty budowlane w maju 2020 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Skarżący nie przedłożył wymaganej dokumentacji legalizacyjnej mimo dwukrotnego przedłużenia terminu. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając m.in. błędną kwalifikację prawną robót budowlanych i naruszenie przepisów Prawa lotniczego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Sędziowie Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (spr.) Protokolant Wiktoria Sojka-Ratajczyk po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 marca 2023 r. sprawy ze skargi R. D. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 26 kwietnia 2022 r. nr 440/2022 w przedmiocie nakazu rozbiórki lądowiska dla helikopterów oddala skargę w całości. Decyzją z dnia 26 IV 2022 r. (nr 440/2022) Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "DWINB"), po rozpatrzeniu odwołania R. D. (dalej jako "skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Jeleniej Górze (dalej jako "PINB") z dnia 8 II 2022 r. (nr 27), nakazującą skarżącemu rozbiórkę lądowiska dla helikopterów na działce nr [...] w S., tj. trzech kontenerów - jednego o konstrukcji stalowej i wymiarach 2,44 m x 6,04 m oraz wysokości 2,54 m (przeznaczonego na cele gospodarcze), drugiego o konstrukcji stalowej i wymiarach 2,44 m x 6,04 m oraz wysokości 2,54 m (przeznaczonego na cele gospodarcze), trzeciego o konstrukcji stalowej i wymiarach 3.06m x 6,10 m oraz wysokości 3,00 m (przeznaczonego na cele socjalno–mieszkalne) a także ogrodzenia z siatki na słupkach stalowych o wysokości 165 cm, szlabanu zabezpieczającego wjazd z drogi publicznej na plac postojowy, ciągów komunikacyjnych dla pieszych z drewnianych podkładów kolejowych. Jak wynika z uzasadnienia decyzji odwoławczej DWINB podzielił stanowisko PINB w zakresie oceny stanu faktycznego oraz prawnego sprawy stwierdzając istnienie podstaw do wydania w sprawie nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 VII 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.) – dalej jako "PB". Wyjaśniono przy tym, że pismem z 26 VIII 2020 r. PINB zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie robót budowlanych polegających na wykonaniu lądowiska dla helikopterów na terenie działki nr [...] w S., pozostającej w posiadaniu skarżącego na podstawie umowy użyczenia. Wszczęcie postępowania stanowiło rezultat kontroli przeprowadzonej przez PINB w dniu 18 VIII 2020 r. na terenie wskazanej nieruchomości. Ustalono, że skarżący w maju 2020 r. wykonał roboty budowlane polegające na wykonaniu lądowiska dla helikopterów. W ramach robót postawiono trzy kontenery: 1) jeden o konstrukcji stalowej i wymiarach 2,44 m x 6,04 m i wysokości 2,54 m, postawiony na gruncie bez fundamentów, przeznaczony na cele gospodarcze; 2) drugi o konstrukcji stalowej i wymiarach 2,44 m x 6,04 m i wysokości 2,54 m, postawiony na gruncie bez fundamentów, przeznaczony na cele gospodarcze; 3) trzeci o konstrukcji stalowej i wymiarach 3,06m x 6,10 m i wysokości 3,00 m, postawiony na gruncie bez fundamentów, przeznaczony na cele socjalno- mieszkalne. Ponadto stwierdzono, że wykonano ogrodzenie z siatki na słupkach stalowych o wysokości 165 cm, utwardzony żwirem plac postojowy dla samochodów o wymiarach 30 m x 14 m oraz szlaban zabezpieczający wjazd z drogi publicznej na plac postojowy. Ustalono także, że na części terenu ogrodzonego zostały wykonane ciągi komunikacyjne dla pieszych z drewnianych podkładów kolejowych. Na wykonanie robót budowlanych skarżący nie posiadał pozwolenia na budowę, ani nie dokonał skutecznego zgłoszenia. W toku postępowania PINB postanowieniem z 26 VIII 2020 r. (nr 54) nałożył na skarżącego obowiązek przedstawienia dokumentów dotyczących wykonania lądowiska dla helikopterów w terminie do 31 X 2020 r., tj. zaświadczenia burmistrza miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt. 1 i 2 PB, w tym cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu (do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2) i oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wyznaczony termin, na wniosek skarżącego, był następnie dwukrotnie przedłużany, tj. do 30 IV 2021 r. i do 30 IX 2021 r. Pomimo upływu wyznaczonych terminów skarżący nie przedłożył jednak wymaganej dokumentacji. W ocenie DWINB w tak kształtującym się stanie faktycznym należało nałożyć na skarżącego obowiązek rozbiórki wykonanego obiektu, co też zasadnie uczynił PINB. W wyniku wykonanych przez skarżącego robót powstał bowiem obiekt budowalny stanowiący całość techniczno-użytkową. Obiekty zrealizowane przez skarżącego stanowią infrastrukturę lądowiska i jako całość, nie zaś jej poszczególne elementy, należy zaliczyć je do kategorii budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 PB, zgodnie z którym przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury. DWINB podkreślił, że również w orzecznictwie wskazuje się, że lądowisko jako szczególnego rodzaju obiekt budowlany według przepisów PB nie jest budynkiem, ani obiektem małej architektury, zatem właściwym jest zakwalifikowanie tego obiektu jako budowli (wyrok WSA w Warszawie z 13 III 2014 r., VII SA/Wa 2775/13 - CBOSA). Tym samym powstały obiekt budowlany wymagał pozwolenia na budowę, a wobec jego braku został zrealizowany jako samowola budowlana. W ocenie DWINB okoliczność niewykonania przez skarżącego ostatecznego postanowienia PINB z 26 VIII 2020 r. (nr 54) w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia określonych dokumentów obligowała do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę wykonanego obiektu na zasadzie art. 48 ust. 4 PB. W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o: rozpoznanie skargi na rozprawie i uchylenie decyzji organów obu instancji, wstrzymanie wykonania decyzji oraz zasądzenie kosztów. W skardze zarzucono naruszenie: 1) art. 138 § 1 pkt 1 kpa, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie decyzji PINB poprzez uznanie, że zrealizowanie lądowiska na działce pozostającej we władaniu skarżącego bez uzyskania pozwolenia na budowę stanowiło naruszenie prawa, podczas gdy prawidłowa analiza materiału zgromadzonego w sprawie prowadzić powinna do wniosku, że zrealizowanie poszczególnych elementów na przedmiotowej działce nie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, a tym samym postępowanie powinno zostać na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzone w całości z uwagi na bezprzedmiotowość; 2) art. 107 § 3 kpa, poprzez wadliwe uzasadnienie, obejmujące brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej tej decyzji, bez wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, bez wskazania dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami działania organu, zrozumienie tych motywów, a w rezultacie ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób, z uwagi na fakt, że decyzja nakazująca rozbiórkę nie odnosi się w pełni do zarzutów przedstawionych przez skarżącego w odwołaniu; 3) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa, poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego w zakresie wszystkich wymienionych części składowych lądowiska, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że budowa samego lądowiska wymaga przynajmniej zgłoszenia do właściwego organu architektoniczno - budowlanego, a w zasadzie pozwolenia na budowę podczas, gdy z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego wynika, że przez "lądowisko" rozumie się zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 5 ustawy Prawo lotnicze z dnia 3 VII 2002 r. (Dz.U. z 2022 r., poz. 1235) "wydzielony obszar w całości lub w części wykorzystywany do startów i lądowań naziemnego lub nawodnego ruchu statków powietrznych", co skutkuje tym, że samo lądowisko nie podlega przepisom prawa budowlanego, lub nie pozwoliło uznać, że część z tych elementów wskazanych wyżej nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, czy też skutecznego zgłoszenia, czego konsekwencją jest decyzja nakazująca rozbiórkę; 4) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa, poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego w zakresie uznania przez PINB, że "lądowisko wraz z wyżej wymienionymi obiektami stanowi całość techniczno - użytkową, a zatem na gruncie ustawy Prawo budowlane powinno być one potraktowane jako całość" , a nie jako poszczególne elementy podczas, gdy z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego wynika przynajmniej, że przez "lądowisko" rozumie się zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 5 ustawy Prawo lotnicze "wydzielony obszar w całości lub w części wykorzystywany do startów i lądowań naziemnego lub nawodnego ruchu statków powietrznych", co skutkuje tym, że samo lądowisko nie podlega przepisom prawa budowlanego lub nie pozwoliło uznać, że część z tych elementów wskazanych wyżej nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, czy też skutecznego zgłoszenia, czego konsekwencją jest decyzja nakazująca rozbiórkę; 5) art. 2 pkt 5 ustawy Prawo lotnicze, poprzez błędną interpretację i uznanie, że w niniejszej sprawie przez lądowisko należy rozumieć także takie obiekty budowlane jak trzy kontenery, ogrodzenie o wysokości 165 cm, szlaban zabezpieczający wjazd z drogi, ciągi komunikacyjne dla pieszych z drewnianych podkładów kolejowych, podczas gdy ze wskazanej definicji wynika jedynie, że "ma to być wydzielony obszar do startów i lądowań naziemnego lub nawodnego ruchu statków powietrznych", a wymieniona infrastruktura w żaden obiektywny sposób nie wpływa na możliwość startów, czy lądowań helikopterów z uwagi na fakt, że do lotów helikopterami wymagany jest tylko obszar umożliwiający starty i lądowania, a wskazane obiekty w żaden sposób nie wpływają na możliwość ruchu powietrznego helikopterem ponieważ i bez nich możliwy byłby ten ruch; 6) art. 93 ust. 5 ustawy Prawo lotnicze w związku z art. 82 ust. 3 pkt 4 PB poprzez niezastosowanie tych przepisów, podczas gdy wobec tak ustalonego stanu faktycznego wynika bezsprzecznie, że lądowisko nie jest obiektem budowlanym, do którego jako całości należy stosować przepis art. 82 ust. 3 pkt 4 PB w zakresie wydania pozwolenia na budowę, a za bezpieczną eksploatację lądowiska odpowiada zgłaszający; 7) art. 30 ust. 1 pkt 3 PB, poprzez jego niezastosowanie, co w konsekwencji doprowadziło do uznania przez PINB, że ogrodzenie z siatki na słupkach stalowych o wysokości 165 cm wymaga pozwolenia na budowę, a co najmniej skutecznego zgłoszenia, podczas gdy z przepisu powyższego w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania przez PINB wynika, że zgłoszenia organowi administracji architektoniczno - budowlanej wymaga budowa ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 metra, wobec czego ogrodzenie o wysokości 1,65 m nie wymaga nawet zgłoszenia i w ramach prawa do dysponowania działką, które nie zostało w żaden sposób zakwestionowane przez PINB jest dopuszczalne, a co do którego DWINB odniósł się jedynie jednym zdaniem, nie wyjaśniając dostatecznie swojego rozumowania; 8) art. 29 ust. 1 pkt 12 PB, poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że trzy kontenery nie stanowią budynku, ani też nie powinny zostać uznane jako tymczasowe obiekty budowlane, niepołączonych trwale z gruntem i przewidziane do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, a stanowią całość techniczno-użytkową lądowiska wraz z innymi elementami wskazanymi w zaskarżonej decyzji i powinny być rozpatrywane jako jednolita całość i element konieczny lądowiska; 9) art. 29 ust. 1 pkt 10 PB, poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że wykonanie "utwardzonego żwirem placu postojowego dla samochodów" wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, bez wykazania jednocześnie, czy utwardzony plac może pomieścić do 10 pojazdów osobowych , przyjęciu w sposób automatyczny ustaleń PINB, że roboty polegające na utwardzeniu podlegają wymogowi uzyskania pozwolenia na budowę; 10) art. 48 ust. 1 i 4 PB, poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że cała "inwestycja" lądowiska wymaga rozbiórki jako samowola budowlana, podczas gdy zdaniem skarżącego całe lądowisko wraz z konieczną infrastrukturą regulowane jest przez Prawo lotnicze, a nie prawo budowlane, czym PINB wydając decyzję o nakazie rozbiórki wyszedł ponad swoje kompetencje, a minimum dokonał wykładni rozszerzającej, co do konieczności uzyskania pozwolenia na budowę i przedstawienia w tym zakresie dokumentów do innych wyżej wskazanych części składowych lądowiska, zaś DWINB utrzymał w mocy błędną decyzję; 11) art. 3 pkt 3 PB, poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na uznaniu i zakwalifikowaniu wszystkich wyżej wymienionych elementów jako lądowiska (w rozumieniu całości lądowiska) jako obiektu budowlanego, który powinien być rozpatrywany w jednym postępowaniu z pominięciem i niezastosowaniem przepisu prawa materialnego tj. art. 3 pkt 5 PB - tymczasowych obiektów budowlanych. W uzasadnieniu skargi umotywowano zarzuty podkreślając w szczególności niezgodność ocen zawartych w decyzji z definicją lądowiska przyjętą w prawie lotniczym. Zaznaczono, że obiekty kubaturowe nie są niezbędne do obsługi startów i lądowań, przez co nie powinny być traktowane jako część lądowiska. Kontenery usytuowane na działce stanowią obiekty tymczasowe, niewymagające pozwolenia na budową. Takiego pozwolenia nie wymaga również wykonanie ogrodzenia (o wys. 1,65 m) czy częściowe utwardzenie terenu. W motywach skargi podniesiono również nieprawidłowość wykładni ustaleń planu miejscowego dla potrzeb wydania zaświadczenia o zgodności budowy z planem miejscowym. Skarżący podniósł, że postępowanie organu gminy sprzeczne jest z wyznaczonym kierunkiem rozwoju gminy P. w sektorze usług turystyczno-sportowych, w które wpisuje się działalność skarżącego w postaci usług turystycznych polegających na widokowych lotach helikopterem. W ocenie skarżącego wyznaczenie lądowiska w konkretnym przypadku może się odbyć także na terenie o funkcji usługowej. W odpowiedzi na skargę DWINB podtrzymał swoje stanowisko wnosząc o oddalenie skargi. Do odpowiedzi na skargę DWINB załączył postanowienie z 28 VI 2022 r. (nr 667/2022) wstrzymujące wykonanie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Na wstępie należy zaznaczyć, że sądowa kontrola zaskarżonej decyzji uwzględnia przepisy PB w wersji sprzed nowelizacji, która weszła w życie z dniem 19 IX 2020 r. Postępowanie administracyjne dotyczące przedmiotowego parkingu wszczęto bowiem zawiadomieniem z dnia 26 VIII 2020 r. Jak zaś wynika z art. 25 ustawy z 13 II 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471) do spraw uregulowanych ustawą PB, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. przed dniem 19 IX 2020 r., przepisy ustawy PB stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. W myśl art. 48 ust. 1 PB, organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. W przypadku więc ustalenia przez organ nadzoru budowlanego, że w określonym miejscu i czasie realizowane są lub już zrealizowano roboty budowlane polegające na budowie obiektu budowlanego wymagającego pozwolenia na budowę lub – w określonych przypadkach - braku sprzeciwu, organ nadzoru zobligowany jest wydać decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu w całości lub w części. Powyższa reguła nie ma charakteru bezwzględnego. Ustawodawca w ramach art. 48 ust. 2 i 3 PB umożliwia legalizację samowoli budowlanej, o ile zgodna jest z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W takim przypadku organ nadzoru nakłada na inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego stosowne obowiązki umożliwiające legalizację. Nakaz rozbiórki może być w takiej sytuacji orzeczony jedynie wówczas, gdy nie wykonano nałożonych obowiązków (art. 48 ust. 4 PB). W okolicznościach kontrolowanej sprawy organy nadzoru budowlanego, stosownie do procesowych obowiązków wynikających z art. 77 § 1 i art. 80 kpa, przeprowadziły wyczerpujące ustalenia dowodowe i dokonały prawidłowej oceny dowodów. Materiał dowodowy wskazuje, że w sprawie wystąpiły okoliczności określone w art. 48 ust. 1 i 4 PB, obligujące do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. Sąd podkreśla, że hipotezą normy z art. 48 ust. 1 PB objęte są właśnie przypadki samowolnej budowy obiektu budowlanego, tak więc w okolicznościach sprawy zasadnie organy obu instancji prowadziły postępowanie w oparciu o regulację z art. 48 PB. "Budową" jest bowiem wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6 PB). "Obiektem budowalnym" jest zaś każdy budynek, budowla bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych (art. 3 pkt 1 PB). Należy przy tym zaznaczyć, że PB definiuje również pojęcie "budowli" jako każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową (art. 3 pkt 3 PB). Rację mają organy nadzoru budowlanego stwierdzając, że w okolicznościach sprawy w obrębie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] wykonano budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową, określoną jako "lądowisko". Materiał dowodowy (w szczególności protokół kontroli z 18 VIII 2020 r. oraz przedłożony przez skarżącego Projekt zagospodarowania terenu – Inwentaryzacja z 30 IV 2021 r.) wskazują w sposób niedwuznaczny, że w 2020 r. skarżący wykonał roboty budowlane umożliwiające wykorzystywanie tej nieruchomości na cele świadczenia usług turystycznych w zakresie lotów widokowych helikopterem. W ramach zrealizowanych robót budowlanych: wykonano ogrodzenie o wys. 1,65 m wraz ze szlabanem, utwardzono żwirem plac postojowy, osadzono trzy kontenery (dwa gospodarcze, i jeden socjalno-mieszkalny), utwardzono teren (częściowo kostką betonową, częściowo zaś tłuczniem) oraz wykonano ciągi komunikacyjne z drewnianych podkładów kolejowych. Wszystkie wymienione elementy zabudowy i zagospodarowania terenu pozostawały w ścisłym związku techniczno-użytkowym i miały służyć realizacji celów usługowych. Jakkolwiek zarówno w przedłożonej przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego dokumentacji jak i w treści skargi inwestycję zrealizowaną przez skarżącego określa się mianem "punktu widokowego", to jednak nie może ulegać wątpliwości, że służy ona świadczeniu usług w zakresie organizacji lotów widokowych helikopterem. Potwierdza to treść pisma A. K. z dnia 30 VI 2020 r. zawiadamiającego PINB o funkcjonowaniu lądowiska i wykonywaniu częstych lotów (akta PINB, k. 8). Potwierdza to także sporządzona w trakcie kontroli dokumentacja fotograficzna, na której ujawniona jest m.in. tablica informacyjna "Wynajem i loty helikopterem. [...]" (akta PINB, k. 14). Opisane wyżej roboty budowalne należy więc wiązać ze świadczeniem usług turystycznych przy wykorzystaniu helikoptera, które niewątpliwie wymagają odpowiedniej infrastruktury. W powyższych warunkach nie ma podstaw do uwzględnienia argumentacji skargi podnoszącej, że ocenie robót budowlanych pod kątem legalności ich wykonania powinny podlegać odrębnie poszczególne elementy zabudowy i zagospodarowania terenu. Skarżący zaznacza w szczególności, że nie wymagało pozwolenia na budowę wykonanie ogrodzenia, ani wykonanie kontenerowych obiektów tymczasowych, jak również nie wymaga takiego pozwolenia utwardzenie terenu. Sąd zwraca jednak uwagę, że w okolicznościach sprawy wymienione elementy zabudowy i zagospodarowania terenu nie zostały zrealizowane jako cel sam w sobie, ale jako elementy składowe większego obiektu budowlanego, a dokładniej budowli, która od samego początku służyć miała świadczeniu usług turystycznych w postaci widokowych lotów helikopterem. Należało je zatem oceniać łącznie jako elementy budowli służącej obsłudze lotów helikopterem określonej przez organy jako "lądowisko". Tego rodzaju budowla nie została zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wynikającego z art. 28 ust. 1 PB. Jej wykonanie podlega reżimowi prawa budowlanego pod kątem zgodności z przepisami prawa, w tym dotyczącymi zgodności z planem miejscowym oraz warunkami techniczno-budowlanymi. Należy podkreślić, że trafności zaprezentowanej w zaskarżonej decyzji kwalifikacji charakteru wykonanych robót nie podważa fakt, że organy dla określania rodzaju zrealizowanej budowli posłużyły się mianem "lądowiska". W skardze zakwestionowano taką kwalifikację podkreślając, że w świetle art. 2 pkt 5 ustawy Prawo lotnicze "lądowisko" to wyłącznie wydzielony obszar do startów i lądowań naziemnego lub nawodnego ruchu statków powietrznych i nie stanowi on obiektu budowalnego wymagającego pozwolenia na budowę. Skarżący jednak pomija, że organy nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie nie stosowały przepisów ustawy Prawo lotnicze ale przepisy PB. W konsekwencji zarówno PINB jak i DWINB nie posługiwali się tu terminem "lądowiska" w znaczeniu ustawy - Prawo lotnicze ale dla określenia funkcji budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 PB, a więc wykonanych przez skarżącego obiektów zabudowy i zagospodarowania działki nr [...] tworzących całość techniczno-użytkową. Bez względu bowiem na to, czy rezultat wykonanych samowolnie przez skarżącego robót budowlanych nazwie się "lądowiskiem", "lotniskiem", czy "punktem widokowym", nie zmieni to kwestii zasadniczej. W każdym przypadku będzie to budowla umożliwiająca wykorzystanie nieruchomości na cele świadczenia usług w postaci lotów widokowych helikopterem, zaś tego rodzaju budowla nie została zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Stanowiska zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji nie może także podważyć argumentacja skargi zmierzająca do wykazania zgodności wykonanych robót z obowiązującym planem miejscowym. Należy podkreślić, że w okolicznościach kontrolowanej sprawy przyczyną wydania nakazu rozbiórki nie było stwierdzenie niezgodności wykonanego obiektu budowlanego z planem miejscowym ale okoliczność nieprzedłożenia prze skarżącego dokumentacji legalizacyjnej. Jak jednoznacznie wynika z art. 48 ust. 4 w zw. z ust. 1 PB, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych postanowieniem wstrzymującym roboty budowlane i zobowiązującym do przedłożenia określonej dokumentacji, organ nadzoru budowlanego nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego. W okolicznościach sprawy, wobec nieprzedłożenia przez skarżącego wymaganej dokumentacji (mimo dwukrotnego przedłużenia przez PINB terminu do jej przedłożenia), organy prawidłowo zastosowały dyspozycję z art. 48 ust. 1 i 4 PB wydając nakaz rozbiórki budowli. Obowiązek rozbiórki nałożono na skarżącego jako inwestora. Jak wynika z art. 52 PB, do wykonania czynności nakazanych decyzją z art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51 PB zobowiązani są inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Skarżący jest inwestorem, a zarazem posiada tytuł prawny do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] wynikający z umowy użyczenia zawartej z jej właścicielkami (akta PINB, k. 13). Organy nadzoru miały więc podstawy do nałożenia obowiązku rozbiórki na skarżącego. Mając powyższe na względzie Sąd oddalił skargę na zasadzie art. 151 ustawy z 30 VIII 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259, ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło