II SA/Wr 480/13
PostanowienieWSA we Wrocławiu2013-08-22
Skład orzekający: Wiesław Jakubiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym powinien być uwzględniony, biorąc pod uwagę obowiązek sądu do udzielania wskazówek stronom i wszechstronnego badania sprawy?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że sytuacja materialna skarżącej uzasadnia takie rozwiązanie. Natomiast odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, wskazując, że sąd administracyjny I instancji ma obowiązek udzielać stronom występującym bez pełnomocnika potrzebnych wskazówek i pouczeń, a także z urzędu badać zgodność z prawem zaskarżonego aktu, co gwarantuje wszechstronne rozpoznanie sprawy niezależnie od poziomu zaangażowania strony.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Przedstawiła swoją trudną sytuację materialną, wskazując na bezrobocie, niskie dochody rodziny, zadłużenie mieszkaniowe oraz posiadanie nieruchomości o zaniżonej wartości. W kolejnych wnioskach doprecyzowała swoją sytuację finansową i rodzinną. Sąd uznał, że sytuacja materialna uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych, ale odmówił ustanowienia adwokata z urzędu.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata).Pełny tekst orzeczenia
Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.R.o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Wr 881/11 postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżąca wraz ze skargą złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata wskazując w uzasadnieniu, że gospodarstwo domowe prowadzi z mężem, pełnoletnią córką i małoletnim synem; skarżąca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, a jej mąż podjął dopiero w dniu 14.06. br. pracę. Utrzymują się z przyznanego przez Pomoc Społeczną zasiłku w wysokości 200 zł oraz z dochodu (ok. 500 zł) uzyskiwanego przez jej córkę z tytułu umowy zlecenia. Dodała, że posiadają zadłużenie w opłatach za mieszkanie (5.058 zł). Skarżąca podała, że posiada nieruchomości o łącznej pow. 0, 3624 ha. Poinformowała, że nie zbywa posiadanej nieruchomości, bowiem na niej posadowiona jest sieć ciepłownicza, która zaniża wartość gruntu, a chwila wypłaty odszkodowania jakie miała otrzymać od operatora sieci w związku z jego apelacją została odroczona. Nadto wskazała, że na wpis sądowy w innej sprawie skarżąca zapożyczyła się u znajomych, a wydatki związane w utrzymaniem siebie i domu wynoszą 1.700 zł. Skarżąca oświadczyła, że czasem gdy brakuje jej produktów żywnościowych, to te kupuje jej matka, a nadto- jej syn A.w 1.05. 2012 r. opuścił dom i nie utrzymuje z nimi kontaktu. Swoje wydatki skarżąca określiła następująco: czynsz za mieszkanie- 570 zł; opłata za energię elektryczną – 215 zł; za gaz- 56 zł; za wodę – 58 zł.
We wniosku złożonym w dniu 22 lipca 2013 r. skarżąca powtórzyła wcześniejszą argumentację dodając jedynie, że zobowiązana jest do ponoszenia opłat za wywóz śmieci w wysokości 48 zł, a oferta sprzedaży w roku 1999 posiadanej przez nią nieruchomości o łącznej pow. 0, 3624 ha nie spotkała się z zainteresowaniem Gminy.
We wniosku złożonym w dniu 12 sierpnia 2013 r. skarżąca wskazała, że jej mąż odkąd podjął zatrudnienie (tj. od 14 czerwca br.) otrzymał na razie 750 zł, które zostało przeznaczone na wyżywienie i opłatę za energię elektryczną, której koszt jest taki wysoki, gdyż muszą korzystać z kuchenki elektrycznej i podgrzewacza elektrycznego wody. Dodała, że jej zadłużenie za mieszkanie komunalne i inne opłaty wynosi już ok. 6.000 zł, na uiszczenie wpisu w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 390/13 zapożyczyła się u sąsiada (przedłożyła jego oświadczenie w tej kwestii). Z kolei fakt nie przebywania w mieszkaniu jej pełnoletniego syna potwierdziła inna sąsiadka. Skarżąca dodała, że jej pełnoletnia córka wymaga operacji kolana na którą ich nie stać, a z uwagi na brak środków na zakup książek dla jej małoletniego syna (...) wystąpiła o pomoc do GOPS. Wskazała, że sama sporządza pisma procesowe.
Mając na uwadze przedstawione we wniosku okoliczności uznać należy, iż zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Ustosunkowując się z kolei do wniosku o ustanowienie adwokata podkreślić należy, iż ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej p.p.s.a. (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270 ze zm.)). Skarga dla Sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 p.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez skarżącą zarzutów czy braku jej zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (skarżąca nie ma obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu) akt będący przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadane pod względem jego zgodności z prawem.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 2 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło