II SA/Wr 471/01
WyrokWSA we Wrocławiu2004-03-11
Skład orzekający: Henryk Ożóg, Andrzej Wawrzyniak, Lidia Serwiniowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozbawienie uprawnień kombatanckich osoby, której służba w Wojsku Polskim częściowo przypadała na okres od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r., jest zasadne, jeśli uprawnienia te zostały nabyte wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej?Ratio decidendi
Pozbawienie uprawnień kombatanckich osoby, która uzyskała je wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej, nie jest zasadne, jeśli jej służba w Wojsku Polskim choćby częściowo przypadała na okres od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. Przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy nie wprowadza dodatkowych wymogów, które należałoby spełnić, aby zachować uprawnienia nabyte z tego tytułu.Stan faktyczny
Skarżący S. C. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, ponieważ uprawnienia te uzyskał wyłącznie z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej. W odwołaniu skarżący podniósł, że brał udział w walkach z bandami UPA. Organ utrzymał w mocy swoją decyzję, wskazując na brak dowodów na udział skarżącego w walkach z UPA. Skarżący w skardze do sądu administracyjnego powtórzył swoje stanowisko, wskazując na zaginięcie akt dotyczących jego służby.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz decyzję utrzymaną nią w mocy, zasądzono od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz S. C. kwotę 10 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: S. NSA del. do WSA: Henryk Ożóg /spr./ Sędziowie: S. NSA del. do WSA: Andrzej Wawrzyniak Asesor WSA: Lidia Serwiniowska Protokolant: Anna Onyśków po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. C. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję utrzymaną nią w mocy, II. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz S. C. kwotę 10 (słownie: dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W., dalej: Kierownik Urzędu na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), zwaną dalej ustawą, pozbawił uprawnień kombatanckich S. C.
W uzasadnieniu wskazano, że S. C. otrzymał uprawnienia kombatanckie z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej od [...] r. do [...]r. na podstawie zaświadczenia WKU Wrocław [...] z dnia [...]r.
W toku postępowania weryfikacyjnego ustalono, że S. C. podczas swej służby w WP w okresie od [...]r. do [...] r. nie brał udziału w walkach z oddziałami, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy.
W myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które otrzymały je wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956
w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy S. C. wskazał, że brał udział w walkach z bandami UPA.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Kierownik Urzędu na podstawie art. 138 §1 pkt 1 w związku z art. 127 §3 kpa
i art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy utrzymał w mocy decyzję własną
z dnia [...]r.
W uzasadnieniu wskazano, iż S. C. posiadał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej, zatem podstawą prawną do pozbawienia go uprawnień jest art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy. Kierownik Urzędu podkreślił, że z pisma Archiwum Straży Granicznej nr [...] z dnia [...] r. wynika, iż nie ma dowodu na to, by S. C. uczestniczył w walkach z UPA w czasie pełnienia służby w [...] K. Oddziale WOP.
W skardze do sądu administracyjnego S. C. wskazał ponownie, że brał udział w walkach z bandami UPA, a akta dotyczące jego okresu służby zaginęły.
Odpowiadając na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie
z powodów podanych w uzasadnieniu decyzji ostatecznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy. Zgodnie z jej art. 25 ust. 2 pkt 2 pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały uprawnienia z mocy dotychczasowych przepisów wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze
"uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych
w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę w Wojsku Polskim
w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r.
Z treści zaświadczenia WKU W. - [...] z dnia [...]r. Nr [...] wynika, że S. C. pełnił służbę w Ludowym Wojsku Polskim od [...]r. do [...]r. Wynika to także z zaświadczenia Wojskowej Komendy Uzupełnień W. - [...] z dnia [...] r. (k. [...]), pisma Archiwum Straży Granicznej Nr [...] w S. z dnia [...]r. (k. [...]), a także odpisów książeczki wojskowej skarżącego (k. [...]-[...]).
Pozbawienie skarżącego uprawnień kombatanckich nie było
zatem zasadne skoro podlega on wyjątkowi od zasady określonej w art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy. Brak przy tym podstaw do przyjęcia, że z wyjątku tego mogli korzystać jedynie żołnierze z poboru, których okres służby w WP mieścił się idealnie w przedziale od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. Wystarczająco mieści się w tym wyjątku osoba, której służba w WP choćby częściowo przypadała w tym czasie.
Przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy do tego nie wprowadził dodatkowych wymogów, które należałoby spełnić by zachować uprawnienia kombatanckie nabyte z tytułu ustanowienia i utrwalenia władzy ludowej. Dochodzenie czy
w czasie służby poborowy zwalczał Wehrwolf czy UPA jest więc bezprzedmiotowe.
Z tych względów, na podstawie art. 145 §1 pkt 1a i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), art. 97 §1 i §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r.
o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku.
Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji (art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) gdyż z przepisu art. 26 ustawy wynika, że uprawnienia kombatanckie tracą osoby pozbawione ich prawomocną decyzją. Uchylone decyzje takiego waloru natomiast nie mają.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło