II SA/Wr 468/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Białek po rozpoznaniu w dniu 1 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku O. S.A. z siedzibą w P. o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia z dnia [...] r. nr [...] w sprawie ze skargi O. S.A. z siedzibą w P. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany ostatecznej decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia z dnia [...] r. nr [...]. O. S. A. z siedzibą w P. (dalej: strona skarżąca) działając przez profesjonalnego pełnomocnika złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: DWINB) z dnia [...] 2023 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję wydaną przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia (dalej: PINB) z dnia [...] 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany ostatecznej decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku. W treści skargi zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia z dnia [...] 2022 r. nr [...], nakładającej na poprzednika prawnego strony skarżącej usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu budowlanego w terminie wskazanym w decyzji. Uzasadniając powyższy wniosek pełnomocnik wyjaśnił, że wskutek odmowy przedłużenia terminu obowiązków nałożonych decyzją z 28 lutego 2022 r. spółka będzie narażona ewentualne kary z tytułu niespełnienia obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przystępując do rozpoznania wniosku zaznaczyć należy, że przedmiotem skargi jest decyzja DWINB o odmowie zmiany ostatecznej decyzji PINB nakazującej usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku. W treści skargi strona wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji PINB nakazującej usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku z dnia 28 lutego 2022 r. W związku z powyższym wskazać należy, że stosownie do art. 61 § 1 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) dalej: "p.p.s.a." wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Z powyższego przepisu wynika, że sąd administracyjny może orzekać nie tylko o wstrzymaniu aktów które zostały zaskarżone ale także tych które zostały wydane w granicach tej samej sprawy. Jak wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, (por. postanowienie NSA z 16 maja 2017 r., sygn. akt I OZ 866/17), podzielanym w pełni także przez tut. Sąd, instytucja wstrzymania wykonania dotyczy aktów wydawanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W pojęciu "sprawy", o jakiej mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., mieścić się więc będzie zaskarżona decyzja odmawiająca zmiany decyzji PINB oraz decyzja, o której zmianę wnioskowano. Ustawodawca odsyła do pojęcia "sprawy" w jej znaczeniu materialnoprawnym. Tak szerokie rozumienie sprawy administracyjnej umożliwia również wstrzymanie wykonania rozstrzygnięcia wydanego w trybie zwykłym – w przypadku wniesienia skargi dotyczącej aktu wydanego w trybie nadzwyczajnym. Uznając zatem wniosek za dopuszczalny, przechodząc do oceny merytorycznej jego rozpoznania Sąd stanął na stanowisku, że brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Rozpatrując wniosek skarżącego w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd związany jest zamkniętym katalogiem dwóch przesłanek pozytywnych, którymi są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki te mogą zaistnieć łącznie lub oddzielnie. Omawiany przepis nie nakłada przy tym na stronę obowiązku udowodnienia wyżej wskazanych przesłanek. Wnioskodawca musi jednakże uprawdopodobnić ich zaistnienie. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, oznacza, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji czy postanowienia, strona skarżąca ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienia NSA z 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Oceniając złożony w niniejszej sprawie wniosek w zakresie tak rozumianych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej Sąd uznał, że nie może on zostać uwzględniony. W realiach niniejszej sprawy strona skarżąca nie wykazała bowiem możliwości wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania, a dokładniej nie uzasadniła dostatecznie, że wykonanie decyzji PINB grozi niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Praktycznie, strona skarżąca ograniczyła się tylko do zawnioskowania o wstrzymanie wykonania decyzji PINB w oparciu o tezę, że brak zmiany terminu wykonania obowiązku może spowodować nałożenie na spółkę kar z tytułu niespełnienia tego obowiązku. Nie przedstawiono zaś skonkretyzowanych argumentów uprawdopodobniających wystąpienie którejkolwiek ze wskazanych wyżej przesłanek ochrony tymczasowej. Tymczasem aby Sąd mógł stwierdzić, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wnioskodawca musi powołać się na konkretne okoliczności pozwalające wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Muszą to być przy tym okoliczności zobiektywizowane i potwierdzone sytuacją rzeczywistą. Ponadto zawarte we wniosku wywody powinny zostać połączone z niezbędnym odwołaniem się do materiałów źródłowych oraz skonkretyzowanych wystarczająco okoliczności obrazujących sytuację faktyczną wnioskodawcy. Oczywiście uzasadnienie wniosku nie stanowi wymogu formalnego, lecz jego materialno – prawną argumentację. Z tego też względu jego treść nie podlega badaniu pod względem formalnym i ewentualnemu wezwaniu do jego uzupełnienia. Podlega natomiast ocenie z punktu widzenia zasadności wniosku. Przywoływana we wniosku okoliczność ewentualnego nałożenia na podmiot skarżący kar za niewykonanie nałożonych na niego obowiązków ma charakter wyłącznie potencjalny. Co więcej niemożliwe jest dokonanie przez Sąd oceny czy wskazana ewentualna kara miałaby charakter znacznej szkody, gdyż jej wymiar – jak i zresztą powstanie – stanowi wyłącznie okoliczność hipotetyczną. Podkreślenia również wymaga, że strona skarżąca nawet nie wskazała jakie skutki spowodowane potencjalnymi karami będą trudne do odwrócenia i na czym ta trudność będzie polegała. Należy wyjaśnić, że możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a nie oznacza, że Sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy – uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis 2016 r., s. 556-557, uw. 1, 2). Zasadność wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie została też powiązana przez ustawodawcę z jej wadliwością bądź prawidłowością. Kwestie te będą bowiem badane w postępowaniu głównym, a nie postępowaniu wpadkowym, jakim jest niniejsze postępowanie. Celem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie jest uniknięcie wszystkich niedogodności związanych z jej wykonaniem, lecz uchronienie wnioskodawcę przed kwalifikowanymi skutkami jej wykonania, określonymi w art. 61 § 3 p.p.s.a. Konieczne jest przeto nie tylko wskazanie, że wykonanie zaskarżonego aktu będzie negatywnie rzutowało na sytuację prawną lub faktyczną strony skarżącej, lecz musi być to wpływ objęty hipotezą omawianego przepisu. Do oceny, czy taka sytuacja ma miejsce w danej sprawie, konieczne jest jej rzetelne wykazanie. Strona skarżąca w żaden sposób nie uzasadniła swojego wniosku. Nie przedstawiła też żadnych okoliczności, które wykazałyby zasadność zastosowania środka ochrony tymczasowej jakim jest wstrzymanie wykonania decyzji. Brak ten uniemożliwia sądowi ustosunkowanie się do żądania strony skarżącej. Mając zatem na względzie zaistniałe w sprawie okoliczności stanu faktycznego i kierując się dyspozycją art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji postanowienia