II SA/Wr 485/15
PostanowienieWSA we Wrocławiu2015-10-12
Skład orzekający: Wiesław Jakubiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie zwykłe, które nie wykazało swojej sytuacji finansowej i majątkowej pomimo wezwania sądu, może skutecznie ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ stowarzyszenie zwykłe nie wykazało swojej sytuacji finansowej i majątkowej, mimo wezwania sądu. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, a brak bieżących dochodów nie jest wystarczającym uzasadnieniem, jeśli strona nie podejmuje działań w celu zdobycia środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania.Stan faktyczny
Stowarzyszenie zwykłe złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą oceny oddziaływania na środowisko. Stowarzyszenie wskazało, że nie ma dochodów ani składek od członków. Sąd wezwał do sprecyzowania i udokumentowania sytuacji finansowej, jednak wniosek pozostał bez odpowiedzi. W konsekwencji sąd odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy Stowarzyszeniu w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 12 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia "[...]" o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
W uzasadnieniu wniosku z dnia 18 sierpnia 2015 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych strona skarżąca wskazała, że jest stowarzyszeniem zwykłym, nie ma żadnych dochodów, nie pobiera składek od swoich członków.
Wezwanie Sądu o sprecyzowanie i udokumentowanie przez stronę skarżącą swojej sytuacji finansowej i majątkowej (doręczone w dniu 16 września 2015 r.) zostało pozostawione bez odpowiedzi.
Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienia pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- zwanej dalej p.p.s.a. (t. jedn. z 2012 r. Dz. U. poz. 270 ze zm.)). Strona skarżąca nie wykonała powyższego obowiązku w treści wniosku i nie uczyniła tego również pomimo wezwania, które precyzyjnie wskazywało jakie okoliczności są istotne dla oceny wniosku i jakiego rodzaju dokumenty mogą potwierdzić sytuację finansową strony. Przepisy żądają wykazania przez podmiot ubiegający się o prawo pomocy, że nie posiada dostatecznych środków na ten cel (i że nie ma ich, pomimo iż podjął wszelkie niezbędne działania by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków), nie jest zatem wystarczające samo oświadczenie czy też subiektywne przekonanie członków stowarzyszenia o braku takich środków. Strona skarżąca nie złożyła w szczególności: wyciągu z kont bankowych za ostanie dwa miesiące; rejestru wpływów i wydatków; nie wyjaśniła z jakich źródeł i w jakiej wysokości otrzymuje środki finansowe na swoją działalność; nie określiła liczby członków, nie określiła wysokości składki członkowskiej i wysokości środków przeznaczanych na bieżącą działalność strony skarżącej; nie wyjaśniła czy mając na uwadze rodzaj zadań określonych w § 7 i § 9 Regulaminu strona wnioskująca w planie finansowym swojej działalności przewidziała konieczność ponoszenia kosztów sądowych z tytułu prowadzonych postępowań interwencyjnych; nadto nie wskazała dlaczego nie podejmuje swoich obowiązków ustawowych w postaci zdobycia środków finansowych (np. poprzez egzekwowanie opłacenia składek członkowskich, itd.) na prowadzenie działalności, dla której Stowarzyszenie zostało założone.
Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, znajdującą zastosowanie tylko w stosunku do podmiotów pozbawionych w ogóle możliwości uzyskania środków na ich pokrycie. Podkreślić należy, iż brak bieżących dochodów nie może być dostatecznym uzasadnieniem dla skutecznego żądania przez stronę przyznania prawa pomocy w sytuacji, gdy nie podejmuje ona swoich obowiązków ustawowych w postaci zdobycia środków finansowych (np. poprzez egzekwowanie opłacenia składek członkowskich, itd.). Podejmując decyzję o złożeniu skargi do Sądu strona skarżąca winna była mieć świadomość, że zostanie zobowiązania do pokrywania kosztów sądowych i na ten cel zagospodarować środki.
Sąd podjął czynności zmierzające do ustalenia, czy stronie wnioskującej przysługuje prawo pomocy w żądanym przez nią zakresie. Niekorzystne dla strony rozstrzygnięcie jest spowodowane wyłącznie brakiem jej inicjatywy przy ustaleniu czy kwalifikuje się ona do grona podmiotów legitymowanych do uzyskania takiej pomocy ze strony Państwa. W tym stanie rzeczy należało, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło