II SA/Wr 47/17

WyrokWSA we Wrocławiu2017-03-22

Skład orzekający: Anna Siedlecka, Władysław Kulon, Zygmunt Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może nakazać właścicielowi gruntu wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom wodnym na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, jeśli zmiana stanu wody na gruncie nastąpiła w wyniku nielegalnego zagospodarowania terenu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przepis art. 29 ust. 3 Prawa wodnego pozwala organowi na nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, gdy właściciel gruntu zmienił stan wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Sąd podkreślił, że ochrona prawna na podstawie tego przepisu dotyczy nieruchomości i uprawnień właścicielskich, a nie osoby, która dokonała nielegalnego zagospodarowania. W ocenie sądu, organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny, opierając się na opiniach biegłych i innych dowodach, co uzasadniało nałożenie obowiązków na skarżącą w celu zapobiegania szkodom wodnym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej S. P. wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom wodnym na jej działce nr [...], w związku ze zmianą stosunków wodnych spowodowaną nawiezieniem gruntu. Po wieloletnim postępowaniu administracyjnym, w którym organ I instancji kilkakrotnie wydawał decyzje, a SKO uchylało je z powodu uchybień, ostatecznie wydano decyzję nakazującą wykonanie konkretnych prac melioracyjnych. S. P. zaskarżyła tę decyzję, zarzucając m.in. błędną wykładnię art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, naruszenie przepisów proceduralnych oraz nierzetelność opinii biegłych. WSA we Wrocławiu oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon (sprawozdawca) Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Protokolant: Asystent sędziego Łukasz Cieślak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 marca 2017 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oddala skargę w całości. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. (dalej - SKO lub Kolegium), przyjmując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 - dalej - k.p.a.) oraz art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r. poz. 469 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy D. w przedmiocie nakazu wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom. Z przedłożonych przez organ łącznie ze skargą akt administracyjnych wynika, że zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach prawnych i faktycznych sprawy. Pismem z dnia 5 marca 2013 r. T. S. wystąpił do Wójta Gminy D. z żądaniem interwencji w sprawie zakłócenia stosunków wodnych. W reakcji na wniosek skierowano do S. P. zamieszkałej przy ul. W. w miejscowości D. wezwanie do okazania dokumentów zezwalających na podniesienie terenu działki nr [...] obręb D.. W odpowiedzi udzielonej pismem z dnia 6 maja 2013 r. S. P. poinformowała, że nie posiada żadnych dokumentów zezwalającej na podniesienie terenu działki będącej jej własnością. Po skierowaniu do stron zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie naruszenia stosunków wodnych oraz przeprowadzeniu w dniu 5 maja 2013 r. oględzin na przedmiotowej nieruchomości w dniu [...] r. Wójt Gminy D. wydał decyzję nr [...], którą na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne nakazał S. P. właścicielce nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] obręb D. przywrócenie stanu poprzedniego tj. obniżenie rzędnych terenu na wymienionej działce do poziomu wskazanego na mapie sytuacyjno-wysokościowej działka nr [...] obręb D. Powiatowego Zakładu Katastralnego w terminie do 31 stycznia 2014 r. Wobec złożenia przez zobowiązaną odwołania sprawa była przedmiotem orzekania przez SKO we W., które decyzją z dnia [...] r., nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Na konieczność eliminacji decyzji pierwszoinstancyjnej wpłynęły dostrzeżone przez organ II instancji uchybienia proceduralne. Po przeprowadzeniu dodatkowych dowodów w sprawie organ I instancji po raz kolejny orzekł w sprawie decyzją z dnia [...] r., nr [...], którą nakazano S. P. właścicielce nieruchomości oznaczonych jako działka nr [...] obręb D. przywrócenie stanu poprzedniego tj. obniżenie rzędnych terenu na wymienionej działce do poziomu wskazanego na mapie sytuacyjno-wysokościowej działa [...] obręb D. Powiatowego Zakładu Katastralnego poprzez wywiezienie nawiezionych mas ziemnych. Także i to rozstrzygnięcie nie ostało się w obrocie prawnym, gdyż SKO we W. po rozpoznaniu złożonego w terminie odwołania zobowiązanej decyzją z dnia [...] r., nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Przesłanką rozstrzygnięcia kasacyjnego było stwierdzenie przez organ II instancji niewyjaśnienia istoty sprawy, w tym w szczególności nieprzeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, co sugerowano we wcześniejszej decyzji. Po powrocie sprawy do organu I instancji Wójt Gminy D. postanowieniem z dnia 29 września 2014 r. dopuścił dowód z opinii biegłego na okoliczność zbadania zmiany stosunków wodnych. Przy piśmie z dnia 12 listopada 2014 r. mgr inż. B. S. przedłożył opracowanie pod nazwą ,,Wpływ zagospodarowania działki nr [...] na stosunki wodne terenu działki nr 104 i sąsiednich". Kolejnym poczynaniem organu I instancji zmierzającym do wyjaśnienia sprawy była rozprawa administracyjna przeprowadzona z udziałem stron w dniu 21 stycznia 2015 r. Z kolei w dniu [...] r. wydano decyzję nr [...], którą Wójt Gminy D. nakazał S. P. właścicielce nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obręb D. przywrócenie stanu poprzedniego tj. obniżenie rzędnych terenu na wymienionej działce średnio o 0,8 m do poziomu wskazanego na mapie sytuacyjno-wysokościowej działka [...] obręb D. Powiatowego Zakładu Katastralnego z zachowaniem spadku od działki 104 w kierunku północno-zachodnim poprzez wywiezienie nawiezionych mas ziemnych. Zobowiązana nie zgodziła się z nałożonym obowiązkiem i oprotestowała wydane rozstrzygnięcie odwołaniem. Kolegium w dniu [...] r. wydało decyzję nr [...], którą na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Tym razem według organu II instancji nie zostały dostatecznie wyjaśnione zagadnienia dotyczące podniesienia poziomu działki nr 104 oraz wpływu na stosunki wodne poziomu stawu na działce nr 104. Dodatkowo stwierdzono konieczność uzupełnienia przedłożonej opinii o jednoznaczne określenie działań niezbędnych do przywrócenia poprzedniego stanu wód. Pismem z dnia 24 czerwca 2015 r. zwrócono się do B. S. o uzupełnienie opinii, co ten uczynił pismami z dnia 30 czerwca i 8 lipca 2015 r.. Dodatkowo, co wynika z postanowienia z dnia [...] Wójt Gminy D. dopuścił dowód z opinii biegłych B. J. i A. N.. Z akt administracyjnych wynika także, że przed organem I instancji przeprowadzona została rozprawa administracyjna. Po skierowaniu do stron zawiadomienia z dnia 19 listopada 2015 r. o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w dniu [...] r. organ I instancji wydał decyzję nr [...], którą na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne nakazano S. P., właścicielce nieruchomości oznaczonych jako działka nr [...] obręb D.: 1) wykonanie rowu na działce nr [...] wzdłuż granicy z działką 104 na odcinku od ul. Ł. do zbieracza drenarskiego, o parametrach szerokość dna 0,4 m głębokość min. 0,4 m., nachylenie skarp 1:1, 2) wykonanie studzienki łączącej rów ze zbieraczem, 3) udrożnienie zbieracza w przypadku jego niesprawności, 4) uformowanie skarpy nasypu od strony działki 104 jako przedłużenie skarpy projektowanego rowu z nachyleniem 1:1, 5) wykonanie makroniwelacji terenu działki z uformowaniem niewielkiego spadku od działek 104 i 106 do środka działki nr [...] w kierunku osi po jej długości, z równoczesnym spadkiem w kierunku północno-zachodnim, 6) dokonanie wpłaty kwoty 2460 zł tytułem zwrotu kosztów opinii wykonanej przez [...]. W sentencji decyzji zawarto także zalecenie, że projekty i prace winny być zgodne ze wskazaniami (mapa zasadnicza i przekroje przez teren działek 104 i nr [...] oznaczone kolorem czerwonym) biegłych zawartymi w opinii z września 2015 r. dostarczonej pismem [...] Powyższa decyzja została oprotestowana odwołaniem autorstwa S. P., które zostało rozpoznane przez Kolegium decyzją z dnia [...] r., nr [...] uchylającą zaskarżoną decyzję i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Uzasadnienie decyzji organu II instancji wyjaśnia, że zasadniczymi powodami uchylenia decyzji organu I instancji było niejednoznaczne określenie obowiązku oraz orzeczenie w decyzji o kosztach sporządzenia opinii, w sytuacji gdy winno się to odbyć w ramach innego postępowania. W dniu [...] r. Wójt Gminy D. wydał decyzję nr [...], którą w oparciu o art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne oraz art. 104 k.p.a. nakazał S. P., właścicielce nieruchomości oznaczonych jako działka nr [...] obręb D.: 1) wykonanie rowu na działce nr [...] wzdłuż granicy z działką 104 na odcinku od ul. Ł. do zbieracza drenarskiego, o parametrach szerokość dna 0,4 m głębokość min. 0,4 m, nachylenie skarp 1:1. Lokalizację sieci drenarskiej wraz z przedmiotowym zbieraczem pokazuje mapa sytuacyjno-wysokościowa obiektu "[...]" stanowiąca załącznik nr 1 do decyzji. Przebieg rowu wskazuje mapa zasadnicza będąca elementem opinii biegłych stanowiąca załącznik nr 2 decyzji, 2) wykonanie studzienki łączącej rów z drenażem wskazanej na mapie zasadniczej (załącznik nr 2), 3) uformowanie skarpy nasypu od strony działki 104 jako przedłużenie skarpy projektowanego rowu z nachyleniem 1:1. wkreślone kolorem czerwonym w załączniku nr 3 do decyzji. Przekroje przez teren działek 104 i nr [...] stanowiącym część opinii biegłych, 4) wykonanie makroniwelacji terenu działki z uformowaniem niewielkiego spadku od działek 104 i 106 do środka działki nr [...] w kierunku osi po jej długości z równoczesnym spadkiem w kierunku północno-zachodnim zgodnie z załącznikiem nr 3. Przekroje przez teren działek 104 i nr [...]. W uzasadnieniu decyzji w oparciu o przeprowadzone dowody podano, że pierwotnie teren pochylony był od działki 104 w kierunku działki nr [...] dalej w kierunku rowu, co determinowało kierunek spływu wód opadowych i roztopowych. Odbiornikiem wód opadowych, roztopowych oraz występujących sporadycznie powodziowych z rzeki D. jest rów R-A. Działki 104 i nr [...] w części są zdrenowane, na całym terenie poziom wód gruntowych jest bardzo wysoki. Po nawiezieniu gruntu na działkę nr [...] poziom działki został podniesiony średnio o 0,8 m i rzędne terenu są wyższe niż na działce 104. Grunt nasypowy na części działki nr [...] uformowany został ze spadkiem w kierunku działki 104, przeciwnym do spadku pierwotnego. Grunt nasypowy na działce nr [...] stał się przeszkodą dla spływu wód opadowych i roztopowych z działki 104 zgodnie z pierwotnym kierunkiem odpływu. Jako następstwa zmian podano, że wody opadowe i roztopowe z części działki nr [...] spływają na działkę 104 i wraz z wodami opadowymi i roztopowymi z działki 104 pierwotnie spływającymi powierzchniowo przez działkę nr [...] do rowu R-A stagnują na działce 104 u podstawy nasypu. Szkody polegają na uschnięciu drzew na działce 104 w strefie tworzącego się okresowo zastoiska wód i braku możliwości użytkowania gruntu zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem jako ogrodu. Zdaniem organu I instancji wyczerpane zostały przesłanki z art 29 ust 1 i 3 ustawy Prawo wodne ponieważ nastąpiła zmiana stanu wody na gruncie, zmienił się kierunek odpływu wód i powstała przeszkoda dla spływu wód ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Dodatkowo wskazano na wnioski wynikające z opinii uzupełnionej na skutek rozprawy administracyjnej, w której podano, że: - wykopany w 1998 r. na działce 104 staw nie ma znaczenia dla stanu wód na powierzchni działek 104 i nr [...], w kontekście zmian powstałych w wyniku nasypania gruntu na działce nr [...], - przepust pod drogą do rzeki D. jest niedrożny (zatkany z obu stron) - nie ma możliwości prowadzenia wód w żadną stronę, - nawiezienie gruntu na działkę 104 nie zmieniło kierunku spływu wód z tego terenu - rzędne terenu na działce 104 pierwotnie były wyższe niż na działce nr [...], - rzeka D., jak każdy ciek wodny stale prowadzący wodę, kształtuje stosunki wodne na terenach przyległych. Należy uznać, że wytworzony stan, jest naturalnym stanem wody na danym terenie. Okresowe wysokie stany wód w rzece D. są między innymi przyczyną wysokiego poziomu wód gruntowych, nie można ich jednak rozpatrywać w kategorii zmiany stanu wody na gruncie W ramach opisu stanu faktycznego sprawy Wójt Gminy D. wyjaśnił także, iż staw wybudowany przed kilkunastu latami, rzeka D. od dawna ustabilizowała stosunki wodne na danym terenie, tworząc określony stan, który wcześniej nie był kwestionowany. Stan ten był na tyle korzystny, że drzewa rosnące na działce 104 zachowywały swoją żywotność przez kilkadziesiąt lat, do czasu zmiany stosunków powietrzno-wodnych w glebie, spowodowanych nawiezieniem gruntu da działkę nr [...]. Z chwilą powstania okresowych zastoisk wody drzewa obumarły. Na skutek wystąpienia S. P. organ I instancji postanowieniem z dnia [...]r., nr [...] na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. sprostował decyzję w zakresie danych promulgacyjnych przyjętej w podstawie prawnej decyzji ustawy Prawo wodne, zaś postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] na podstawie art. 111 § 1b k.p.a. częściowo uzupełniono decyzję w zakresie doprecyzowania opisu załączników i jednocześnie odmówiono uzupełnienia decyzji w pozostałym zakresie. S. P. złożyła odwołanie od decyzji Wójta Gminy D., w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Jako podstawę swoich żądań odwołująca się podała naruszenie art. 7, art. 10, art. 8, art. 9, art. 12, art. 73, art. 75, art. 77, art. 80, art. 84 i art. 107 k.p.a. W uzasadnieniu odwołania jego autorka uznała, że organ I instancji w sposób lekceważy i wybiórczy wykonywał zalecenia wynikające z decyzji SKO oraz permanentnie naruszał zasady procedury administracyjnej, co miało polegać m.in. na nieprzeprowadzeniu wnioskowanych przez nią czynności dowodowych. (między innymi pisma z dnia 13 czerwca 2013 r., oraz 26 listopada 2014 r.). Dopiero w 2016 r. Wójt Gminy D. ustosunkował się do części zawartych w nim próśb i wniosków. Przez cały okres postępowania nie poinformowano jej dlaczego wcześniej nie podjęto w tym zakresie żadnych działań. Z pominięcia wniosków dowodowych wyprowadzono zarzut wybiórczego traktowania dowodów oraz brak oceny całości sprawy, a także wydanie decyzji po przeprowadzeniu dowolnej, nierzetelnej i nielogicznej oceny zebranego materiału dowodowego. Po wskazaniu na art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne zauważono konieczność stwierdzenia przesłanek polegających na tym, że doszło do zmiany stanu wody na gruncie i zmiana ta szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie. Według S. P. organ winien ustalić czy nastąpiła zmiana stanu wody na gruncie i czy zmiana stanu wody spowodowana została podwyższeniem poziomu gruntu nieruchomości nr [...], co szkodliwie wpłynęło na działkę nr 104. Należało w pierwszej kolejności ustalić czy na działkę 104 faktycznie spływają wody opadowe bądź inne pochodzące z działki nr [...], czy też źródła tych wód należy poszukiwać w podwyższeniu poziomu gruntu działki 104 lub w znajdującej się w odległości kilku metrów rzece D.. Dokonanie podwyższenia działki nr 104 bez pozwolenia pominięte przez organ świadczy o nierzetelności prowadzonego postępowania i nie daje podstaw do ochrony na podstawie art. 29 Prawa wodnego. S. P. wyjaśniła także, że trzeba też brać pod uwagę sposób nawiezienia i rozplantowania ziemi na działce nr [...], gdyż grunt został podwyższony w odległości około 4-6 metrów od granicy działek nr [...] i 104 z uwzględnieniem wcześniejszego kierunku spadku terenu. Ani organ ani uczestnik postępowania nigdy nie wskazywali, że na działkę nr 104 spływa woda opadowa z działki nr [...] lecz problem polega na zatrzymywaniu wody na działce nr 104. Działka nr [...] od strony działki 104 jest wolna od powstawania zastoisk, a w opinii z 2015 r. wskazano iż ,,wykopany staw mógł uszkodzić istniejący system drenażowy, pogarszając możliwości odwodnienia działki 104" i ,,tereny sporu były w przeszłości okresowo zalewane wodami powodziowymi, podtapiane piętrzeniem wody w rzece D. oraz, że naturalny odpływ wód opadowych i roztopowych był spowolniony istniejącymi warunkami, powodując czasowe stagnowanie tych wód na powierzchni". Po wskazaniu na kolejne fragmenty opinii odwołująca się zwróciła uwagę na związek z zalewaniem działki nr 104 działań polegających na nawiezieniem ziemi, budowie przepustów łączących działkę z rzeką Dobrą oraz wykopaniem stawu uszkadzającego system drenarski na działce i budowie innych obiektów bez stosownych zezwoleń, czym właściciel działki 104 pozbawił się realnej możliwości odprowadzania wód opadowych. Dalsza argumentacja odwołania dotyczyła zakwestionowania decyzji poprzez zanegowanie poprawności sporządzonej opinii opierającej się na wcześniejszej opinii sporządzonej przez B. S. bez dokonywania pomiarów. Dodatkowo organ nie powołał biegłych postanowieniem, nie poinformował o prowadzeniu pomiarów i nie wiadomo jakimi urządzeniami biegły się posługiwał. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji nie przeprowadził też żadnej analizy opinii. Co do art. 29 ust. 3 Prawa wodnego w odwołaniu zwrócono uwagę na konieczność uzasadnienia wybranej metody usunięcia szkodliwego wpływu zmiany stanu wody oraz brak oznaczenia w sposób jednoznaczny i konkretny strony decyzji. Ponadto nie wskazano formy i treści odwołania. Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] r., nr [...] SKO we W. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Po przypomnieniu nakazu skierowanego do S. P. zawartego w rozstrzygnięciu wydanym przez Wójta Gminy D. oraz twierdzeń odwołania organ II instancji przytoczył zakaz dla właściciela gruntu zawarty w art. 29 ust. 1 Prawa wodnego oraz uprawnienia dla wójta wynikające z art. 29 ust. 3 ustawy w przypadku naruszenia tego zakazu. Akcentując złożony charakter czynności związanych z wykazaniem zmiany stanu wody na gruncie Kolegium, opierając się zresztą na orzecznictwie sądowoadministracyjnym, podkreśliło zasadność posiłkowania się w prowadzonych w tym zakresie postępowaniach opiniami biegłych. W kontekście badanej sprawy zasygnalizowano sporządzenie przez inż. A. N. i inż. B. J. ekspertyzy hydrologicznej "Zmiana stanu wody na gruncie - działki 104 i nr [...], obręb D., gmina D., spowodowana nawiezieniem gruntu na działkę nr [...] oraz potencjalne szkody z tym związane na działce 104". Jednocześnie Kolegium wyraziło ocenę, że nie ma żadnych wątpliwości, iż opinia została sporządzona przez osoby posiadające wiedzę specjalistyczną (posiadające uprawnienia hydrologiczne i hydrogeologiczne), jest spójna, rzetelna i nie daje podstaw do kwestionowania ustaleń w niej zawartych. Fakt, że w części została oparta na dokumentacji opracowanej przez mgr. inż. B. S. nie pozbawia jej waloru wiarygodności, gdyż z akt sprawy wynika, że biegli opracowując opinię zapoznali się z całością dokumentacji formalnoprawnej, przeprowadzili wizję terenową z udziałem stron postępowania oraz przeanalizowali warunki hydrograficzne i dane kartometryczne na spornym obszarze. Nadto Kolegium nigdy nie kwestionowało ustaleń faktycznych opinii mgr inż. B. S., w aktach sprawy znajdują się dokumenty potwierdzające posiadanie przez niego odpowiedniego przygotowania zawodowego i wiedzy specjalistycznej, a ekspertyza hydrologiczna tylko w części bazuje na wnioskach poprzednika. Z opinii jednoznacznie wynika, że ustalenia mgr inż. B. S. nie były bezkrytycznie przyjmowane przez biegłych, tylko weryfikowane w oparciu o własną wiedzę i doświadczenie. Odnosząc się do opinii SKO jako najistotniejsze uznało stwierdzenie przesądzające o szkodliwym wpływie podniesienia poziomu gruntu na działce nr [...] na działkę nr 104, gdyż biegli wskazali, iż "W ogólnej ocenie należy stwierdzić, że nawiezienie gruntów na działce nr [...] i podniesienie średnie terenu o około 0,80 m z równoczesnym uformowaniem spadków z części tej działki w kierunku do działki 104 powoduje spływy wód opadowych i roztopowych z terenu działki nr [...] na działkę 104, co wyczerpuje znamiona "zmiany stanu wody na gruncie" zgodnie z zapisem art. 29 ustawy Prawo wodne (...). Ponadto podniesienie terenu uniemożliwia odpływ wód z działki 104, a więc nastąpiła również zmiana "kierunku odpływu ze źródeł". Nadto w opinii wskazano, że "Takiej oceny nie zmienia fakt, że tereny sporu były w przeszłości okresowo zalewane wodami powodziowymi, podtapiane piętrzeniem wody w rzece D. oraz, że naturalny odpływ wód opadowych i roztopowych był spowolniony istniejącymi warunkami, powodując czasowe stagnowanie tych wód na powierzchni". Odnosząc się do twierdzeń związanych z bezprawnym wykonaniem na działce nr 104 określonych robót związanych z nawiezieniem gruntu i wykopaniem stawu, SKO przyjęło, że nie mają one wpływu na ocenę skutków działań właściciela działki nr [...], co też zostało wyjaśnione i uzasadnione przez biegłego na przeprowadzonej w dniu 12 listopada 2015 r. rozprawie. W dalszej kolejności posiłkując się tezą zaczerpniętą z orzecznictwa organ II instancji odniósł się do reguł oceny opinii biegłego podkreślając możliwość oceny tego dokumentu tylko pod względem zachowania warunków formalnych oraz logiki dowodu, bez wkraczania w sferę wiedzy specjalistycznej. W tym kontekście wykluczono możliwość podważenia opinii przez osobę nieposiadającą wiedzy specjalistycznej. Wskazując na treść opinii Kolegium wykluczyło trafność zarzutu związanego z nieuzasadnieniem wyboru rozwiązania służącego zapobieganiu szkodom. Według organu właśnie biegły wskazał, jakie czynności należy podjąć, aby zapobiec dalszym szkodom na działkach sąsiednich. Ze względu na czynione we wcześniejszych decyzja zalecenia kierowane do organu I instancji SKO podało, że Wójt Gminy D. dostosował się do nich. Wyjaśniono przy tym, że organ I instancji skonkretyzował nałożone obowiązki wskazując konieczne do wykonania prace i sposób ich przeprowadzenia, zamieszczając załączniki do decyzji. Przeprowadzono postępowanie wyjaśniające, które dowiodło istnienia sieci drenarskich na przedmiotowym terenie. Organ I instancji zrezygnował z nakładania obowiązków wskazanych w pkt 3 i 6 decyzji z dnia 18 grudnia 2015 r.. Oceniając zarzuty odwołania dotyczące oznaczenia stron postępowania oraz treści i formy odwołania Kolegium nie uznało ich za trafne przedstawiając w uzasadnieniu rozstrzygnięcia stosowaną argumentację. Nie godząc się z wydaną decyzją S. P. wywiodła na nią skargę, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, umorzenie postępowania oraz zasadzenie kosztów postępowania. Żądania skargi oparto na zarzutach naruszenia: - 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że Wójt Gminy w zakresie swoich kompetencji może nakazać na podstawie tego przepisu budowę urządzeń melioracji wodnej szczegółowej w szczególności rowów drenarskich, studzienek, wykonanie nasypów itp., oraz przyjęcie, że ochronie prawnej na podstawie tego przepisu podlega osoba co do której ustalono w toku postępowania, iż dokonała nielegalnego zagospodarowania terenu. - art. 36 w związku z art. 35 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez ich pominięcie i niezastosowanie przez niezałatwienie sprawy w terminie ustawowym i braku informacji o przyczynach niedochowania terminu, - art. 10 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie i niezastosowanie normy wynikającej z tego przepisu uniemożliwiając skarżącej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów, ograniczając jej prawo do czynnego udziału w postępowaniu i możliwość składania wniosków dowodowych, - art. 15 k.p.a. przez wydanie rozstrzygnięcia bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego o czym świadczy treść zaskarżonej decyzji odnoszącej się w swej treści jedynie do części zarzutów z odwołania oraz brak poinformowania skarżącej o zakończeniu postępowania wyjaśniającego i dowodowego, - art. 107 k.p.a. przez nieoznaczenie w sposób precyzyjny adresata i strony decyzji. W uzasadnieniu skargi po zasygnalizowaniu, że skarżąca jest właścicielką działki nr [...] objętej postępowaniem w sprawie ,,zmiany stanu wody" zamieszczono szereg przepisów prawa materialnego dotyczących obowiązków właściciela gruntu, urządzeń wodnych, właściwości organu, utrzymania urządzeń melioracji wodnych oraz treści decyzji wydanych w oparciu o przepisy ustawy Prawo wodne. Następnie skarżąca jako niebudzące wątpliwości podała, że nawiozła ziemię na działkę nr [...] podwyższając poziom gruntu jednak zaznaczyła, iż takich samych czynności dokonał właściciel działki 104. Grunt na działce nr [...] został podwyższony w odległości około 4-6 metrów od granicy działek nr [...]/104 z uwzględnieniem wcześniejszego kierunku spadku terenu. Działanie skarżącej polegało wyłącznie na podwyższeniu gruntu w części działki i pozostawieniu w pasie 4-6 metrów od granicy nienaruszonego poziomów gruntu przez brak jego podwyższenia. Właściciel działki 104 nigdy nie wskazywał aby na działkę nr 104 spływała woda opadowa lub inna z działki nr [...], a organ mimo wniosków skarżącej nie wyjaśnił tej sprawy. Według S. P. jej działka od strony działki 104 jest wolna od powstawania zastoisk a przyczyna stagnacji wód opadowych znajduje się gdzie indziej. Uzasadniając inną przyczynę stagnacji wody szeroko przytoczono fragmenty opinii. W dalszej kolejności skarżąca wskazała na ustalenia organu dotyczące tego, że na działce 104 dokonano bez wymaganych pozwoleń podwyższono teren i wybudowano staw, co zostało całkowicie pominięte, chociaż ma istotne znaczenie dla sprawy i świadczy o nierzetelności postępowania. Wobec tego art. 29 Prawa wodnego nie będzie miał zastosowania, gdyż przez grunt, o jakim mowa w art. 29 ust. 1 należy rozumieć zarówno naturalny stan wody na gruncie, jak i stan wody na gruncie, który powstał w wyniku legalnego zagospodarowania terenu - np. w wyniku budowy określonych obiektów budowlanych. Jeśli natomiast stan wody na gruncie powstanie w wyniku zagospodarowania terenu nielegalnie, to stan wody na gruncie osiągnięty w wyniku takiego działania nie będzie podlegać ochronie z art. 29 ust. 1. Ochronie przewidzianej w art. 29 ust. 1 Prawa wodnego podlega wyłącznie stan wody na gruncie istniejący legalnie. Zdaniem autorki skargi organy pominęły okoliczność polegającą na tym, że właściciel działki 104 przez nawożenie ziemi, budowę przepustów łączących działkę z rzeką D. i wykopanie stawu na własnej działce uszkadzającego system drenarski oraz budowę innych obiektów bez stosownych zezwoleń, pozbawił się możliwości odprowadzania wód opadowych przerzucając całą winę i odpowiedzialność za ten stan rzeczy tylko i wyłącznie na skarżącą. Mimo, że to sąsiad przez swoje działania dokonał zniszczenia istniejącego systemu melioracyjnego to organy zobowiązały ją do wykonania rowów, studzienek, uformowania skarp, zbieraczy drenarskich i innych czynności. Z kolei organy nie podjęły działań mimo posiadanej wiedzy o uszkodzeniach funkcjonowania urządzenia melioracji wodnej szczegółowej na działce 104. Dodatkowo nakładanie obowiązku budowy urządzeń melioracyjnych w tym stanie prawnym i faktycznym nie tworzy normy kompetencyjnej dla wójta. Skarżąca zaznaczyła, że kilkakrotnie występowała o przeprowadzenie czynności dowodowych lecz Wójt Gminy D. ustosunkował się do części próśb i wniosków dopiero w 2016 r. Kolegium nie wzięło pod uwagę tego faktu, a samo nie poinformowało jej kiedy został zgromadzony materiał dowodowy, rażąco naruszając uprawnienia do składania wniosków dowodowych. Z kolei zaskarżana decyzja została wysłana w grudniu 2016 r., a data jej wydania na dokumencie to [...] r. Organ przez 5 miesięcy zwlekał i nie przesyłał rozstrzygnięcia narażając skarżącą na szkodę i lekceważąc zasady postępowania administracyjnego. W odwołaniach podnoszono zarzut pomijania i wybiórczego traktowania dowodów, braku oceny i poprawnej analizy dowodów lecz SKO również nie przeprowadziło rzetelnej i logicznej analizy istniejącego materiału dowodowego, a nie przeprowadzając postępowania wyjaśniającego rażąco naruszyło interes strony i zasadę dwuinstancyjności. Na koniec skarżąca opisała zastrzeżenia dotyczące sporządzonej w sprawie opinii. Według niej biegli oparli się na danych zebranych przez B. S., nie wyjaśniono dat pomiarów i badań, zatem ma ona wątpliwości co do jej rzetelności. Organ I instancji nie wykonał wcześniejszych zaleceń SKO a dane przyjęte przez B. S. nie zostały w żaden sposób sprawdzone i zweryfikowane przez nowych biegłych, co dowodzi naruszenia zasady praworządności. Czynności podejmowane przez biegłego winny być prowadzone na podstawie i w zakresie ściśle wynikającym z wcześniejszego powołania, którego nie wydano w trakcie prowadzonego postępowania. Za niedopuszczalną należy uznać praktykę, polegającą jedynie na informowaniu strony o włączeniu dowodu jakim jest sporządzona już opinia. W odpowiedzi na skargę SKO we W. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej – p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd jest uprawniony do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności Sąd stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie naruszała prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja wydana na podstawie art. 29 ust. 3 wskazywanej na wstępie ustawy Prawo wodne. Przepis art. 29 Prawa wodnego reguluje sytuacje, w których doszło do naruszenia istniejących stosunków wodnych. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu wody ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich, 2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Dodatkowo na właścicielu gruntu, stosownie do art. 29 ust. 2 Prawa wodnego, ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. W przypadku zaś spowodowania przez właściciela gruntu zmian stanu wody na gruncie, które to zmiany szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, decyzją nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Ustalenie, czy zachodzą podstawy do zastosowania tego przepisu, następuje w postępowaniu dowodowym prowadzonym przez właściwe organy administracyjne. W orzecznictwie ugruntowało się jednorodne stanowisko, że zastosowanie przez organy wynikającej z ustawy Prawo wodne normy wymaga jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego, w szczególności tego, jaki był ostatnio stan wody na gruncie, czy doszło do jego zmiany, a jeśli tak - z jakiej przyczyny, w szczególności czy nastąpiło to z powodu dokonanych zmian i czy zmiany te szkodliwie wpłynęły na sąsiednie grunty (patrz - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 613/07, wyrok WSA w Lublinie z dnia 26 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Lu 638/2009, dostępne na - orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 26 czerwca 2014 r. (sygn. akt I SA/Łd 402/14), zmiana stanu wody na gruncie spowodowana działaniem właściciela to zmiana, która ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie, związany z ukształtowaniem terenu, warunkami przyrodniczymi i hydrologicznymi. W niniejszej sprawie postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem właściciela działki nr 104 obręb D. z 2013 r. Jak wynika z obszernych akt administracyjnych na przestrzeni ponad trzech lat kilkakrotnie organ I instancji orzekał w sprawie naruszonych stosunków wodnych, jednak SKO uchylało wydane decyzje wskazując na uchybienia w toku postępowania pierwszoinstancyjnego. W świetle przywołanych kompetencji Sądu ocena zasadności skargi i legalności wydanych rozstrzygnięć musi więc zostać przeprowadzona przez pryzmat dochowania norm procesowych i właściwego zastosowania przepisów prawa materialnego postępowaniu, którego efektem jest oprotestowana skargą decyzja i decyzja ją poprzedzająca. Na wstępie rozważań podkreślić należy, że stosownie do przytoczonych przepisów Prawa wodnego celem postępowania wyjaśniającego powinno być ustalenie, czy na danym gruncie doszło do zmiany stanu wód i na czym ta zmiana polega. Jak wielokrotnie wskazywała w toku postępowania sama skarżąca na teren działki nr [...] jak i działki 104 został nawieziony grunt. Organ I instancji prowadził czynności wyjaśniające w tym oględziny i rozprawy administracyjne, które fakt ten potwierdziły ponad wszelką wątpliwość. Mimo prób rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o tak zebrany materiał dowodowy organ II instancji uchylał wydane rozstrzygnięcia Wójta Gminy D. zalecając przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Wydając oprotestowaną skargą decyzję jak i decyzję ją poprzedzającą organy dysponowały opracowaniami sporządzonymi przez B. S. oraz A. N. i B. J.. Podzielić należy stanowisko zaprezentowane przez Kolegium, odwołujące się zresztą do orzecznictwa sądowoadministracyjnego, że dysponowanie opinią biegłego do oceny stosunków wodnych jest zasadniczo niezbędne. Dodatkową przesłanką skutkującą koniecznością zaczerpnięcia informacji specjalnych o stanie faktycznym sprawy jak też sposobu usunięcia negatywnych następstw są działania samej skarżącej. Zarówno organy administracyjne jak też Sąd w toku postępowania sądowoadministracyjnego muszą ocenić twierdzenia skarżącej dotyczące tego, że działka 104 była wcześniej zalewana wodami powodziowymi, właściciel tej działki również dokonał podwyższenia terenu co ma wpływ na stosunki wodne, zrealizowano staw na działce i zniszczono drenaż co ma wpływ na poziom wód oraz nie ma podstaw do nakładania obowiązków w trybie Prawa wodnego. Organ I instancji w żaden sposób nie był więc w stanie samodzielnie nie tylko ustalić stanu faktycznego ale także określić rodzaju i zakresu czynności przywracających stan eliminujący niewłaściwą gospodarkę wodami. W tym miejscu zaznaczyć wypada, że sporządzona, jak słusznie zauważa organ II instancji, przez osoby posiadające specjalistyczną wiedzę i uprawnienia hydrologiczne, opinia daje odpowiedź na kluczowe w sprawie pytania. Wójt Gminy D. przeprowadził także rozprawę administracyjną z udziałem stron i biegłych, co w znacznym stopniu przyczyniło się do ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności. W oparciu o powyższe dokumenty ustalono stan sprzed nawiezienia na nieruchomości gruntu. Na stronie 5 opinii w części opisującej stan działek przed nawiezieniem gruntu stwierdzono, że ,,teren pierwotnie w bardzo minimalnym stopniu był pochylony w kierunku zachodnim, a więc od działki 104 do działki nr [...] ale i ze spadkiem w kierunku północno zachodnim w kierunku rowu R-A, (...), źródłami wód występujących na tym terenie są opady atmosferyczne, roztopy, wody podsiąkowe i możliwe okresowe wylewy powodziowe rzeki D.. Wody z tych źródeł rozpływały się w warunkach bardzo niskiego spadku zgodnie ze wskazanymi spadkami terenu z działki 104 do działki nr [...] oraz w kierunku północno zachodnim do biegnącego dalej na północ rowu oznakowanego w ewidencji urządzeń melioracyjnych jako R-A". Zapisy opinii poza niezaprzeczanymi okolicznościami dotyczącymi podwyższenia terenu działek, (w tym działki nr [...]) dają jednoznaczną odpowiedź na stan obecny nieruchomości wiążący się ze zmianą stosunków wodnych. Na stronie nr 10 opracowania wyartykułowany został pogląd, że ,,w ogólnej ocenie należy stwierdzić, że nawiezienie gruntów na działce nr [...] i podniesienie średnie terenu o około 0,80 m z równoczesnym uformowaniem spadków z części tej działki w kierunku do działki 104 powoduje spływy wód opadowych i roztopowych z terenu działki nr [...] na działkę 104, co wyczerpuje znamiona ,,zmiany stanu wody na gruncie zgodnie z zapisem art. 29 ustawy Prawo wodne (...). Ponadto podniesienie terenu uniemożliwia odpływ wód z działki 104, a więc nastąpiła również zmiana ,,kierunku odpływu ze źródeł"". Zagadnienie to opisano też na stronie 11 opinii, gdzie stwierdzono, że ,,Właściciel działki nr [...] podniósł teren, który uformował w sposób powodujący spływ wód opadowych i roztopowych na teren działki 104". Powołani biegli w sporządzonym opracowaniu podali także rozwiązanie zagadnienia spływu wód. Na stronie 12 w pkt 5 podsumowania zapisano, że ,,Dla zabezpieczenia działki 104 przed napływem wód z działki nr [...] oraz odwodnienia działki 104, właściciel działki nr [...] jest zobowiązany wykonać makroniwelację terenu ze zmianą spadków terenu z odprowadzeniem nadwyżki wód rowem i rurociągiem do rowu szczegółowego (R-A) położonego po stronie północno zachodniej lub odprowadzeniem odwodnienia do prawdopodobnie istniejącego zbieracza drenarskiego, który dalej uchodzi do rowu R-A. Przyjęcie szczegółowego rozwiązania wymaga opracowania projektu i uzyskania odpowiednich decyzji administracyjnych". Dla oceny stanu faktycznego pomocne również okazują się twierdzenia biegłych zawarte w protokole z rozprawy administracyjnej, gdzie odnoszono się do wpływu podwyższenia działek jak i istnienia stawu czy przepustów. Przeprowadzone przez organy dowody doprowadziły w istocie do ustalenia stanu nieruchomości poprzedzającego podwyższenie gruntu, zmiany stosunków wodnych na skutek podwyższenia działek, powstanie szkód na działce nr 104 oraz rodzaju działań jakie należy przedsięwziąć w celu zapobiegnięcia szkodom. W toku postępowania administracyjnego ujawniono ziszczenie się wszystkich przesłanek wynikających z art. 29 ust. 1 Prawa wodnego, gdyż właścicielka działki nr [...] zmieniła stanu wody na gruncie poprzez zmianę kierunku odpływu wody opadowej ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Wójt Gminy D. zadziałał zgodnie z kompetencjami wynikającymi dla niego z art. 29 ust. 3 Prawa wodnego i nałożył na skarżącą obowiązki w oparciu o ust. 3 przywołanego przepisu. Oceniając twierdzenia skargi Sąd w składzie orzekającym nie podzielił ich trafności. Nie dopatrzono się w szczególności naruszenia art. 29 ust. 3 Prawa wodnego poprzez jego błędną wykładnię. Skoro jak niezbicie wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego ziściły się przesłanki zawarte w art. 29 ust. 2 Prawa wodnego zasadnie Wójt Gminy D. nakazał wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Rodzaj nałożonych obowiązków został określony tak jak zostało to wskazane przez biegłych posiadających stosowne uprawnienia i wiedzę specjalistyczną, a więc realizacja nakazu ma prowadzić do przywrócenia właściwych stosunków wodnych na nieruchomościach. Zaznaczenia wymaga, że posiłkując się zapisami z opinii biegłych organ orzekł w decyzji wskazując precyzyjnie zakres obowiązków nałożonych na stronę zamieszczając w decyzji stosowne załączniki. W świetle art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne organ ma możliwość nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Jeżeli by brać pod uwagę chociażby aspekt ekonomiczny czy uciążliwość działań związanych z przywróceniem działki do stanu poprzedniego rozwiązanie polegające na wykonaniu urządzeń zapobiegających szkodom wydaje się bardziej racjonalne i mniej uciążliwe. Nie można zgodzić się ze skarżącą zarzucającą naruszenie art. 29 Prawa wodnego, poprzez to iż organ niewłaściwie przyjął, że ,,ochronie prawnej na podstawie tego przepisu podlega osoba, co do której ustalono w toku postępowania, iż dokonała nielegalnego zagospodarowania terenu". Po pierwsze ochronie prawnej w myśl wskazywanego normatywu nie podlega osoba lecz nieruchomość względnie uprawnienia wynikające z uprawnień właścicielskich. Po wtóre organ dogłębnie wyjaśnił, że także właściciel działki nr 104 dokonał nawiezienia gruntu na nieruchomość lecz działanie to nie ma wpływu na stan wód na nieruchomościach. Precyzyjnie w tym zakresie wypowiedzieli się biegli w sporządzonym opracowaniu, czy w trakcie rozprawy administracyjnej, gdzie udzielali odpowiedzi na pytania stron dotyczące przyczyn stagnacji wód. Skarżąca zarzuca organowi II instancji naruszenie art. 36 k.p.a. Istotnie decyzja SKO we W. zawiera datę [...] r., zaś ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że skarżąca odebrała ją w dniu 5 grudnia 2016 r.. Zauważyć jednak należy, że obecnie rozpoznawaną skargę wywiedziono na decyzję administracyjną, a nie bezczynność organu czy przewlekłość postępowania, o czym mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Dla oceny legalności oprotestowanej decyzji nie oceniając oczywiście zaistnienia czy niezaistnienia przewlekłości postępowania w niniejszej sprawie, okoliczność ta jest bez znaczenia. Nie znalazł uznania Sądu zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. poprzez niezawiadomienie strony o zakończeniu postępowania czym uniemożliwiono jej składanie wniosków dowodowych. Nie stwierdzono bowiem, aby SKO prowadziło dodatkowe postępowanie wyjaśniające, gdyż jak wynika z akt administracyjnych orzekło ono w oparciu o dokumentację zgromadzoną przez organ I instancji. Nie ma też możliwości uznania stawianego zarzutu ze względu na uniemożliwienia składania przed organem II instancji nowych wniosków dowodowych. W orzecznictwie ugruntował się pogląd, że tego rodzaju zarzut jest skuteczny jedynie wtedy, gdy strona wskazuje konkretne dowody czy wnioski, które miała zamiar złożyć a tej czynności nie mogła dokonać, a nadto dowody te mają wpływ na wynik sprawy. S. P. poza ogólnym zarzutem do żadnych konkretnych dowodów czy wniosków się nie odnosi. Nie można też tracić z pola widzenia wieloletniego charakteru postępowania, w toku którego skarżąca czynnie uczestnicząc wielokrotnie nadawała kierunek działaniom organu. Zarzut skarżącej nie jest więc oparty na nieprzeprowadzeniu jakiegoś wprost wskazanego dowodu czy uniemożliwieniu złożeniu konkretnego wniosku, bowiem nawet w samej skardze nie podaje się w tym względzie uzasadnienia określającego dany dowód czy czynność. Nie ma uzasadnionych podstaw zarzut związany z naruszeniem art. 15 k.p.a. Uzasadnienie decyzji Kolegium potwierdza rozpoznanie sprawy w jej całokształcie z poszanowaniem zasady dwuinstancyjności. Organ samodzielnie ocenił i uzasadnił swoje stanowisko opierając się na dotychczas zebranym materiałem dowodowym. To, że Kolegium w uzasadnieniu decyzji odnosi się do twierdzeń odwołania, nie jest bynajmniej uchybieniem lecz przeciwnie stanowi o zrealizowaniu zasady przekonywania i zasady wynikającej z art. 8 k.p.a. Nie można zgodzić się też ze stanowiskiem, że organ rozpoznał tylko część zarzutów. To, że organ dochodzi do innych poglądów niż oczekuje odwołująca się nie może być utożsamiane z naruszeniem prawa strony w sytuacji gdy organ logicznie, spójnie i trafnie dokonuje oceny stanu sprawy. Sąd nie podzielił wreszcie zarzutu naruszenia art. 107 k.p.a., które ma polegać według skarżącej na nieprecyzyjnym oznaczeniu adresata decyzji. Wójt Gminy D. nakaz wynikający z decyzji z dnia 25 maja 2016 r. skierował do S. P. właścicielki nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obręb D.. W postępowaniu brały udział wyłącznie dwie strony S. P. i T. S., zaś organ nakaz skierował do S. P.. Gdyby nawet brać pod uwagę brak wskazania w sentencji decyzji adresu zobowiązanej to i tak nie może być mowy o wątpliwościach, gdyż w postępowaniu nie brała udziału żadna inna strona o tym samym imieniu, tym samym nazwisku, a tym bardziej tym samym imieniu i nazwisku co zobowiązana. Z sentencji decyzji wynikają także dodatkowe dane, na podstawie których określono adresata decyzji, gdyż posiada ona treść ,,nakazuję Pani S. P., właścicielce nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] obręb D., (...)". Właścicielką działki nr [...] z całą pewnością jest, co ustalił organ I instancji już na początku 2013 r. w oparciu o wypis z rejestru gruntów jest S. P. zamieszkała D. ul. W.. Nie ma więc konieczności dokonywania żadnych dodatkowych zabiegów celem odkodowania adresata decyzji, zaś sposób jego określenia w decyzji nie budzi zastrzeżeń na gruncie przepisów procedury administracyjnej. Sporo uwagi w swoim piśmie procesowym skarżąca poświeciła nieprawidłowościom związanych z przepisami prawa materialnego. Także te twierdzenia nie spotkały się z aprobatą Sądu. Mimo, że skarżąca przedstawiła własne szerokie stanowisko odnośnie rozumienia przepisów ustawy Prawo wodne, zdaniem Sądu to organy dokonując właściwej subsumpcji stwierdziły działania skarżącej kolidujące z normą prawną wynikającą z art. 29 ust. 1 Prawa wodnego i korzystając z uprawnień przypisanych mocą ust. 3 tej ustawy nałożyły obowiązek wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Zdaniem Sądu orzekające organy nie naruszyły swoich kompetencji, właściwie oceniły stan sprawy i wydały adekwatne rozstrzygnięcie. Podzielając w całej rozciągłości argumentację co do materialnoprawnego aspektu sprawy przedstawioną w uzasadnieniu decyzji Kolegium sygnalnie wyjaśnić trzeba, że o wadzie postępowania związanej z oparciem się na opinii sporządzonej przez biegłego, który prowadził badania bez udziału strony też mowy być nie może. W przypadku dopuszczenia dowodu z opinii biegłego ocenie nie podlegają konkretne czynności oraz to czy strona brała czy też nie przy tych czynnościach udział. Nie jest uchybieniem formalnym niepowiadomienie strony o czynnościach biegłego, gdyż opinia oceniana jest pod względem czytelności, logiczności i spójności. Nadto aby podważyć opinię sporządzoną przez biegłego należałoby wykazać nieprawidłowości czy uzasadnioną wątpliwości do jej wyników, a tego skarżąca nie czyni. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2016 r., (sygn. akt I OSK 1120/16) wyrażono akceptowany przez skład orzekający Sądu pogląd, że dowód z opinii biegłego jako jedyny nie jest oceniany z punktu widzenia wiarygodności, lecz podlega uznaniu - bądź nie - przez decydenta procesowego" - LEX nr 2142984. Zatem w niniejszej sprawie organy wszechstronnie i prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny. Powołani zostali biegli, którzy przedstawili wystarczająco jasną, precyzyjną i logiczną opinię. Z ustaleniami i wnioskami opinii korespondują także inne dowody jak chociażby dowód z oględzin i rozprawy administracyjnej. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest nieuzasadniona, a zatem Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło