II SA/Wr 486/19
WyrokWSA we Wrocławiu2019-10-08
Skład orzekający: Władysław Kulon, Halina Filipowicz-Kremis, Olga Białek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące nieistnienia, niewykonalności lub niezgodności obowiązku z treścią orzeczenia, a także wadliwości tytułu wykonawczego, mogą być skutecznie podniesione w postępowaniu egzekucyjnym, gdy obowiązek ten został ostatecznie ustalony w decyzji administracyjnej i nie został dobrowolnie wykonany?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy egzekucyjne prawidłowo rozpatrzyły zarzuty strony. Postępowanie egzekucyjne służy wykonaniu obowiązku ustalonego w decyzji administracyjnej, a nie jego ponownej weryfikacji merytorycznej. Zarzuty dotyczące istnienia, wykonalności czy zgodności obowiązku z orzeczeniem powinny być podnoszone na etapie postępowania jurysdykcyjnego. Organ egzekucyjny bada dopuszczalność egzekucji, a nie zasadność obowiązku. Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem właściwym do skłonienia zobowiązanego do wykonania obowiązku rozbiórki, a jej wysokość nie przesądza o jej nadmiernej uciążliwości w porównaniu do wykonania zastępczego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. K. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie PINB o uznaniu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej obowiązku rozbiórki budynków za nieuzasadnione. Obowiązek rozbiórki wynikał z ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta W. z 1994 r. Po bezskutecznej egzekucji wobec poprzednich właścicieli, obowiązek przeszedł na S. K. jako następczynię prawną. S. K. zarzuciła m.in. nieistnienie, niewykonalność i niezgodność obowiązku z tytułem wykonawczym, a także wadliwość tytułu wykonawczego i nadmierną uciążliwość zastosowanej grzywny w celu przymuszenia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis - sprawozdawca Sędzia WSA Olga Białek po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 października 2019 r. w sprawie ze skargi S. K. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] [...] w przedmiocie uznania zgłoszonych zarzutów za uzasadnione oddala skargę w całości.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. (dalej: PINB) postanowieniem z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 34 § 4 w związku z art. 33 § 1 pkt 1, 3, 8 i 10 oraz art. 17 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2018r. poz. 1314 z późn. zm. - dalej u.p.e.a.) po rozpoznaniu zarzutów S. K. reprezentowanej przez adw. M. Ś. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej obowiązku rozbiórki budynku gospodarczego użytkowanego jako obiekt handlowy oraz budynku garażowego wybudowanych na posesji przy ul. [...] we W. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione.
W uzasadnieniu postanowienia PINB wskazał, że Prezydent Miasta W. decyzją z dnia [...] nr [...] nakazał Państwu D. i J. K. wykonanie rozbiórki budynku garażowego (obecnie użytkowany jako obiekt handlowy), wybudowanych na posesji przy ul. [...] we W. Decyzja ta stała się ostateczna z upływem dnia 13 kwietnia 1994 r. D. i J. K. w dacie wydania decyzji byli inwestorami budowy tych budynków oraz współwłaścicielami nieruchomości, na której były one zlokalizowane. Decyzja była weryfikowana w toku postępowania o stwierdzenie nieważności. Prowadzono również postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia tego rozstrzygnięcia. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji Prezydenta Miasta W. Wyrokiem z dnia 24 maja 2000 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt IV SA 652/98) oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. nr [...] z dnia [...] odmawiającą stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Prezydenta Miasta W. Nakaz wynikający z decyzji Prezydenta Miasta W. nie został dobrowolnie wykonany, a upomnienie nr [...] z dnia [...] okazało się bezskutecznie – zobowiązani nie wykonali nakazu. Wobec powyższego w dniu [...] na D. i J. K. wystawiono tytuł wykonawczy nr [...] oraz zastosowano wobec nich środek egzekucyjny – grzywnę w celu przymuszenia. Powyższe rozstrzygnięcia organu były przedmiotem oceny DWINB oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu i pozostały w obrocie prawnym.
W toku postępowania D. K. utraciła tytuł prawny do nieruchomości na której zlokalizowane są budynki objęte nakazem rozbiórki na rzecz swojej córki S. K. Obecnie nieruchomość przy ul. [...] we W., na której znajdują się obiekty objęte nakazem rozbiórki stanowi współwłasność S. K. oraz drugiej osoby.
Wobec powyższego, zawiadomieniem i upomnieniem nr [...] z dnia [...] S. K. i R. H. zostali poinformowali o wydaniu decyzji nakazowej oraz wynikającym z niej obowiązku. Równocześnie wezwano ich do jego wykonania z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Upomnienie zostało doręczone S. K. oraz R. H. dnia 3 października 2018 r. Po analizie akt sprawy w tym odpowiedzi S. K. oraz R. H. uznając, że upomnienie okazało się bezskuteczne wystawiono na S. K. tytuł wykonawczy nr [...], a postanowieniem nr [...] nałożono na nią grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 136 131,71 zł. Postanowienie wraz z tytułem wykonawczym zostało doręczone S. K. 5 marca 2019 r. W dniu 11.03.2019 r. adw. M. Ś. - ustanowiony pełnomocnik S. K. zapoznał się z aktami spraw związanych z budynkami na nieruchomości przy ul. [...] we W. objętych nakazem rozbiórki oraz wykonał ich kopie w formie zdjęć. W dniu 18 marca 2019 r. do organu wpłynęło zażalenie S. K. na postanowienie o nałożeniu grzywny oraz zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Składając zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] S. K. zarzuciła, że egzekwowany obowiązek nie istnieje (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 (art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a.), jest niewykonalny (art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a.) oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.) i niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.). Ponadto zarzucono naruszenie art. 28a u.p.e.a. poprzez wystawienie nowego tytułu wykonawczego bez dołączenia do niego urzędowego dokumentu wskazującego przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego. W piśmie zawierającym zarzuty skarżąca zawarła także wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego oparty na tych samych podstawach, co część zarzutów tj. nie istnienie obowiązku oraz jego niewykonalność. Z uwagi na powyższe wskazać należy, że postanowienie PINB rozstrzyga kwestię zgłoszonych zarzutów, a także wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Bezprzedmiotowym byłoby bowiem wydanie odrębnego postanowienia, które odnosiłoby się do tych samych kwestii i zawierało taką samą ich ocenę.
Na powyższe postanowienie w ustawowo przewidzianym terminie zażalenie wniosła S. K. reprezentowana przez adw. M. Ś.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. Z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096), utrzymał w mocy zaskarżone przez S. K. postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...] nr [...] o uznaniu zgłoszonych zarzutów za nieuzasadnione w związku z postanowieniem egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] nr [...], w celu doprowadzenia do wykonania obowiązku polegającego na rozbiórce budynku gospodarczego użytkowanego jako obiekt handlowy oraz budynku garażowego, wybudowanych na terenie nieruchomości przy ul. [...] we W.
W uzasadnieniu postanowienia, organ II instancji wskazał, że niniejsza sprawa odnosi się do problematyki zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym i tylko w tym zakresie stanowi przedmiot rozpoznania i rozstrzygnięcia tutejszego organu. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2018 r. poz. 1314, zwanej dalej u.p.e.a.) - zobowiązany może zgłosić do organu w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Kolejno organ II instancji wskazał, że przesłanki które stanowią podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a.
Następnie DWINB wskazał, że S. K. powołała się na zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 (art. 33 § 1 pkt 3), niewykonalności obowiązku (art. 33 § 1 akt 5 u.p.e.a.) oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 §1 pkt 8 u.p.e.a.) jak również niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.).
W dalszej części uzasadnienia postanowienia organ powołał się na art. 29 § 1 u.p.e.a. Organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Postępowanie egzekucyjne ma bowiem służyć wyegzekwowaniu obowiązku, a nie stanowić kolejną drogę prawną do jego weryfikacji. Przedmiot sprawy i kontroli organu drugiej instancji dotyczy tylko tej części postępowania egzekucyjnego, która dotyczy doprowadzenia do realizacji przez stronę zobowiązania jej obowiązku stwierdzonego w decyzji administracyjnej i wystawionego na jej podstawie tytułu wykonawczego. Z tych względów kwestie merytoryczne związane z nałożonymi na stronę obowiązkami rozstrzygnęły się na etapie jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego. W odniesieniu do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego organ podkreślił, że S. K. nie wskazała konkretnych przyczyn tego stwierdzenia, powołała się ogólnie na treść art. 7 § 2 w związku z art. 119 § 2 i art. 127 u.p.e.a. W ocenie organu odwoławczego, w niniejszej sprawie środkiem mniej uciążliwym dla zobowiązanej jest grzywna w celu przymuszenia, a nie wykonanie zastępcze.
W dalszej części postanowienia, organ wskazał na jakiej podstawie dokonał wyboru przedmiotowego środka egzekucyjnego oraz wskazał na wymogi formalne dotyczące tytułu wykonawczego wynikające z art. 27 u.p.e.a. W zakończeniu postanowienia, organ wyjaśnił, że zarzut naruszenia art. 28a u.p.e.a. nie został wymieniony w art. 33 u.p.e.a. jako jedna z podstaw zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W związku z powyższym nie może ona stanowić zarzutu w niniejszej sprawie.
Pismem z dnia 19 czerwca 2019 r. skarżąca S. K. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] nr [...]. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: 1. Art. 33 pkt 5) u.p.e.a. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, rezultatem czego organ bezzasadnie przyjął, że egzekwowany obowiązek jest wykonalny, podczas gdy nieprecyzyjna, lakoniczna i niejasna treść obowiązku, który został sformułowany w tytule wykonawczym niezgodnie z przepisami ustawy, jak również w oderwaniu od postulatów orzecznictwa i doktryny w tym zakresie, stanowiąc o nakazie rozbiórki w stosunku do bliżej nieskonkretyzowanych budynków, przesądzają o jego trwałej niewykonalności; 2. Art. 33 pkt 10) u.p.e.a. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. bezzasadne przyjęcie, że tytuł wykonawczy odpowiada wymogom z art. 27 u.p.e.a, podczas gdy rozbieżność co do imienia i nazwiska osoby zobowiązanej między tytułem wykonawczym a decyzją Prezydenta Miasta W. nr [...] z dnia [...] oraz wskazanie obowiązku nieprecyzyjnego i niekonkretnego w swej treści, a tym samym niewykonalnego, determinują wadliwość tytułu wykonawczego, jako wystawionego niezgodnie z wymogami wskazanymi w art. 27 u.p.e.a. 3.Art. 33 pkt 1) u.p.e.a. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. bezzasadne przyjęcie, że egzekwowany obowiązek istnieje, podczas gdy okoliczności sprawy, a zwłaszcza bezzasadność egzekucji skorelowana z niewykonalnością obowiązku determinują jego nieistnienie; 4.Art. 33 pkt 3) u.p.e.a. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. bezzasadne przyjęcie, że treść egzekwowanego obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym została określona w sposób zgodny z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia w rozumieniu art. 3 i 4 u.p.e.a., podczas gdy zachodzi ewidentna rozbieżność co do imienia oraz nazwiska osoby zobowiązanej pomiędzy treścią tytułu wykonawczego a treścią orzeczenia będącego podstawą jego wystawienia; 5.Art. 33 pkt 8) u.p.e.a. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. przyjęcie, że zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego jest bezzasadny, podczas gdy wybór środka nie został poprzedzony odpowiednimi ustaleniami w tym zakresie, nie dokonano stosownego porównania wysokości grzywny z kosztami wykonania zastępczego i arbitralnie przyjęto, że koszt wykonania zastępczego będzie bardziej uciążliwy. W związku z powyższym, skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Skarżąca przedstawiła obszerne uzasadnienie opisanych wyżej zarzutów skargi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz wskazał, że wyczerpujące merytoryczne uzasadnienie zawarte zostało w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2018.2107 t.j. z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Podkreślić należy, że sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, czyni to na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie zastępuje organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do kompetencji sądu należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach.
Zaskarżonym postanowieniem DWINB utrzymał w mocy postanowienie PINB dla miasta W. z dnia [...] nr [...] o uznaniu zgłoszonych zarzutów za nieuzasadnione, w związku z postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczemu z dnia [...] nr [...], w celu doprowadzenia do wykonania obowiązku polegającego na rozbiórce budynku gospodarczego użytkowanego jako obiekt handlowy oraz budynku garażowego, wybudowanych na terenie nieruchomości przy ul. [...] we W.
Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w świetle powołanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżone, jak również poprzedzające postanowienie nie narusza prawa. Sąd podziela stanowisko organu, przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, zarówno w zakresie ustalonego stanu faktycznego jak również zastosowanych przepisów prawa.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 33 pkt 5) u.p.e.a. należy wskazać, że egzekwowany obowiązek istnieje - decyzja Prezydenta Miasta W. z dnia [...] nr [...], nakazująca D. i J. K. wykonanie rozbiórki budynku gospodarczego, użytkowanego jako obiekt handlowy oraz budynku garażowego (obecnie również użytkowanego jako obiekt handlowy) wybudowanych na posesji przy ul. [...] we W., funkcjonuje w obrocie prawnym, a ustalenia organu egzekucyjnego jednoznacznie wskazują, że wynikający z niej nakaz nie został wykonany. Ponadto treść egzekwowanego obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z dnia [...] nr [...] została określona zgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 u.p.e.a. W niniejszej sprawie takim orzeczeniem jest, jak wyżej wskazano, decyzja Prezydenta Miasta W. z dnia [...] nr [...], a treścią wynikającego z niej obowiązku jest rozbiórka budynku gospodarczego, użytkowanego jako obiekt handlowy oraz budynku garażowego wybudowanych na posesji przy ul. [...] we W. Taka sama treść obowiązku została wskazana w tytule wykonawczym. Nie ma zatem żadnej rozbieżności w tym zakresie. Należy również podkreślić, że egzekwowany obowiązek jest wykonalny. Budynki objęte nakazem rozbiórki znajdują się na terenie nieruchomości przy ul. [...] we W. stanowiącej współwłasność S. K. W analizowanej sprawie Prezydent Miasta W. przeprowadził oględziny nieruchomości przy ul. [...] we W., z których sporządzono protokół oględzin i ekspertyz z dnia 18 czerwca 1991 r. W protokole w formie szkicu zaznaczono lokalizację budynków wobec których prowadzono postępowanie nazywając je budynkiem o przeznaczeniu gospodarczym oraz garażem. Obiekty te zostały również zakreskowane na mapie gospodarczej miasta W. obejmującej teren nieruchomości przy ul. [...] we W. Powyższa mapa została dołączona do protokołu. Jak wskazuje lektura akt sprawy, w tym przede wszystkim wskazany protokół, w ocenie Sądu, określenie budynków jest precyzyjne i nie nasuwa wątpliwości, które obiekty podlegają rozbiórce. W tym miejscu należy również podkreślić, że owych wątpliwości nie mieli również J. i D. K.
Kolejno skarżąca wskazała, że tytuł wykonawczy nie odpowiada wymogom z art. 27 u.p.e.a. W tym zakresie należy podkreślić, że treść obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z dnia [...] nr [...], została określona zgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] nr [...]. Sąd podziela argumentację wskazaną przez organ II instancji, zgodnie z którą tytuł wykonawczy zawiera treść obowiązku podlegającego egzekucji, natomiast argumentacja sprowadzająca się w istocie do kwestionowania egzekwowanej decyzji administracyjnej nie może świadczyć o zasadności tego zarzutu.
Odnosząc się do zarzutu art. 33 pkt 1) u.p.e.a. należy wyjaśnić, że treść egzekwowanego obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym została określona w sposób zgodny z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia w rozumieniu art. 3 i 4 u.p.e.a. W analizowanej sytuacji mamy do czynienia z sytuacją przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego. W takim przypadku postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego. W myśl art. 30 § 4 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Nie ulega zatem wątpliwości, że obowiązek rozbiórki jako związany z nieruchomością, przechodzi na następców strony zobowiązanej. Organy trafnie stwierdziły, że skarżąca jako nowa właścicielka nieruchomości, przejęła wszystkie prawa i obowiązki nałożone na poprzednich właścicieli, w tym obowiązek rozbiórki, nałożony ostateczną decyzją organu nadzoru budowlanego. Zostało to także potwierdzone dokumentem urzędowym, co wynika wprost z akt sprawy.
Odnosząc się do zarzutu zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego z art. 33 pkt 8 u.p.e.a. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela wypowiedziany w orzecznictwie i wielokrotnie powtarzany pogląd zgodnie z którym w trakcie egzekucji wynikającego z przepisów prawa budowlanego obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego, organ egzekucyjny powinien, w razie bezskutecznego upływu terminu określonego w art. 15 § 1 zdanie drugie u.p.e.a., w pierwszej kolejności nałożyć grzywnę w celu przymuszenia, na podstawie art. 119 § 1 lub § 2 tej ustawy, uwzględniając dyspozycje przepisów art. 121 § 4 i 5 oraz art. 122 § 2 pkt 2 in fine. Wykonanie zastępcze, unormowane w art. 127, może być orzeczone, gdy mimo wymierzenia grzywny zobowiązany nie wykona obowiązku, albo gdy uwzględniając zarzut zobowiązanego, że grzywna jest zbyt uciążliwym środkiem egzekucyjnym, organ postanowi o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (wyrok NSA z 13 maja 2009 r., II OSK 767/08, ONSAiWSA 2010/5/92).
W analizowanej sprawie głównym celem zastosowania środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia jest skłonienie zobowiązanej do samodzielnego wykonania obowiązku, co zawsze byłoby dla niej mniej dolegliwe finansowo, aniżeli skorzystanie z kolejnego środka w postaci wykonania zastępczego.
Ponadto należy podkreślić, że, w razie wykonania obowiązku nieuiszczona grzywna podlega umorzeniu (art. 125 § 1 u.p.e.a.), a jeżeli wcześniej uiszczono ją albo ściągnięto w trybie przymusowym, wówczas zobowiązany może domagać się jej zwrotu w oparciu o art. 126 k.p.a. Poza tym, w stosunku do obowiązków z zakresu przepisów prawa budowlanego, w art. 122 § 2 pkt 2 u.p.e.a. ustawodawca stanowi expressis verbis, że w postanowieniu o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia należy pouczyć zobowiązanego o zastosowaniu kolejnego środka w postaci wykonania zastępczego.
W analizowanej sprawie należy wskazać, że przy finansowym przymuszaniu do wykonania nakazu nie chodzi o to by koszt związany z wykonaniem nakazu był porównywalny z nałożoną kwotą grzywny. Zadaniem dolegliwości finansowej jest pokonanie oporu przed realizacją nakazu. Sama wysokość nałożonej grzywny nie przesądza o tym, że grzywna w celu przymuszenia jest środkiem bardziej uciążliwym niż wykonanie zastępcze. Istotą tego środka jest to, że zobowiązany w celu uniknięcia konieczności zapłaty grzywny wykona nakaz. W ten sposób nakaz zostanie wykonany przy minimalnej ingerencji organu egzekucyjnego, a zobowiązana uniknie dodatkowych kosztów. Jeżeli dla skarżącej konieczność zapłaty nałożonej grzywny tylko z uwagi na jej wysokość stanowiłaby dla niej znaczną uciążliwość to powinna zastosować się do nakazu rozbiórki, co spowoduje umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Kwestionowanie zastosowanego środka egzekucyjnego nie może prowadzić do zanegowania samej konieczności wykonania nałożonego na zobowiązanego obowiązku. Jedną z podstawowych zasad postępowania egzekucyjnego jest wywodzona z art. 7 § 2 u.p.e.a. zasada celowości. Zaprzeczeniem treści tej zasady byłoby takie postępowanie organów egzekucyjnych, a następnie sądów administracyjnych, które uzależniałoby prawidłowość zastosowanego środka egzekucyjnego od poglądu samego zobowiązanego, który zazwyczaj wskazuje na konieczność zastosowania tego środka, który nie został dotąd w stosunku do niego wykorzystany. (wyrok NSA z 16 stycznia 2019 r. sygn. II OSK 284/17).
Na koniec można jeszcze dodać, że nie też w sprawie kwestii niewykonalności decyzji (wobec współwłasności działki z R. H., bowiem akta wskazują po pierwsze, że to on zainicjował obecne postępowanie egzekucyjne, a nadto decyzja rozbiórkowa nie dotyczyła ani jego, ani jego poprzedników prawnych.
Reasumując, zdaniem sądu, całość zarzutów skargi nie może doprowadzić do eliminacji z obrotu prawnego zapadłych orzeczeń.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło