II SA/Wr 476/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Cisek po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o Wspólnoty Mieszkaniowej "P. [...]" o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku mieszkalnego postanawia 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z wpisu sądowego w zakresie przekraczającym kwotę 250 zł. (dwieście pięćdziesiąt złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wspólnota Mieszkaniowa "P.[,,,]" złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku mieszkalnego. Zarządzeniem przewodniczącego wydziału II z dnia 17 września 2009r. wezwano stronę skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł od powyższej skargi. W dniu 27 października 2009r. skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu podniosła, że udziały w niniejszej wspólnocie posiadają dwa podmioty : gmina W. (62 %) oraz J.i J.K. (37,80%), będący inwalidami II gr i utrzymujący się z rent. Z dołączonych przez stronę skarżącą do akt sprawy dokumentów wynika, że saldo na koncie bankowym wspólnoty wynosiło w dniu 26 października 2009r. 413, 35 gr. Nadto wskazano, iż J. K. może uiścić wpis sądowy od skargi tylko w połowie jego wysokości, tj. w kwocie 250 zl, natomiast Gmina W. nie posiada żadnych środków na ten cel. Postanowieniem z dnia 29 października 2009r., doręczonym stronie skarżącej w dniu 9 listopada 2009r. referendarz sądowy przyznał stronie skarżącej prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z wpisu sądowego w zakresie przekraczającym kwotę 250 zł. a odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Wspólnota Mieszkaniowa "P. [...]" w przewidzianym terminie wniosła skutecznie sprzeciw, w wyniku czego postanowienie referendarza utraciło moc. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Mając na uwadze powyższe regulacje Sąd ponownie rozpoznał na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosek strony o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z postanowieniami art. 245 § 1 u.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 u.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 u.p.s.a.). Art. 245 § 4 u.p.s.a. normuje zaś częściowe zwolnienie z opłat lub wydatków, które to może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Stosownie do postanowień art. 246 § 2 pkt 1 u.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy strona wnioskująca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być zaś przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania ( art. 246 § 2 pkt 2 u.p.s.a.). Biorąc pod uwagę powyższe wskazać należy, iż na podmiocie ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy, spoczywa ciężar wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów bez uszczerbku dla siebie i rodziny. Zadaniem więc strony, jest przekonanie sądu, że jej sytuacja majątkowa nie pozwala uczynić zadość wymogom opłaty kosztów sądowych. W tym celu powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. W gestii sądu znajduje się już ocena czy strona w sposób należyty uargumentowała zasadność przyznania niniejszej pomocy (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005). Zadaniem sądu jest zatem dokonanie wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności uzasadniających przyznanie niniejszego prawa, z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy. Prawidłowe rozpatrzenie słuszności przyznania prawa pomocy wymaga uwzględnienia z jednej strony obciążeń finansowych wnioskodawcy, a z drugiej strony - jego możliwości finansowych. Podstawę przyznania prawa pomocy stanowi informacja, zawarta we wniosku składanym na urzędowym formularzu przez stronę. W ocenie sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, mającego na względzie okoliczności stanu faktycznego i opisane powyżej regulacje normatywne zasadnym jest przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia z wpisu sądowego od skargi w zakresie przekraczającym kwotę 250 zł. Powyższe wynika z faktu, iż strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy sama wskazała, że jest w stanie uiścić wpis sądowy od skargi w wysokości 250 zł, a więc stanowiący połowę wpisu wymaganego. Sąd nie uwzględnił jednak wniosku o ustanowienie adwokata. Motywując zasadność podjęcia takiego rozstrzygnięcia wskazać przede wszystkim należy, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą finansowaną z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków zupełnie wyjątkowych. Podstawą przyznania adwokata jest ustalenie, że strona znajduje się w sytuacji, w której wymaga takiej pomocy (np. gdy nie potrafi samodzielnie podejmować czynności procesowych), a ze względu na swoją sytuację majątkową nie jest w stanie ponieść kosztów reprezentacji prawnej. Rozpoznając niniejszy wniosek Sąd miał na względzie charakter prawny postępowania sądowoadministracyjnego, w którym to powinnością sądu jest udzielanie stronom występującym bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczanie ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Co więcej, istota tegoż postępowania sprowadza się do zbadania czy w toku sprawy nie naruszono prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd bowiem rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zatem obowiązkiem sądu jest rozpoznanie sprawy z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego. Mając więc powyższe na uwadze, w ocenie sądu przyznanie w niniejszej sprawie adwokata nie jest zasadne, albowiem strona skarżąca nie znajduje się w sytuacji, w której wymaga takiej pomocy. Jest ona bowiem w stanie samodzielnie podejmować czynności procesowe, a nadto z istoty tegoż postępowania ma zagwarantowaną pomoc ze strony Sądu. Mając powyższe na uwadze, stosownie do postanowień art. 245 § 2 i 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 orzeczono jak w sentencji.