II SA/Wr 469/09
PostanowienieWSA we Wrocławiu2009-09-30
Skład orzekający: Wiesław Jakubiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie ze skargi na postanowienie organu nadzoru budowlanego, skarżącej przysługuje prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, biorąc pod uwagę jej sytuację materialną i wiek?Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych ze względu na jej trudną sytuację materialną. Natomiast odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, wskazując, że sąd administracyjny I instancji ma obowiązek udzielać stronom występującym bez pełnomocnika wskazówek procesowych, a także z urzędu badać zgodność z prawem zaskarżonego aktu, niezależnie od zarzutów strony.Stan faktyczny
Skarżąca, 77-letnia osoba z orzeczoną niezdolnością do samodzielnej egzystencji, wniosła skargę na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazała na niskie dochody i wysokie wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata).Pełny tekst orzeczenia
Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 30 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zarzutów w sprawie wykonania zastępczego obowiązku polegającego na nakazie rozbiórki budynku mieszkalnego postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżąca wraz ze skargą na ww. postanowienie wniosła o zwolnienie z kosztów sadowych i "udzielnie pomocy prawnej tj. adwokata" wskazując w uzasadnieniu, że ma 77 lat, a od 1998 r. ma orzeczoną niezdolność do samodzielnej egzystencji.
We wniosku złożonym w dniu 24 września 2009 r. na urzędowym formularzu skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata podnosząc, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, a z osiąganego jedynego dochodu (świadczenia emerytalnego) w wysokości netto 988 zł skarżąca zobowiązana jest ponosić następujące wydatki: czynsz za mieszkanie- 283, 90 zł; opłaty za gaz, energię elektryczną, wodę- 300 zł; opłata za telefon- 30 zł; potrącenie komornicze- 280 zł.
Uwzględniając sytuację materialną skarżącej uznać należy, iż zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych.
Ustosunkowując się z kolei do wniosku o ustanowienie adwokata podkreślić należy, iż ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 u.p.s.a.). Skarga dla Sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 u.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez skarżącą zarzutów czy braku jej zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (skarżąca nie ma obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu) akt będący przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadany pod względem jego zgodności z prawem (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2005 r., sygn. akt OZ 1134/04).
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 245 § 2 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło