II SA/Wr 475/09

WyrokWSA we Wrocławiu2009-11-26

Skład orzekający: Mieczysław Górkiewicz, Alicja Palus, Andrzej Wawrzyniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zatwierdzić podział nieruchomości stanowiącej współwłasność, jeśli jeden ze współwłaścicieli wycofał swój wniosek o podział przed wydaniem decyzji?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może zatwierdzić podziału nieruchomości stanowiącej współwłasność, jeśli jeden ze współwłaścicieli wycofał swój wniosek o podział przed wydaniem decyzji. Brak zgody wszystkich współwłaścicieli uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie wniosku o podział, co skutkuje koniecznością odmowy zatwierdzenia podziału, a nie umorzenia postępowania.
Stan faktyczny
Wniosek o podział nieruchomości stanowiącej współwłasność został złożony przez wszystkich współwłaścicieli. Prezydent Miasta B. wydał postanowienie opiniujące wstępny projekt podziału, a następnie decyzję zatwierdzającą projekt podziału. Po wniesieniu odwołania przez część współwłaścicieli, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. uchyliło decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W toku ponownego postępowania administracyjnego, część współwłaścicieli wycofała swój wniosek o podział. Prezydent Miasta B. umorzył postępowanie, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. uchyliło tę decyzję i odmówiło zatwierdzenia podziału. Skarżący domagali się uchylenia decyzji SKO.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia WSA Alicja Palus Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Protokolant: Małgorzata Boaro po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 listopada 2009 r. sprawy ze skargi A. R., Z. R. i I. K. – następcy prawnego M. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia[...] nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Prezydent Miasta B., po rozpoznaniu wspólnego wniosku A. Ch.-Z., P. Z., A. R., Z. R. i M. H., pozytywnie zaopiniował wstępny projekt podziału – stanowiącej współwłasność wnioskodawców – niezabudowanej nieruchomości położonej w B., w granicach działki nr[...], obręb B.-[...], AM[...], jako zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W wyniku podziału powstać miały trzy działki o numerach [...]o powierzchni 918 m², [...]o powierzchni 690 m² i [...] o powierzchni 1214 m². W celu zapewnienia działkom nr [...]i nr [...] dostępu do drogi należy ustanowić dla nich służebność drogową odpowiednio przez działki nr [...] i nr[...]. Przedłożony wstępny podział stanowił załącznik do wyżej wymienionego postanowienia. Na postanowienie to nie zostało złożone przez strony zażalenie. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Prezydent Miasta B., po rozpoznaniu wspólnego wniosku A.Ch.-Z., P. Z., A. R., Z. R. i M. H., zatwierdził przedłożony projekt podziału wyżej wskazanej nieruchomości. Organ stwierdził, że przedłożony projekt podziału jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i podał, że podziału dokonuje się w celu zniesienia współwłasności. W jego wyniku powstaną działki nr [...]o powierzchni 918 m², nr [...] o powierzchni 690 m² i nr [...] o powierzchni 1214 m², położone na terenie zabudowy jednorodzinnej. Sposób podziału przedstawiony został na załączniku graficznym, stanowiącym integralną część decyzji. Odwołanie od tej decyzji złożyli A. Ch.-Z. i P. Z., domagając się uchylenia kwestionowanej decyzji i umorzenia postępowania. W uzasadnieniu odwołania podali, że w wyniku podziału zatwierdzonego powyższą decyzją powstały działki nr [...]i nr[...], bez dojazdu i przeznaczone na powiększenie działek sąsiednich. Działki te w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oznaczone są jako tereny zabudowy jednorodzinnej i mogą stanowić samodzielne działki budowlane. Pozbawienie ich bezpośredniego dostępu do drogi publicznej uniemożliwia ich prawidłowe zagospodarowanie, ograniczając ich funkcję wyłącznie do powiększenia działek sąsiednich. Takie przeznaczenie nie wynika ani z umowy sprzedaży, ani też z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W piśmie z dnia [...]r. A. R., Z. R. i M. H., odnosząc się do treści powyższego odwołania, podali, że twierdzenie odwołujących się, iż zatwierdzony zaskarżoną decyzją projekt podziału dokonany został bezpodstawnie nie jest prawdziwe. Podział bowiem został dokonany przy uwzględnieniu woli wszystkich współwłaścicieli i miał na celu zniesienie współwłasności. Podział w takim kształcie został przez strony ustalony i zaakceptowany, a zniesienie współwłasności działki nr [...] może nastąpić jedynie w taki sposób, jak to zostało zaproponowane w projekcie podziału. W piśmie z dnia [...] r. A. R., Z. R. i M. H., jako współwłaściciele większości udziału w nieruchomości wynoszącym 57%, wnieśli o utrzymanie kwestionowanej przez odwołujących się decyzji. Podali, że przed podpisaniem umowy sprzedaży w dniu [...] r. strony postanowiły w formie ustnej, że zakupioną działkę przeznaczą wyłącznie na powiększenie własnych działek. Do dnia [...]r. małżonkowie Z. nie zgłaszali żadnych zastrzeżeń do umowy sprzedaży, do ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz do postanowienia opiniującego wstępny projekt podziału i podpisali wniosek o zaopiniowanie wstępnego projektu podziału i projektu podziału wyznaczającego proponowane służebności drogowe z działki nr [...] do działki nr [...] jako dostęp do drogi. Podkreślili ponadto, że jest możliwość dokonania służebności od drogi [...] zaznaczonej na projekcie podziału nieruchomości i w ewidencji gruntów, która biegnie wzdłuż działki nr[...]. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Jako podstawę swojego rozstrzygnięcia Kolegium podało naruszenie przez organ I instancji zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, o której mowa w art. 10 § 1 kpa, nie wykazanie przez organ I instancji na czym polegała zgodność proponowanego podziału z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz braki w przekazanym materiale dowodowym. Kolegium wskazało również, że organ I instancji winien także rozważyć, czy wniosek małżonków Z. o umorzenie postępowania nie oznacza braku zgody na podział przedmiotowej nieruchomości i w tym zakresie otrzymać winien jednoznaczne oświadczenie stron. Ponownie rozpatrując sprawę Prezydent Miasta B. przeprowadził w dniu [...] r. rozprawę administracyjną. W protokole rozprawy zapisano, że A. Ch.-Z. i P.Z. wycofują się z wniosku o podział nieruchomości – nie wyrażają zgody na podział według istniejącego projektu. Natomiast A. R., Z.R. i M. H. podtrzymali wniosek o podział nieruchomości zgodnie z wnioskiem złożonym w dniu [...]r. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta B. na podstawie art. 105 § 1 kpa w związku z art. 96 ust. 1 i art. 97 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) umorzył postępowanie w sprawie podziału nieruchomości – działka nr [...] o powierzchni 0,2822 ha, obręb B.-[...], (AM[...]) – stanowiącej współwłasność A.i Z. R. w udziale[...], M. H. w udziale [...] oraz A. A. Ch.-Z.i P. J. Z.w udziale[...]. W uzasadnieniu organ I instancji przedstawiwszy dotychczasowy przebieg postępowania podniósł, że zgodnie z art. 97 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podziału nieruchomości można dokonać na wniosek wszystkich współwłaścicieli lub współużytkowników wieczystych, jeżeli nieruchomość jest przedmiotem współwłasności lub współużytkowania wieczystego. Przepis art. 199 kc stosuje się odpowiednio. Nie dotyczy to podziału, o którym orzeka sąd. Wobec braku zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości na jej podział organ administracyjny nie może dalej prowadzić postępowania administracyjnego skutkującego wydaniem decyzji administracyjnej zatwierdzającej podział nieruchomości. Zgodnie z art. 199 kc, wobec zaistniałego sporu cywilnego o podziale nieruchomości może orzec sąd. Prezydent Miasta B. podkreślił, że w toku rozprawy administracyjnej A. Ch.-Z. i P.Z. nie złożyli wniosku w sprawie podziału nieruchomości i nie wyrazili zgody na podział według istniejącego projektu podziału. Natomiast A. i Z. R. oraz M. H. podtrzymali wcześniejszy wniosek o podział działki złożony w dniu [...]r. Po przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej organ stwierdził, że współwłaściciele nieruchomości mają sprzeczne interesy co do możliwości i sposobu podziału nieruchomości. Wskazując na powyższe Prezydent Miasta B. wywiódł, że w trakcie toczącego się postępowania wystąpiła przesłanka do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 kpa, polegająca na wycofaniu przez jednego współwłaściciela wniosku o przeprowadzenie podziału nieruchomości, co spowodowało, że nie ma uprawnionego podmiotu zarówno do zgłoszenia wniosku o podział, jak i strony, na rzecz której mogłaby zostać wydana decyzja administracyjna. W związku z powyższym organ stwierdził, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Organ I instancji podniósł następnie, że umorzenie postępowania traktowane jest "jako środek ostateczny, niweczący dotychczasowe wyniki postępowania" (M. Waligórski, Proces cywilny. Dynamika procesu (postępowanie), Warszawa 1948, s. 246 i 247). Przesłanki umorzenia postępowania powstają zawsze i tylko w konkretnej sprawie administracyjnej, dotyczącej indywidualnie oznaczonej osoby. Prezydent Miasta B. podkreślił, że w przypadku złożonego wniosku o zatwierdzenie podziału nieruchomości potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli, a brak zgody którejkolwiek ze stron postępowania skutkuje wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania w myśl art. 105 § 1 kpa. W odwołaniu złożonym od powyższej decyzji A. R., Z.R. i M. H. wnieśli o "utrzymanie w mocy decyzji Nr [...] Prezydenta Miasta B.z dnia[...]" r. Odwołujący się podkreślili, że przed przystąpieniem do przetargu na zakup działki nr [...] między kupującymi, to jest M. H., A. i Z. R. oraz A. i P. Z., została zawarta ustna umowa, że zakupioną nieruchomość przeznaczą na powiększenie własnych działek. Został sporządzony plan podziału – procentowy, służący do sporządzenia aktu notarialnego. Podział według tego planu został pozytywnie zaopiniowany przez Prezydenta Miasta B. dnia [...]r. Odwołujący się oświadczyli, że w dalszym ciągu domagają się zniesienia współwłasności tej nieruchomości, gdyż uważają, że umowy ustne też są wiążące prawnie, a obecna sytuacja stwarza wiele problemów. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J.G., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 kpa oraz art. 96 ust. 1 i art. 97 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i odmówiło zatwierdzenia podziału przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i podał, że materialnoprawne oraz procesowe warunki podziału nieruchomości określone zostały w przepisach Rozdziału 1 "Podziały nieruchomości", zamieszczonych w Dziale III ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Natomiast sposób i tryb dokonywania podziałów nieruchomości z uwzględnieniem sposobu postępowania przy sporządzaniu dokumentów wymaganych w tym postępowaniu oraz rodzaje i treść tych dokumentów określają przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz.U. Nr 268, poz. 2663). Podnosząc, że stosownie do art. 97 ust. 1 ustawy podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny, organ II instancji wskazał, że ustawodawca nie zdefiniował pojęcia interesu prawnego, jednak przy wykładni tego pojęcia znajdują zastosowanie kryteria wypracowane w orzecznictwie na tle przepisu art. 28 kpa, dotyczące pojęcia strony. Nie ulega wątpliwości, że stroną postępowania o podział nieruchomości jest jej właściciel, a także użytkownik wieczysty tej nieruchomości oraz osoby, którym przysługuje ograniczone prawo rzeczowe, jeśli wykażą swój interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa. Kolegium wskazało następnie, że art. 97 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, iż jeżeli nieruchomość jest przedmiotem współwłasności lub współużytkowania wieczystego, podziału można dokonać na wniosek wszystkich współwłaścicieli albo współużytkowników wieczystych. Przepis art. 199 kc stosuje się odpowiednio. Nie dotyczy to podziału, o którym orzeka sąd. Zgodnie z art. 199 kc, do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. Wskazując na powyższe organ odwoławczy wywiódł, że podziału nieruchomości będącej współwłasnością lub objętej współużytkowaniem wieczystym można dokonać wyłącznie na wniosek wszystkich współwłaścicieli lub współużytkowników wieczystych. W przypadku braku zgody wszystkich współwłaścicieli lub współużytkowników wieczystych, tylko orzeczenie sądu, jeżeli zostało wydane w trybie art. 199 kc, może zastąpić zgodę pozostałych współwłaścicieli lub współużytkowników wieczystych. Orzeczenie sądu w tym zakresie będzie dla organu orzekającego o podziale wiążące, lecz tylko w tym znaczeniu, iż wniosek o podział zgłosili wszyscy współwłaściciele (współużytkownicy wieczyści). Organ stwierdził, że w niniejszej sprawie postępowanie o podział przedmiotowej nieruchomości zostało wszczęte na wspólny wniosek współwłaścicieli tej nieruchomości. Kolegium podniosło, że podstawową przesłanką dopuszczalności przeprowadzenia podziału nieruchomości jest zgodność z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego (ust. 1 art. 93 ustawy). Zgodność z ustaleniami planu w myśl ust. 1 dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu (ust. 2). O zgodności proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z wyjątkiem podziałów, których mowa w art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta (ust. 4). W przypadku podziału nieruchomości położonej na obszarze, dla którego brak jest planu miejscowego, opinia dotyczy spełnienia warunków, o których mowa w art. 94 ust. 1. Opinię tę wyraża się w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie (ust. 5). Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] organ I instancji pozytywnie zaopiniował proponowany podział. Postanowienie to nie zostało zaskarżone, wobec czego jest prawomocne, funkcjonuje w obrocie prawnym i jest obowiązujące, a tym samym wiążące dla organów administracji. Powołując się na art. 96 ust. 1 Kolegium podniosło, że podziału dokonuje się na podstawie decyzji wójta, burmistrza albo prezydenta miasta zatwierdzającej podział. Oznacza to, że po zakończeniu postępowania w sprawie zaopiniowania proponowanego podziału (wstępnego projektu podziału), na wniosek stron organ wydaje decyzję o zatwierdzeniu przedłożonego podziału (projektu podziału) lub decyzję o odmowie zatwierdzenia takiego podziału. Mając na względzie treść art. 93 i art. 96 ustawy o gospodarce nieruchomościami Kolegium stwierdziło, że postępowanie w sprawach o podział nieruchomości jest dwuetapowe. Postanowienie podejmowane w trybie art. 93 ust. 4 jest częścią (etapem) postępowania o zatwierdzenie podziału nieruchomości. Później dokonuje się podziału nieruchomości – na podstawie postanowienia zatwierdzającego projekt podziału – poprzez wydanie decyzji na podstawie art. 96 ust. 1. Organ II instancji wskazał, że podmioty zainteresowane podziałem mogą poprzestać na uzyskaniu jedynie opinii o zgodności podziału z planem miejscowym. W takiej sytuacji (po wydaniu postanowienia opiniującego) osoba zainteresowana może nie popierać wniosku o podział nieruchomości lub wycofać wniosek. Może to zrobić poprzez niezłożenie wniosku o wydanie decyzji zatwierdzającej projekt podziału bądź cofnąć swój złożony już wniosek. Cofnięcie wniosku może nastąpić przed wydaniem decyzji przez organ I instancji lub po jej wydaniu, poprzez złożenie odwołania o stosownej treści. Cofnięcie wniosku przez część współwłaścicieli nieruchomości skutkuje wydaniem decyzji odmawiającej zatwierdzenia przedłożonego projektu podziału. Mimo więc, iż część współwłaścicieli nieruchomości popiera wniosek o podział, to nie może on zostać rozpoznany zgodnie z ich żądaniem. W przypadku natomiast cofnięcia wniosku przez wszystkich współwłaścicieli następuje wydanie decyzji o umorzeniu postępowania. Biorąc powyższe pod uwagę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G., nie podzielając stanowiska organu I instancji wyrażonego w zaskarżonej decyzji o umorzeniu przedmiotowego postępowania, uchyliło tę decyzję w całości i orzekło o odmowie zatwierdzenia podziału przedmiotowej nieruchomości. Cofnięcie bowiem przez małżonków Z. zgody na proponowany podział powoduje, iż organy administracyjne nie mogą rozpatrywać "merytorycznie" przedłożonego projektu podziału. Kolegium podało przy tym, że Prezydent Miasta B. będzie mógł orzekać "merytorycznie" o podziale nieruchomości, z uwzględnieniem wydanego w sprawie postanowienia opiniującego, dopiero po przedłożeniu orzeczenia sądu powszechnego "zastępującego zgodę" małżonków Z. na podział nieruchomości. O podziale przedmiotowej nieruchomości może także orzec sąd powszechny. W takim przypadku przeprowadzenie postępowania administracyjnego w tym zakresie nie będzie konieczne. Na powyższą decyzję M. H., A. R. i Z. R. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i "przywrócenie decyzji administracyjnej Prezydenta Miasta B. nr [...] z dnia [...] r.", skarżący zarzucili, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego "była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, ponieważ Państwo Z. wykorzystali podział i połączenie działek wg wyznaczonego planu zgodnie z procentowym planem podziału działki (...) i pozytywnie zaopiniowanym postanowieniem (...) Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. (...)". Zdaniem skarżących, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, naruszając art. 7 kpa, nie wyjaśniło stanu faktycznego sprawy, gdyż nie przeprowadzono "wizji lokalnej dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego". W ich ocenie, organ w ewidentny sposób naruszył art. 10 kpa wykluczając skarżących "z publicznego obowiązku zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania. SKO nie poinformował ich o piśmie wysłanym do Państwa Z. z dnia [...]r.". Przywołując stwierdzenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że: "W niniejszej sprawie postanowienie opiniujące proponowany podział zostało zaopiniowane pozytywnie przez organ I instancji postanowieniem z dnia [...]r. nr[...]. Nie zostało ono zaskarżone, wobec czego jest prawomocne. Funkcjonuje ono w obrocie prawnym i jest obowiązujące, a tym samym wiążące dla organów administracyjnych", skarżący wywodzili, że Kolegium celowo pominęło sprawę istniejącego już dojazdu do drogi publicznej oraz że "sąsiedzi Państwo Z. wbrew stanowisku SKO i decyzji Prezydenta Miasta nie cofnęli wniosku o podział". Podkreślili, że w sprawie tej wszyscy właściciele złożyli wniosek o podział nieruchomości z przeznaczeniem na poprawę zagospodarowania posiadanych działek, podział ten został dokonany przez geodetę i został zatwierdzony nie zaskarżonym postanowieniem. Po uprawomocnieniu się tego postanowienia wszyscy współwłaściciele złożyli zgodny wniosek o dokonanie podziału nieruchomości. Skarżący podnieśli, że "postanowienie to wbrew twierdzeniu Państwa Z. wskazuje sposób nowo tworzonych działek poprzez służebność drogi koniecznej do każdej z nich odrębną z obciążeniem tą służebnością nowo powstałych działek". Działki posiadają komunikację z drogą publiczną, a tym samym jest możliwe ich wykorzystanie zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na potrzeby budownictwa jednorodzinnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu. Na rozprawie w miejsce skarżącego M. H. stawiła się jego żona I. K., która oświadczyła, że jej mąż zmarł w dniu [...]r. oraz że na mocy umowy darowizny z dnia [...] r. mąż podarował jej swój udział w działce nr[...], położonej przy ul. P. w B. I. K., jako następca prawny skarżącego M. B., poparła wniesioną w niniejszej sprawie skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w tej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Przepis art. 97 § 2 tej ustawy stanowi, iż jeżeli nieruchomość jest przedmiotem współwłasności lub współużytkowania wieczystego, podziału można dokonać na wniosek wszystkich współwłaścicieli albo współużytkowników wieczystych. Przepis art. 199 Kodeksu cywilnego stosuje się odpowiednio. Nie dotyczy to podziału, o którym orzeka sąd. Biorąc pod uwagę treść powyższego unormowania stwierdzić trzeba, iż w rozpatrywanej sprawie istotne jest jedynie to, że zanim decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. nr [...] zatwierdzająca projekt podziału – stanowiącej współwłasność skarżących oraz A. Ch.-Z. i P. Z. – niezabudowanej nieruchomości położonej w B., w granicach działki nr[...], obręb B.-[...], AM[...], A. Ch.-Z. i P. Z. cofnęli swój wniosek o podział tej nieruchomości. Mając bowiem na uwadze treść protokołu rozprawy administracyjnej z dnia [...]r., w którym podano, że "Państwo Z. wycofują się z wniosku o podział nieruchomości – nie wyrażają zgody na podział wg istniejącego projektu", Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. (podobnie jak wcześniej Prezydent Miasta B. w decyzji z dnia [...] r. nr [...] słusznie uznało, że małżonkowie Z. cofnęli swoją zgodę na proponowany podział i nie popierają wniosku o wydanie decyzji zatwierdzającej taki podział. Skoro zatem A. Ch.-Z. i P. Z. – współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości – cofnęli swój wniosek o podział tej nieruchomości, to organ administracyjny zobligowany był do odmówienia zatwierdzenia podziału wspomnianej nieruchomości, gdyż nie został spełniony warunek zawarty w art. 97 § 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Słusznie przy tym organ II instancji uznał, że w sytuacji, gdy brak jest wniosku wszystkich współwłaścicieli o podział nieruchomości, należy odmówić zatwierdzenia jej podziału, ponieważ w takiej sytuacji postępowanie administracyjne nie stało się bezprzedmiotowe, a więc nie zachodzi przesłanka do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 kpa. Zauważyć wypada, iż organy obu instancji prawidłowo uznały, że wobec cofnięcia wniosku przez A. Ch.-Z. i P. Z. nie ma możliwości zatwierdzenia podziału przedmiotowej nieruchomości. Organ I instancji jednak błędnie uznał, że w takiej sytuacji postępowanie stało się bezprzedmiotowe i nieprawidłowo postępowanie umorzył. Wada ta została skorygowana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G., które prawidłowo wadliwą decyzję pierwszoinstancyjną uchyliło w całości i odmówiło zatwierdzenia podziału przedmiotowej nieruchomości. Nie ma przy tym znaczenia, że A. Ch.-Z. i P. Z. uprzednio wraz ze skarżącymi składali wniosek o dokonanie podziału nieruchomości, której są współwłaścicielami i nie kwestionowali wydanego za ich aprobatą postanowienia opiniującego projekt podziału, skoro przed ostatecznym załatwieniem sprawy wniosek swój cofnęli. Nie mają też istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zarzuty podnoszone w skardze, bowiem nie zmieniają one faktu wycofania wniosku przez A. Ch.-Z. i P. Z. W szczególności bez wpływu na rozstrzygnięcie tej sprawy ma podniesiony w skardze zarzut, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego "była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, ponieważ Państwo Z. wykorzystali podział i połączenie działek wg wyznaczonego planu zgodnie z procentowym planem podziału działki (...) i pozytywnie zaopiniowanym postanowieniem (...) Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. (...)". Wbrew twierdzeniom skarżących wskazane wyżej okoliczności nie czynią decyzji o odmowie podziału nieruchomości niewykonalną. Jeżeli bowiem doszło do faktycznego podziału przedmiotowej nieruchomości zgodnie z wcześniejszym projektem, to nie ma przeszkód natury technicznej lub prawnej, które uniemożliwiałyby dokonanie innego podziału lub przeszkadzałyby w zniwelowaniu skutków faktycznego nieformalnego podziału. Trudno też mówić, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło art. 7 kpa, nie wyjaśniając stanu faktycznego sprawy, gdyż nie przeprowadzono "wizji lokalnej dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego". Ewentualne przeprowadzenie wizji lokalnej być może potwierdziłoby twierdzenie skarżących, że doszło do faktycznego podziału nieruchomości, to jednak byłoby bez wpływu na wynik sprawy, bowiem faktyczny nieformalny podział nie jest okolicznością nakazującą zatwierdzenie podziału nieruchomości i nie zastąpiłby braku ustawowego warunku złożenia wniosku przez wszystkich współwłaścicieli (współużytkowników wieczystych) danej nieruchomości. Nie można też uznać, że organ II instancji "w ewidentny sposób" naruszył art. 10 kpa wykluczając skarżących "z publicznego obowiązku zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania", gdyż "nie poinformował ich o piśmie wysłanym do Państwa Z. z dnia [...]r.". Nawet jeżeli skarżący nie zostali poinformowani o piśmie skierowanym do A. Ch.-Z. i P. Z., to fakt ten nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ istotne dla jej rozstrzygnięcia jest jedynie cofnięcie wniosku przez A. Ch.-Z. i P. Z. Z tego samego względu bez znaczenia jest też to, czy nowo tworzone działki posiadałyby komunikację z drogą publiczną. Jak trafnie wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G., Prezydent Miasta B. będzie mógł orzekać merytorycznie o podziale nieruchomości, z uwzględnieniem wydanego w sprawie postanowienia opiniującego, po przedłożeniu orzeczenia sądu powszechnego wydanego w trybie art. 199 kc, a zastępującego zgodę A. Ch.-Z. i P. Z. na podział nieruchomości. O podziale przedmiotowej nieruchomości może także orzec sąd powszechny i w takim przypadku przeprowadzenie postępowania administracyjnego w tym zakresie nie będzie konieczne. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie wykazała, by decyzja ta naruszała prawo i to w stopniu wymagającym usunięcia jej z obrotu prawnego. Mając na względzie powyższe – zgodnie z art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło