II SA/Wr 481/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Palus po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie fontanny postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. A. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r., Nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie fontanny. Na skutek wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wskazał, iż niniejsze postępowanie sądowe dotyczy wniosku obywateli – mieszkańców Wrocławia w przedmiocie wzniesienia fontanny zwieńczonej figurą Matki Bożej na placu N. T., a zatem prowadzone jest w interesie społecznym. Nadto skarżący wskazał, iż uzyskiwany przez niego i jego rodzinę dochód w całości jest przeznaczany na elementarne potrzeby egzystencjalne. A.S. wyjaśnił także, iż reprezentując z mocy zaufania społecznego grupę mieszkańców W. ponosił koszty finansowe związane z prowadzonym postępowaniem administracyjnym. Nadto wnioskodawca wskazał, iż łączny dochód brutto jego i jego żony wynosi 6.500 zł. oraz, że posiada mieszkanie spółdzielcze własnościowe wielkości 74,8 m². Pismem referendarza tutejszego Sądu z dnia 15 października 2009r. wezwano stronę skarżącą do sprecyzowania i udokumentowania danych dotyczących jej dochodów i innych osób prowadzących wraz z nią gospodarstwo domowe, a także zobowiązań i miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem siebie i domu. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący podniósł, iż nie uczyni zadość dyspozycji zawartej w wezwaniu, z uwagi na fakt, iż złożona skarga oraz pozytywny wynik jej rozpatrzenia nie dotyczy statusu materialnego jego rodziny. Nadto podkreślił, iż skarga ta jest sprawą w interesie publicznym i powinna być rozpatrywana trybem przewidzianym dla Rzecznika Praw Obywatelskich oraz prokuratora. Postanowieniem z dnia 6 listopada 2009r. referendarz sądowy w tutejszym Sądzie odmówił przyznania prawa pomocy, które zostało doręczone wnioskodawcy w dniu 4 grudnia 2009r. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem A. S. w dniu [...]r. wniósł skutecznie sprzeciw, w wyniku czego postanowienie referendarza utraciło moc. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Mając na uwadze powyższe regulacje Sąd ponownie rozpoznał na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosek strony o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z postanowieniami art. 245 § 1 u.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 u.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 u.p.s.a.). Przepis art. 245 § 4 u.p.s.a. normuje zaś częściowe zwolnienie z opłat lub wydatków, które to może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Stosownie do postanowień art. 246 § 1 u.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku dla siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe uregulowania normatywne, należy zauważyć, że w sytuacji gdy osoba fizyczna spełnia przesłanki określone w powyższym przepisie obowiązkiem Sądu jest przyznanie prawa pomocy. Na podmiocie ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy, spoczywa z kolei ciężar wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów bez uszczerbku dla siebie i rodziny. Zadaniem więc strony, jest niejako przekonanie Sądu, że jej sytuacja majątkowa nie pozwala uczynić zadość wymogom opłaty kosztów sądowych. W tym celu powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. W gestii Sądu znajduje się już ocena czy strona w sposób należyty uargumentowała zasadność przyznania niniejszej pomocy (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005). Zadaniem Sądu jest zatem dokonanie wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności uzasadniających przyznanie niniejszego prawa, z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy. Prawidłowe rozpatrzenie słuszności przyznania prawa pomocy wymaga uwzględnienia z jednej strony obciążeń finansowych wnioskodawcy, a z drugiej strony - jego możliwości finansowych. Przy ustalaniu możliwości finansowych wnioskodawcy należy mieć na uwadze jego realną sytuację materialną, biorąc pod uwagę dochód w przeliczeniu na członków rodziny oraz obciążenia finansowe w zakresie faktycznie ponoszonych wydatków. Podstawę przyznania prawa pomocy stanowi informacja, zawarta we wniosku składanym na urzędowym formularzu przez stronę. Jeżeli oświadczenia tam zawarte nie będą wystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości partycypacji w kosztach sądowych, stosownie do postanowień art. 255 u.p.s.a wnioskodawca może zostać wezwany do złożenia w zakreślonym terminie stosownych oświadczeń lub dokumentów. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie lub rodziny. Sąd przede wszystkim zwrócił uwagę, że w uzasadnieniu złożonego wniosku strona nie wskazała udokumentowanych okoliczności motywujących niemożność poniesienia kosztów postępowania, w tym aktualnego zaświadczenia o wysokości uzyskiwanych dochodów. Nie przedłożono także stosownych dokumentów na skutek wezwania w tym przedmiocie. A to właśnie na wnioskodawcy ciąży obowiązek nie tylko rzetelnego i wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego, ale także poparcia powoływanych okoliczności środkami dowodowymi. W rozpoznawanej sprawie zaniechanie skarżącego w przedmiocie złożenia określonych dokumentów i oświadczeń, celem powzięcia przez Sąd informacji o rzeczywistym stanie majątkowym i rodzinnym wnioskodawcy uniemożliwia dokonanie analizy, czy spełnione są przesłanki do przyznania prawa pomocy z zakresie całkowitym - w świetle art. 246 § 1pkt 1 u.p.s.a – tj. czy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Odnosząc się zaś do argumentu wnioskodawcy, iż postępowanie prowadzone jest w interesie publicznym, wskazać należy, iż okoliczność ta nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia kwestii w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Regulacje normatywne procedury sądowoadministracyjnej nie przewidują bowiem odrębnego trybu dla postępowania prowadzonego w interesie publicznym. Mając powyższe na względzie, stosownie do postanowień art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji postanowienia.