II SA/Wr 469/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II wniosku Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą we W. o zwrot wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] kwietnia 2025 r., nr [...] w przedmiocie odmowy czasowego odebrania zwierząt postanawia: oddalić wniosek. Pismem z dnia [...] maja 2025 r. Stowarzyszenie "[...]" z siedzibą we W. (dalej: strona skarżąca, Stowarzyszenie), działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] kwietnia 2025 r., nr [...] w przedmiocie odmowy czasowego odebrania zwierząt. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 1 lipca 2025 r. wezwano pełnomocnika strony skarżącego m.in. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W wyznaczonym terminie uiszczono wpis od skargi na rachunek bankowy Sądu. W ramach usunięcia braków formalnych skargi, w treści pisma przewodniego z dnia 16 lipca 2025 r. pełnomocnik złożył wniosek o orzeczenie zwrotu wpisu sądowego na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Podniesiono, że zgodnie z powyższym przepisem organizacji pożytku publicznego przysługuje na zasadach określonych w przepisach odrębnych zwolnienie od opłat sądowych w odniesieniu do prowadzonej przez nią działalności pożytku publicznego, w związku z czym pełnomocnik wniósł o zwrot uiszczonego wpisu. Na wezwanie Sądu, pełnomocnik oświadczył w imieniu Stowarzyszenia, że pismo z dnia 16 lipca 2025 r. nie stanowi zażalenia na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 239 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych organizacje pożytku publicznego, działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w sprawach własnych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej, a także organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2023 r. poz. 571) w sprawach własnych dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. W myśl zaś art. 225 p.p.s.a., opłatę prawomocnie uchyloną w całości lub w części postanowieniem sądu oraz różnicę między kosztami pobranymi a kosztami należnymi, a także pozostałość zaliczki wpłaconej na pokrycie wydatków zwraca się stronie z urzędu na jej koszt. W orzecznictwie wskazuje się, że kwestia ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych jest wyjątkiem od ogólnej zasady wyrażonej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą obowiązkiem jest samodzielne ponoszenie przez strony kosztów postępowania, w tym kosztów sądowych. Wszystkie odstępstwa od tej zasady wynikające z regulacji szczególnych, w tym z art. 239 p.p.s.a., muszą być traktowane jako wyjątki podlegające wykładni ścisłej, a niekiedy wręcz zawężającej. Reguły te są pomocne przy odkodowaniu pojęcia "sprawy własnej", o której mowa w art. 239 § 2 p.p.s.a. W związku z tym pojęcie to odnosić trzeba nie do wykonywanej przez organizację pożytku publicznego działalności statutowej, lecz do pojęcia sprawy administracyjnej, w której skarga została wniesiona, ale w ramach indywidualnego interesu prawnego takiej organizacji. Sformułowanie "sprawa własna" dotyczy zatem postępowania, w którym w drodze indywidualnego aktu administracyjnego organ władzy publicznej przyznaje lub nakłada określone prawa lub obowiązki wynikające z norm materialnoprawnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 października 2016 r., sygn. akt II OZ 1135/16). W niniejszej sprawie zaskarżono decyzję SKO w L. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza B. w przedmiocie odmowy czasowego odebrania zwierząt R. S.. Należy zauważyć, że decyzja ta, jakkolwiek przedmiot której może wiązać się ze statutową działalnością Stowarzyszenia, nie przyznaje stronie skarżącej żadnych uprawnień ani nie nakłada na nią żadnych określonych praw czy obowiązków wynikających z norm materialnoprawnych. Okoliczności te wykluczają możliwość nadania przedmiotowej sprawie przymiotu wskazanego w art. 239 § 2 p.p.s.a., umożliwiającego zwolnienie organizacji pożytku publicznego z obowiązku uiszczenia opłaty sądowej, a co za tym idzie, uznanie uiszczonego wpisu sądowego od skargi za opłatę nienależną. Mając zatem na względzie powyżej wskazane regulacje normatywne oraz okoliczności faktyczne, wniosek strony skarżącej o zwrot wpisu sądowego od skargi, podlegał oddaleniu na podstawie art. 225 p.p.s.a., co orzeczono w sentencji postanowienia.