II SA/Wr 487/17

Dnia 9 stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (spr.) Sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant Natalia Rusinek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi D. Federacji Organizacji Pozarządowych i Stowarzyszenia "[...]" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia obejmującego budowę zakładu serwisowania i naprawy silników lotniczych oddala skargę w całości. Zaskarżoną decyzją organ na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 71 ust. 1 i 2, art. 72 ust. 1 pkt 1, art. 80 ust. 1, art. 82 ust. 1 i art. 85 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko Dz. U. z 2016 r., poz. 353 – ustawa o ocenach lub ustawa w związku z § 2 ust. 1 pkt 15, § 3 ust. 1 pkt 37, 52b, 56b, 60, 75 i 78 rozporządzenia RM z dnia 9 listopada w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko Dz. U. z 2016 r., poz. 71, utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji udzielającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa zakładu [...] na określonych działkach". Odwołania skarżących zawierały zarzuty: 1. naruszenia art. 10 w związku z art. 28 k.p.a., bowiem pominięto właścicieli nieruchomości znajdujących się w zasięgu izolinii 25 dB (patrz wyroki II OSK 1340/14 i IV SA/Po 844/15), w odległości około 675 m od planowanego przedsięwzięcia. 2. naruszenia art. 89 § 2 k.p.a. w związku z art. 36 ustawy oraz art. 7 i art. 77 k.p.a., wobec nieuwzględnienia wniosku o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej. 3. naruszenia art. 33 ustawy o ocenach, gdyż zainteresowanym udostępniono jedynie część materiału procesowego sprawy i nie zezwolono na jego sfotografowanie. 4. naruszenia art. 7, art. 77 k.p.a. w związku z art. 62 i art. 66 ustawy, wskutek niewyjaśnienia wszystkich wątpliwości odnośnie raportu, co wykazano dołączoną do odwołań ekspertyzą M. O. Według tej opinii raport o oddziaływaniu na środowisko zawiera następujące wady a) nie omawia skutków wykonania wykopów fundamentowych poniżej poziomu wód gruntowych, czyli powstania leju depresyjnego, co może wymagać pozwolenia wodnoprawnego, a co pominięto w pkt 2.5 decyzji pierwszej instancji i pkt 8.3.3 raportu b) nie określa poprawnie uciążliwości hałasowej wskutek braku opisu komory testowej silników lotniczych w rozdziale 2.1.6 i załączniku nr 7 rozdział 4 oraz braku danych o poziomie mocy akustycznych silników. Ujęto jedynie dane o poziomach mocy akustycznych otoczenia komory w istniejącym podobnym zakładzie. Wykonanie analizy porealizacyjnej nie jest wystarczające c) pomija zwiększone obciążenie ruchem na drodze krajowej nr [...], gdy już obecnie poziom hałasu w porze nocnej wynosi 52,5 dB przy poziomie dopuszczalnym 56 dB (tab. 1 w rozdziale 2.1.4 raportu), gdy przewidywany jest ruch 300 samochodów osobowych w porze nocnej i 6 samochodów ciężarowych niewykluczone że w porze nocnej. Zwraca na to uwagę Stowarzyszenie s. 24 pierwsze wykropkowanie decyzji, s. 14 trzecie wykropkowanie decyzji d) pobieżnie odnosi się do oddziaływania na krajobraz (s. 14 pierwsze wykropkowanie decyzji) przez brak analizy zwizualizowanych brył budynków przedsięwzięcia e) pomija aspekt oddziaływania na nietoperze (rozdział 8.3.6 raportu i tablica 11) z obszaru Natura 2000 [...] w odległości 2,7 km f) niewystarczające jest oparcie wniosków o oddziaływaniu na awifaunę na pojedynczej obserwacji z czerwca 2016 r., której nie udokumentowano (tablica 8 aportu) g) o ile trafnie zakład nie zalicza się do zakładów o zwiększonym lub dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii, to nie można wykluczyć awarii w ogóle, co raport pomija. Skarżący podtrzymali lub rozwinęli powyższą argumentację w pismach procesowych w nawiązaniu do wyjaśnień uzyskanych od inwestora. Przytaczając ustalenie i własne oceny organ wskazał, że w nin. sprawie stosuje się przepisy dotychczasowe ustawy o ocenach (art. 6 ust. 2 noweli z 9.10.2015 r. Dz. U. poz. 1936). Organ podkreślił, że celem postępowania środowiskowego jest ustalenie zakresu strat w środowisku związanych z realizacją przedsięwzięcia, ich charakteru i dopuszczalności oraz sposobów rekompensaty. Wielkość emisji i oddziaływań jest jedynie prognozowana, jednak przedsięwzięcie nie może naruszać standardów jakości środowiska i ustanowionych normatywów poza terenem przedsięwzięcia (patrz wyroki II SA/Wr 754/15, IV SA/Wa 2094/09). Decyzja środowiskowa nie określa szczegółowych warunków technicznych realizacji przedsięwzięcia (wyrok IV SA/Wa 937/08) lecz ustala, czy zagraża ono środowisku oraz spełnia wymagania i parametry z zakresu ochrony środowiska (wyroki II OSK 696/09, 988/09 oraz art. 82 ust. 1 pkt 1c ustawy), dopuszczając realizację w wariancie dla środowiska najkorzystniejszym (wyrok II SA/Rz 1107/13). Zadaniem organu było więc zbadanie, czy przedsięwzięcie będzie oddziaływać na środowisko w stopniu nieprzekraczającym ustanowionych norm (wyrok IV SA/Wa 2084/06). Inne okoliczności nie uzasadniają decyzji odmownej (wyrok II OSK 1848/10). Raport jest dokumentem prywatnym o szczególnej mocy dowodowej, wynikającej z kompleksowej oceny przedsięwzięcia i analizy aspektów technicznych, prawnych, organizacyjnych i logistycznych jego funkcjonowania w powiązaniu ze sobą (wyrok II OSK 639/13). Zastrzeżenia wobec ustaleń raportu wymagających wiedzy specjalistycznej powinny być oparte również na wiedzy specjalistycznej zawartej w ekspertyzie (wyroki II OSK 2271/11, 75/11, 363/06, 383/08, 2564/12, IV SA/Po 505/12). Ocena raportu przez organy i sądy ma charakter ograniczony (wyroki II OSK 2105/11, 3064/12). Podważanie treści raportu nie może opierać się jedynie na przypuszczeniach strony lub eksperta, nie poprzedzonych udokumentowanymi badaniami specjalistycznymi. W ocenie organu w nin. sprawie Raport o oddziaływaniu na środowisko wraz z uzupełnieniami, jest zupełny pod względem formalnym i merytorycznym. Opinia złożona przez strony podlegała ocenie według zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) Kolejno organ przedstawił opis przedsięwzięcia. Inwestycja zostanie usytuowana na terenie o powierzchni [...] ha z przeznaczeniem pod budynki zakładu [...] m², chodniki [...] m², drogi [...] m², parkingi [...] m² i tereny zielone [...] m². W zakładzie planuje się prowadzenie remontów i prac serwisowych do 250 silników lotniczych rocznie i przeprowadzenie do 400 testów silników rocznie. Zakład będzie eksploatowany całą dobę. Roboty budowlane będą dwuetapowe. Najpierw powstanie budynek główny [...] w okresie 2 lat, a następnie komora testowa [...] w okresie 2 lat. Organ opisał szczegółowo przedmiot robót w obu etapach. Parkingi zostaną zlokalizowane przy drodze krajowej i obejmą około 700 miejsc parkingowych. Kolejno opisał planowane obszary technologiczne obejmujące odbiór silnika i przygotowanie do pracy, demontaż i badania, naprawę, montaż i testowanie, wysyłkę silnika. Czyszczenie części odbywać się będzie w wannach procesowych o objętości do [...] m³, za pomocą środków chemicznych, w roztworze cieczy i pary, na liniach wytrawiennych. Szczegółowa technologia czyszczenia zostanie opracowana przed pozyskaniem pozwolenia zintegrowanego na tę instalację. Zastosowana zostanie posadzka chemoodporna. Ze względu na ochronę środowiska istotne będą procesy powierzchniowej obróbki metali z zastosowaniem wanien z kwasem, zużycie wody i wytwarzanie ścieków, emisja spalin, hałasu, generowanie odpadów i ogrzewanie. Oznacza to, że przedsięwzięcie zalicza się do mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (§ 2 ust. 1 pkt 15) lub mogących potencjalnie znacząco oddziaływać (§ 3 ust. 1 pkt 37, 52b, 56b, 60, 75 i 78 powołanego rozporządzenia). Lokalizacja zakładu jest zgodna z planem miejscowym z dnia 30 grudnia 2008 r., na terenie aktywności gospodarczej 1 AG przeznaczonym pod obiekty i urządzenia z zakresu działalności produkcyjnej i usług. Teren położony jest na obszarze L. Specjalnej Strefy Ekonomicznej (LSSE), a więc w miejscu dedykowanym inwestycjom przemysłowym (patrz § 1 rozporządzenia RM Dz. U. z 2017 r., poz. 215 oraz rozporządzenia Min. Gospodarki z dnia 31 sierpnia 2009 r. Dz. U. Nr 158, poz. 1245 i z dnia 2 grudnia 1997 r. Dz. U. Nr 153, poz. 1003). Nieskuteczna jest więc argumentacja, że przedsięwzięcie nie wpisuje się w okoliczny wiejski krajobraz. W postępowaniu środowiskowym uwzględnia się zarówno zasadę przezorności (art. 6 ust. 2 POŚ Dz. U. z 2017 r., poz. 519), jak i zasadę zrównoważonego rozwoju (art. 3 pkt 5a ustawy), obejmującą troskę o rozwój społeczny i cywilizacyjny (wyroki II OSK 1820/11 i K 23/05). Kolejno organ opisał zawartość Raportu. Dane dotyczące poziomu mocy akustycznej emitorów pośrednich wynikają z pomiarów dla podobnego zakładu. Dla potrzeb analizy kumulacji oddziaływań akustycznych przeprowadzono pomiary w trzech punktach na granicy terenów istniejącej zabudowy miejscowości [...], [...] i [...]. Opisano środki techniczne i technologiczne planowanego zminimalizowania uciążliwości zakładu w zakresie emisji zanieczyszczeń pyłowych i gazowych do powietrza (pismo do RDOŚ z dnia [...] grudnia 2016 r.). Na tej podstawie w decyzji na etapie eksploatacji przedsięwzięcia nałożono na inwestora następujące warunki: – pkt B.2.17 zużycie paliwa lotniczego na może przekraczać [...] Mg/rok, maksymalna ilość paliwa zmagazynowanego do [...] Mg – pkt B.2.18 roczne zużycie lakierów nie może przekraczać [...] kg – pkt B.2.19 w celu oczyszczania gazów wentylacyjnych znad wanien procesowych zastosować płuczkę NaOH gwarantująca wskazane stężenie HCI i HF, strumień gazów nie może powodować przekroczenia nominalnych parametrów pracy urządzenia oczyszczającego – pkt B.2.20 ... zastosować układ odpylający ... – pkt B.2.21 stosować system tzw. wahadła gazowego ... – pkt B.2.22 przeprowadzać okresowe przeglądy eksploatacyjne płuczki i układu odpylającego ... – pkt B.2.23 ... ograniczać emisję ze środków transportu ... – pkt B.2.24 ... stosować gaz ziemny – pkt B.2.25 określono maksymalne zużycie gazu i minimalną wysokość emitora gazów odlotowych 19,5 m – pkt B.2.27 wymóg szczelności posadzki przemysłowej, dodawanie środków chemicznych nad tacą wychwytową – pkt B.2.28 określono sposób magazynowania substancji chemicznych – pkt B.2.29 parametry i sposób użytkowania wanien procesowych. Do uwzględnienia w projekcie budowlanym nakazano wykonanie trzech osobnych wjazdów na teren zakładu i określono parametry urządzeń oczyszczających. Według organu ustanowione warunki pozwolą na maksymalne ograniczenie oddziaływań na powietrze. W tym zakresie skarżący nie zgłosili zastrzeżeń. Odnośnie analizy oddziaływania akustycznego organ wskazał, że sposób obliczenia poziomów emisji hałasu wskazany został w rozporządzeniu MŚ z dnia 30 października 2014 r. (Dz. U. poz. 1542), zgodnym z dyrektywą 2002/49/WE Parlamentu Europejskiego oraz Rady z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie oceny i kontroli poziomu hałasu w środowisku (Dz. U. UE. L. z dnia 18 lipca 2002 r.). Nie jest istotny rodzaj programu użytego do obliczeń, o ile model obliczeniowy jest zgodny z normą PN-ISO 9613-2:2002, która stanowi jedyną obowiązującą normę do obliczania propagacji hałasu przemysłowego (wyrok II OSK 552/15). Analiza akustyczna stanowi załącznik nr 7 do Raportu uzupełniony pismami z dnia 1 grudnia 2016 r. Ochronie akustycznej podlegają tereny MNU położone w [...] w odległości 650-880 m, w [...] w odległości 1140-1220 m i w [...] 1310-1400 m. Wyznaczono 5 punktów referencyjnych na terenach zagospodarowanych na wysokości 4 m i 3 punkty na terenach niezagospodarowanych podlegających ochronie w planach miejscowych na wysokości 1,5 m n.p.t. Jak przyjęto, funkcjonowanie hali remontów silników wywoła emisję hałasu z instalacji wentylacyjnej i pośrednią emisję przez ściany budynku i świetliki dachowe. Odrębnym źródłem hałasu będzie komora testowania silników z pionem czerpni powietrza o wysokości 23 m p.p.t. i wyrzutni spalin 32 m p.p.t. Planuje się do dwóch testów silnika na dobę. Test trwa do 220 minut i możliwy jest najwyżej jeden w porze dnia i porze nocy. Założono trwanie testu przez cała dobę. Źródłem hałasu będą czerpnie, wyrzutnie spalin, ściany i dachy budynków. Na s. 18-20 Analizy przedstawiono trójwymiarową wizualizację modelu akustycznego inwestycji. Na s. 15 przedstawiono wyniki pomiarów dla podobnego zakładu. Dane dla komory testowej oraz pionów czerpni i wyrzutni spalin określone zostały w sytuacji testowania silnika przy maksymalnym obciążeniu, co w rzeczywistości trwa kilka minut. Przyjęto jednak okres trwania testu 220 minut w porze dziennej i 60 minut w porze nocnej. W raporcie przedstawiono przykładowy przekrój poprzeczny komory testowej. Uwzględnienie emisji hałasu ze źródeł pośrednich wynika z metodyki obliczeniowej zalecanej w dyrektywie 2002/49/WE. Uwzględniono dane uzyskane z pomiarów dla podobnego zakładu. W Analizie wskazano ruchome źródła hałasu (pojazdy ciężarowe, osobowe, wózek widłowy). W ciągu doby wjedzie i wyjedzie do 8 pojazdów ciężarowych. Zgodnie z zasada przezorności przyjęto ich jednoczesny wjazd w czasie oceny (8 h pory dnia i 1 h w porze nocy), co praktycznie jest mało prawdopodobne. Obliczono przewidywaną częstotliwość zmian na miejscu parkingowym w porze dnia i porze nocy. Uwzględniono stacjonarne źródła hałasu, w tym emitory instalacji i źródła powierzchniowe oraz źródła punktowe (pojazdy). Przedstawiono prognozowane wartości równoważnego poziomu dźwięku A emitowanego z terenu przedsięwzięcia i ich zasięg dla wariantu inwestycyjnego i alternatywnego (s. 25-26 Analizy, załączniki mapowe). Hałas ten nie będzie stanowić zagrożenia klimatu akustycznego dla terenów podlegających ochronie. Prognozowane wartości równoważnego poziomu dźwięku A są mniejsze niż wartości dopuszczalne określone w rozporządzeniu MŚ z dnia 14 czerwca 2017 r. (Dz. U. z 2014 r., poz. 112). Wszystkie prognozowane wartości nie przekraczały 30 dB, czyli były niższe niż średni poziom tła akustycznego (s. 25 Analizy). W kwestii oddziaływania skumulowanego sprawozdania z pomiarów ujęto w załączniku AKU 9. Hałas komunikacyjny z drogi krajowej uniemożliwił ustalenie hałasu przemysłowego z istniejących zakładów. Hałas ten słyszalny był jedynie w punkcie pomiarowym w [...]. Dokonano więc rejestracji hałasu całkowitego, który okazał się wyższy od hałasu przemysłowego (s. 29 i nast. Analizy). Hałas komunikacyjny podlega odrębnej ocenie akustycznej i jest ograniczony wyższymi dopuszczalnymi wartościami poziomu dźwięku. Poziom sumaryczny istniejącego tła akustycznego z pominięciem hałasu komunikacyjnego oraz prognozowanej emisji hałasu był niższy niż wartości dopuszczalne. Według postanowienia RDOŚ z dnia [...] grudnia 2016 r. we wszystkich punktach referencyjnych poziom dźwięku pozostaje niższy od wartości dopuszczalnych i hałas z eksploatacji przedsięwzięcia nie będzie stanowić zagrożenia dla klimatu akustycznego. W celu zagwarantowania tego stanu rzeczy organ ten określił warunki II.2 – II.3 m, II.26 – II.27 oraz IV.13 – IV.14, które przeniesiono do decyzji środowiskowej w punktach B.2 15, 16, 39 i 40 oraz 3.15 i 3.16 dotyczących ograniczeni liczby silników i ich testów, nakazu przeglądów, dbałość o wyszkolenie pracowników oraz zapewnienia odpowiedniej izolacyjności przegród budowlanych i poziomów mocy akustycznej emitorów i agregatów. Ponadto zawarto wymagania na etapie realizacji przedsięwzięcia w pkt A.2.8 i A.2.6 oraz sporządzania projektu budowlanego w zakresie stosowania materiałów, zespołu filtrów i tłumików. Zgłoszone w Opinii zastrzeżenia nie zawierają danych i określenia metodyki badań, a jedynie powołują ocenę Stowarzyszenia. Tak ogólnikowe zastrzeżenia nie mogą podważyć prawidłowości Raportu. Komory do testów silników lotniczych stanowią całościową instalację i analiza akustyczna powinna dotyczyć tej instalacji, nie zaś testowanych silników. W załączniku AKU 5 do Analizy podano szczegółowo dane do obliczeń, wskazujące na wyczerpujący i wszechstronny charakter badań. Istnienie tych danych umożliwiało sporządzenie specjalistycznego kontrraportu, bez twierdzonej przez strony konieczności kosztownego ich ponowienia. Gołosłowne było podważenie rzetelności danych dotyczących już funkcjonującego zakładu. W punkcie III. decyzji nałożono na inwestora obowiązek sporządzenia analizy porealizacyjnej i odwołujący się bezpodstawnie podważają jej znaczenie dla zapewnienia rzeczywistego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, nienaruszającego norm. Jest to rozstrzygnięcie korzystne dla stron (wyrok II OSK 2169/11). Wyniki analizy mogą uzasadnić stosowanie art. 115a ust. 1 POŚ i art. 298 ust. 1 pkt 5 POŚ. Zakład planowany jest na terenie niezagospodarowanym, w otoczeniu pól uprawnych, pasa drogowego drogi krajowej i dwóch zakładów przemysłowych. W otoczeniu w zasięgu kilku kilometrów utworzono szereg form ochrony przyrody. W promieniu do około 1,5 km nie ma kompleksów leśnych. Brak jest zbiorników wodnych. Raport opisuje istotne dla fauny ekosystemy (s. 27-28). Nie będzie bezpośredniego oddziaływania na obszary Natura 2000 (s. 102). W badaniu terenowym z czerwca 2016 r. nie odnotowano gatunków ptaków chronionych. Nie przewiduje się negatywnego oddziaływania a szatę roślinną (s. 62 Raportu). Teren nie jest atrakcyjny dla nietoperzy. Utrata żerowisk dla niektórych gatunków ptaków będzie niewielka. Usytuowany w pobliżu ciek wody nie ulegnie przekształceniu. Zarzuty skarżących dotyczące niekorzystnego oddziaływania na nietoperze są bezzasadne. Odmienne wnioski wynikają z uzasadnienia postanowienia uzgadniającego RDOŚ, czyli organu powołanego ustawowo do ochrony obszarów Natura 2000. Decyzja uwzględnia zawarte w postanowieniu wymaganie dokonania nasadzeń drzew i krzewów oraz ich przeglądu zdrowotnego. Nie ma danych wskazujących na wykorzystywanie terenu inwestycji przez nietoperze. Nie ma analogii między elektrownią wiatrową a planowanym przedsięwzięciem. Zarzuty oparte są na przypuszczeniach, nie zaś badaniach własnych autora Opinii. Raport nie stanowi monitoringu stanu siedlisk przyrodniczych i gatunków o znaczeniu wspólnotowym (art. 112 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Zresztą w sprawie przeprowadzana jest ocena oddziaływania na środowisko, a nie na obszar Natura 2000 (wyrok II GSK 1122/11). Oznacza to, że w zakresie analizy przyrodniczej Raport nie budzi zastrzeżeń. Raport zawiera charakterystykę krajobrazu (s. 45, 60, 90, 98), wykazując oddziaływanie w tym zakresie o charakterze neutralnym. Ta część Raportu spełnia wymagania ustawowe (art. 66 ust. 1 pkt 3a i pkt 7), zaś ocena ta wynika również z postanowienia RDOŚ. Zarzuty skarżących także w tym zakresie były bezzasadne. W nin. sprawie nie bada się kwestii skomunikowania przedsięwzięcia z drogami publicznymi (patrz art. 54 ust. 2c u.p.z.p., art. 139 POŚ, art. 173 i 174 POŚ), gdyż ochrona przed hałasem powstającym w wyniku eksploatacji drogi należy do zarządzających drogami (por. wyrok II SA/Bk 881/13). Nieuzasadnione były zarzuty związane z oddziaływaniem wykopów fundamentowych (s. 59 i 77 Raportu). W nielicznych miejscach sięgać one mogą głębokości 6 m i wywołać powstanie zastoisk wody, jako zjawiska odwracalnego i niewykraczającego poza teren działki. Budowa i eksploatacja zakładu nie wiąże się z poborem wód podziemnych. W opinii geologicznej stanowiącej załącznik nr 4 do raportu stwierdzono poziom zwierciadła wody gruntowej a głębokość 2,90 m – 3,40 m p.p.t. Warunki gruntowe uznano za proste. Ewentualne wymaganie pozwolenia wodnoprawnego dotyczy postępowania w sprawie pozwolenia na budowę (art. 124 pkt 6 prawa wodnego i art. 32 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego). W zakresie awarii stosuje się art. 66 ust. 1 pkt 6 i art. 82 ust. 1 pkt 1d ustawy w związku z art. 3 pkt 23 POŚ. Zagadnienie omawia Raport na s. 102 i nast. (rozdział 8.8). raport przedstawia sposoby zapobieżenia awariom i zminimalizowania ich skutków. Przewidziano stworzenie systemu przeciwpożarowego, zabezpieczenie przed przedostawaniem się do otoczenia płynów z wanien (tace ociekowe), przechowywanie substancji w magazynie chemicznym, materiały chemoodporne posadzek i ścian. Raport wbrew zarzutom omawia więc zagadnienie awarii, a jedynie z uwagi na charakter zakładu nie było potrzeby określenia tych wymogów w decyzji. Przedsięwzięcie będzie wymagało pozwolenia zintegrowanego (załącznik do rozporządzenia MŚ z dnia 27 sierpnia 2014 r. Dz. U. poz. 1169). Zgodnie z art. 66 ust. 5 ustawy w Raporcie dokonano porównania proponowanej techniki z najlepszymi dostępnymi technikami i planowane przedsięwzięcie spełnia ich wymogi, co podkreślił również RDOŚ. Bezzasadne były zarzuty procesowe. Przepis art. 33 ust. 1 pkt 5 ustawy przewiduje możliwość zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy, określoną w art. 33 ust. 2 (wniosek, postanowienia i stanowiska innych organów). Jego naruszenie ma charakter względny (wyrok II SA/Po 823/12). Organ stosował wymagane obwieszczenia i organizował konsultacje społeczne. Osoby wnoszące skargę na ich zdaniem niepełne udostępnienie akt sprawy, nie ponowiły prób zapoznania się z nimi po dwóch kolejnych obwieszczeniach. Dokonanie tych obwieszczeń naprawiło uchybienie burmistrza, o ile miało ono miejsce. Skarżący nie wykazują wpływu tego twierdzonego uchybienia na wynik sprawy. Skarżący zapoznali się z aktami sprawy i sporządzili ich dokumentację fotograficzną. Organ omówił treść i znaczenie "protestów mieszkańców". Kwestie te omówił w sposób wyczerpujący i prawidłowy burmistrz na s. 11-14 i 19-28 decyzji pierwszej instancji. Organizacja społeczna nie może występować w imieniu stron jej zdaniem pominiętych (wyroki II OSK 639/13, 272/13). Niezależnie od tego organ uznał dotychczasowy krąg stron za ustalony prawidłowo. Organ omówił orzecznictwo sądowe dotyczące interesu prawnego (II OZ 18/11 i 93/14, II OSK 1033/10, 1034/10, 1023/10). Wśród źródeł interesu prawnego wskazał art. 140 i art. 144 k.c. (wyrok II OSK 108/12). Stronami są właściciele nieruchomości położonych w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, w tym oddziaływania nie przekraczającego określonych norm (art. 72 ust. 2, art. 74 ust. 1 pkt 1, art. 82 ust. 1 pkt 1b ustawy o ocenach, wyroki II OSK 219/13, 467/07, II SA/Rz 114/09). Jednak to oddziaływanie powinno przekraczać "przeciętną miarę" (brzmienie art. 144 k.c.). Interes właściciela powinien być bowiem prawnie chroniony, czyli właśnie wykraczający ponad przeciętną miarę, co nie zachodzi w przypadku oddziaływania akustycznego na poziomie minimalnym. Jak wynika z Analizy (s. 30-32) hałas z pominięciem ruchu pojazdów na drodze krajowej wynosi od 25 dB do 38,9 dB. Izolinia hałasu 25 dB według załącznika AKU 03 przebiega przez teren zabudowy mieszkaniowo-usługowej [...] i [...], zaś 30-35 dB obszar [...]. Jak wynika z literatury naukowej oddech to 10 dB, szept 20 dB, zaś śpiew ptaków to 40 dB. Dlatego wskazane oddziaływanie akustyczne nie przekracza przeciętnej miary. Zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. może zgłosić pominięta strona i ma on charakter względny (wyroki I OSK 575/10, II OSK 1279/09, II GSK 431/12, II OSK 1316/08 i 1279/09, I OSK 1757/07, 575/10, uchwała FPS 6/4, II OSK 1490/11). Przeprowadzenie rozprawy w procedurze udziału społeczeństwa nie jest obowiązkowe (art. 36 ustawy), nawet w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 89 k.p.a. Nie jest to bowiem rozprawa administracyjna w rozumieniu kodeksowym (wyroki II OSK 85/12, IV SA/Po 505/12). W nin. sprawie wyznaczenie rozprawy było niecelowe, gdyż wysłuchanie zainteresowanych i funkcja informacyjna zostały zrealizowane bez rozprawy, rozprawa nie służyłaby przyspieszeniu postępowania lub do wypracowania konsensusu, nie miałaby waloru dowodowego (wyrok II OSK 552/15). Niewyznaczenie rozprawy nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. W podsumowaniu organu stwierdził brak podstaw do podważenia mocy dowodowej Raportu. W ocenie organu decyzja pierwszej instancji spełnia wszelkie wymogi prawne decyzji środowiskowych, postępowanie respektowało wszelkie wymogi materialne i procesowe. Nie zostało wykazane, aby planowane przedsięwzięcie miało oddziaływać negatywnie na środowisko w sposób niedozwolony, zaś zastosowane środki minimalizujące i zapobiegawcze były niewystarczające. W skardze do sądu administracyjnego skarżący powtórzyli zarzuty odwołania, zarzucając więc naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. w związku z art. 62 i art. 66 ustawy przez oparcie decyzji na nierzetelnym raporcie, art. 10 w związku z art. 28 k.p.a. przez zbyt wąskie ustalenie kręgu stron, art. 89 § 2 k.p.a. w związku z art. 36 ustawy i art. 7 i art. 77 k.p.a. przez niezorganizowanie rozprawy otwartej dla społeczeństwa i art. 33 ustawy przez ograniczenie możliwości zapoznawania się członkom społeczeństwa z dokumentacją sprawy. W uzasadnieniu skargi podtrzymali pogląd, że dołączona przez nich Opinia spełniała wymogi specjalistycznego zarzutu wobec Raportu. W ocenie skarżących organ z kolei nie jest przygotowany fachowo do dokonania uzasadnionego wyboru pomiędzy konkurencyjnymi opracowaniami specjalistycznymi. Takim wyspecjalizowanym organem jest RDOŚ, który dokonał wprawdzie oceny Raportu, ale już nie Opinii. Właśnie w tym celu organ powinien stosować art. 138 § 2 k.p.a., zamiast samodzielnie oceniać konkurujące opinie bez przygotowania do tego. Skarżący podtrzymali zarzuty do Raportu. Raport nie przedstawia źródła hałasu, skoro komora testowa nie została szczegółowo opisana i nie wiadomo jakie typy silników będą testowane. Podważa to rzetelność danych na temat poziomu wytwarzanego hałasu. Nie były miarodajne dane dotyczące już funkcjonującego zakładu, skoro nie wiadomo na ile są porównywalne. Inwestor z kolei wie przecież, jakie silniki będzie naprawiał i testował, skoro w tym celu planuje budowę zakładu (skarżący przedstawili informacje na ten temat udzielane przez inwestora prasie). Przewidywane jest ponadto testowanie silników jeszcze nieprodukowanych. Wyliczenia hałasu powinny więc opierać się na danych, które dotyczą silników o maksymalnych parametrach. Skoro omawianych danych nie wykorzystano w Raporcie, to ekspert skarżących nie mógł jak twierdzi organ ich wykorzystać dla własnych wyliczeń podważających ten Raport. Skarżący kwestionują pogląd, jakoby przy badaniu skumulowanego oddziaływania przedsięwzięcia należało pominąć hałas pochodzący z drogi krajowej. Wskazana przez organ metodologia byłaby uzasadniona przy wydaniu pozwoleń emisyjnych. Natomiast byłoby istotne wyliczenie całego poziomu hałasu, czyli obejmującego wszelkie jego źródła. Zagadnienie to ma znaczenie również dla określenia kręgu stron. Argumentacja organu odnośnie wykopów fundamentowych uległa podważeniu przez fakt wydania inwestorowi pozwolenia wodnoprawnego na odwodnienie wykopów. Skarżący nadal kwestionował przydatność badań wpływu przedsięwzięcia na nietoperze i ptaki prowadzonych przez inwestora. Organ nie wyjaśnił kwestii skutków awarii zakładu, o ile nawet nie zalicza się on do zakładów o zwiększonym lub dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. Skarżący nadal twierdzili o nieprawidłowym ustaleniu stron. Organ błędnie zakwestionował wykładnię zawartą w wyroku II SA/Op 376/16. Procedura udziału społeczeństwa została przeprowadzona nieprawidłowo. Dwóm osobom nie udostępniono całości Raportu (jego pisemnych uzupełnień) i nie zezwolono na sfotografowanie udostępnionej części dokumentacji. Uchybienia te nie zostały konwalidowane przez kolejne obwieszczenia. Rozprawa w toku omawianej procedury niewątpliwie jest rozprawą administracyjną w rozumieniu k.p.a., a jedynie ustawa otwiera ją dla społeczeństwa. Przeprowadzone z mieszkańcami spotkania konsultacyjne nie mogły zastąpić rozprawy, która była celowa z uwagi na wyrażone w toku postępowania sprzeciwy społeczeństwa. Dowolna była ocena, że zaniechanie rozprawy nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację. Organ polemizował z twierdzeniem, że pozytywna ocena Raportu przez RDOŚ nie jest miarodajna z uwagi na niezapoznanie się przez ten organ z Opinią. Organ przedstawił zakres i podstawy dokonania oceny raportu przez organ i sąd administracyjny (wyroki II SA/Wr 343/14 i II OSK 221/15). Inwestor w piśmie procesowym wniósł o oddalenie skargi. Zarzuty skarżących wobec Raportu nie zostały uprawdopodobnione (por. wyrok II OSK 2029/12). Brak wiedzy specjalistycznej organu orzekającego wcale nie wyklucza dopuszczalności utrzymania w mocy decyzji wydanej w oparciu o specjalistyczny Raport i we współdziałaniu z organami wyspecjalizowanymi. Zgłoszenie jakichkolwiek zarzutów wobec Raportu wcale nie wymusza na organie wyjaśnienia ich bezzasadności w dodatkowym postępowaniu dowodowym (wyrok II OSK 1446/14). Uwagi i wnioski społeczeństwa wcale nie muszą być doręczone organom współdziałającym (art. 77 ust. 2 ustawy i wyrok II OSK 2077/15). Skarżący nie przedstawili alternatywnego sposobu analizy akustycznej komory testowej. Źródłem hałasu nie są bezpośrednio silniki lotnicze, lecz budowla, w której są testowane. Oddziaływania akustyczne zakładów serwisujących silniki są podobne i uzasadnione było uwzględnienie m.in. porównywalnych danych funkcjonującego podobnego zakładu. Autor Opinii przedstawiony przez skarżących jako ekspert, nie ma doświadczenia związanego z przemysłem lotniczym. O ile posiada on wiedzę specjalną z zakresu oddziaływania akustycznego dróg, to również w tym zakresie nie uwzględnia się charakterystyki typów pojazdów, dlaczego więc w nin. sprawie istotne miałyby być typy silników. Z samego Raportu wynika, że w niektórych miejscach wykopy fundamentowe mogą mieć głębokość do 6 m, zatem nie wszystkie Raporty szczegółowo omawia oddziaływanie na wody powierzchniowe i podziemne (rozdział 8.3.3, 8.4.2, 8.5.2, 3.5), a decyzja pierwszej instancji zawiera w tym zakresie odpowiednie wymaganie w pkt 2.5. Udzielone inwestorowi pozwolenie wodnoprawne oznacza zrealizowanie tego wymagania. Zarzuty wobec Raportu w kwestii wpływu na nietoperze i ptaki nie opierają się na wynikach badań, których skarżący nie przeprowadzili. W zarzutach przyjmują analogię pomiędzy zakładem a farmą wiatrową, co jest nieodpuszczalne. Wszelkie zarzuty wobec raportu są nierzeczowe i nieudokumentowane. W kwestiach kręgu stron i udziału społeczeństwa wypowiedział się prawidłowo i wyczerpująco organ. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd w pełni podziela ustalenia faktyczne i oceny prawne przedstawione w zaskarżonej decyzji. Niewątpliwie kwestią najbardziej istotną dla rozstrzygnięcia w postępowaniu środowiskowym, a przy tym wskazaną ustawowo (art. 3 pkt 8 ustawy) była weryfikacja raportu, ponadto zaś uzyskanie opinii i uzgodnień oraz zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa. Jak wynika z materiału procesowego sprawy w pierwszej instancji łączono trafnie te elementy postępowania, bowiem wszechstronna weryfikacja Raportu następowała z inicjatywy organu pierwszej instancji, ale również we współdziałaniu z organem uzgadniającym oraz pod wpływem treści uwag i wniosków społeczeństwa i stron. Wskazać tu można przykładowo na treść wystąpień stowarzyszenia [...] z dnia [...] i [...] lutego 2017 r. i ich skutki dla dalszego postępowania wyjaśniającego organu, treść wezwania burmistrza z dnia [...].11.2016 r. i pismo uzupełniające Raport z dnia [...].12.2016 r. lub wezwania RDOŚ z dnia [...].10.2016 r. i pismo uzupełniające Raport również z dnia [...].12.2016 r. Decyzja pierwszej instancji w sposób drobiazgowy opisuje udział społeczeństwa w postępowaniu, zgłoszone uwagi i wnioski oraz przedstawia stanowisko burmistrza do tych wystąpień (s. 14, 17-18, 28, 36 uzasadnienia), podobnie jak treść wystąpień skarżących Stowarzyszeń i sposób odniesienia się do nich (s. 11-14, 19-25, 27-28). Oczywiście najwięcej uwagi decyzja pierwszej instancji poświęca weryfikacji Raportu oraz uzasadnieniu rozstrzygnięć jako realizujących nie tylko warunki przedstawione przez organy współdziałające, ale ponadto wynikające z treści Raportu i realizujące postulaty społeczeństwa. Na wstępie organ ten uzasadnił ustalenie kręgu stron (s. 9 uzasadnienia), chociaż konkretnych przesłanek tego nie wskazał. Na tym etapie postępowania dla stron skarżących istotne było zapewnienie należytej ochrony powietrza (s. 10 uzasadnienia), nie zaś ochrona przed hałasem. Jednak tej ostatniej kwestii sam organ pierwszej instancji poświęcił najwięcej miejsca. Skutkowało to podjęciem konkretnych rozstrzygnięć w decyzji pierwszej instancji (s. 12, 21, 24, 27, 32, 33, 36 uzasadnienia). W podobny sposób uzasadnienie tej decyzji omawia kolejne zagrożenia dla środowiska i podjęte w rozstrzygnięciu środki ich ograniczenia do rozmiarów nie naruszających ustanowionych norm (s. 12, 13, 22, 24, 25, 27, 28, 31, 32, 33, 34, 35, 36). W omawianej decyzji trafnie umotywowano pogląd o zgodności przedsięwzięcia z planem miejscowym (s. 9), prawidłowo scharakteryzowano przesłanki ewentualnej decyzji odmownej (s. 10), dokonano należytej analizy przedstawionych wariantów przedsięwzięcia (s. 13, 20, 30), trafnie omówiono brak potrzeby wyznaczenia rozprawy (s. 16) wobec braku podstaw z art. 36 ustawy i art. 89 k.p.a., wyjaśniono kwestię sposobu stosowania art. 33 ustawy (s. 17-19, 25-26). W sposób wszechstronny i gruntowny rozważono zawartość Raportu pod względem formalnym i merytorycznym, nie stwierdzając w tym zakresie uchybień, oceniając Raport jako zupełny, rzetelny i przekonujący, podkreślając przy tym brak zastrzeżeń organów współdziałających do ostatecznej wersji Raportu (s. 17-18, 29-36). Jak już wspomniano, organ ten nie ukrywał, że istotną podstawą dla dokonanych ocen i podjętych rozstrzygnięć były akty wydane przez organy współdziałające, a więc postanowienie RDOŚ z dnia [...] grudnia 2016 r. i postanowienie PPIS z dnia [...] października 2016 r. Z uwagi na wskazane walory decyzji pierwszej instancji nie budzi zdziwienia, że skarżący w odwołaniu poza polemiką ze stanowiskiem tego organu w kwestii kręgu stron i zapewnienia udziału społeczeństwa, zawarli nową, dodatkową argumentację dla podważenia mocy dowodowej Raportu, bowiem dotychczasowa okazała się niewątpliwie bezzasadna. Nowość argumentacji polegała jednak na przeformułowaniu dotychczasowych zastrzeżeń i poparciu ich autorytetem autora Opinii do Raportu. W omawianej sytuacji procesowej organ po stwierdzeniu prawidłowości decyzji pierwszej instancji w dotychczasowym stanie sprawy, trafnie przystąpił do jej ponownego rozstrzygania mając na uwadze przede wszystkim rozważenie znaczenia Opinii dla wyniku sprawy. W tym zakresie Sąd w pełni akceptuje, jak zaznaczono na wstępie, przedstawione oceny organu. Problem odwodnienia wykopów pod fundamenty został dostrzeżony i rozważony przez organy, czego wyrazem było rozstrzygnięcie w pkt. 2.5 decyzji pierwszej instancji. Nie wiadomo dlaczego przejściowe zakłócenie stosunków wodnych na ograniczonym obszarze, pozostające pod ochroną organu właściwego do wydania pozwolenia wodnoprawnego, miałoby wykluczać wydanie decyzji środowiskowej. Nie było istotne szczegółowe opisanie konkretnej komory testowej, lecz przyjętych założeń konstrukcyjnych ograniczających oddziaływanie jej użytkowania na środowisko. Skarżący postulują obliczenie oddziaływania akustycznego silników lotniczych, które przecież nie będzie miało miejsca, skoro silniki będą ograniczone komorą testową i jedynie istotne jest oddziaływanie tego urządzenia i wszelkich instalacji zaopatrzonych w środki zapewniające zminimalizowanie oddziaływań i dochowanie ustanowionych norm. Trudno wyobrazić sobie stworzenie lepszego modelu przewidywanych oddziaływań z danego zakładu, niż poprzez wykorzystanie danych pochodzących z takiego samego zakładu już istniejącego. Jak ustalono, zakłady przemysłowe już istniejące w strefie oraz zakład inwestora mający powstać emitują lub będą w sumie emitować hałas nie dający się zarejestrować przy uwzględnieniu tła akustycznego i tym bardziej niesłyszalny z uwagi na oddziaływanie akustyczne drogi krajowej. Skarżący postulują wydanie zakazu sformułowania środowiskowych uwarunkowań dla zakładu inwestora, mającego powstać przy drodze krajowej, z uwagi na istniejącą uciążliwość tej drogi wywołaną emisją hałasu. Dla skarżących nie jest istotne, że sam ten zakład nie będzie wywoływał jakiejkolwiek uciążliwości dla środowiska, w tym w zakresie emisji hałasu. Argumentacja ta nie mogła być dla Sądu przekonująca. Po zakwestionowaniu prawidłowości samych założeń Opinii, należało podzielić oceny organu w kwestiach szczegółowych, jako oparte na niczym nieudokumentowanych przypuszczeniach. Zawsze można twierdzić, że badania terenowe autorów Raportu mogłyby być bardziej szczegółowe lub wielokrotne, lecz wcale z tego nie wynika, że dotychczasowe były niewystarczające. Krajobraz strefy przemysłowej nie ulegnie zakłóceniu przez wybudowanie kolejnego zakładu przemysłowego. Nie ma żadnych danych o możliwym szkodliwym oddziaływaniu zakładu na nietoperze lub ptaki. Nie ma znaczenia argument, że w innym terenie, zupełnie inne budowle niż planowany zakład, takie oddziaływanie wywołują. Stanowi fakt notoryjny, że każdy zakład przemysłowy może ulec awarii. W Raporcie i decyzji pierwszej instancji zawarto również w tym zakresie przedstawienie środków ograniczających skutki awarii. Nie wiadomo, dlaczego ta teoretyczna i niemająca znaczenia prawnego obawa, miałaby wywołać odmowę wydania decyzji środowiskowej. Trafna była więc ocena organu, że przedstawiona Opinia nie była oparta na wystarczającej wiedzy specjalistycznej, nie została należycie udokumentowana i dlatego nie mogła podważyć mocy dowodowej Raportu. Ocena ta pozostaje pod ochroną zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), bowiem oparta została na wszechstronnym rozważeniu treści Opinii w zestawieniu z pozostałym materiałem procesowym sprawy oraz została należycie uzasadniona. Zwraca uwagę, że organ dokonał drobiazgowej analizy stosowanego stanu prawnego i przedstawił jego wykładnię czerpaną z licznego powołanego orzecznictwa sądowego i literatury prawniczej. Całkowicie pozaprawne były dywagacje skargi na temat niedopuszczalności oceny mocy dowodowej Raportu samodzielnie przez organ lub sąd administracyjny. W sprawach wymagających dla rozstrzygnięcia wiadomości specjalnych organy orzekające wykorzystują rozmaite opracowania specjalistyczne i dokonują ich oceny według przyjętych reguł procesowych. Organ tych reguł nie naruszył, w szczególności szeroko omawiając poprawność przyjętej metodyki badań mającej umocowanie w prawie unijnym i krajowym, wyczerpanie nakazanej prawem problematyki raportu, szczegółowość przedstawionych wyników i przekonujący charakter ich omówienia. Trafnie podkreślono fakt kilkakrotnego uzupełniania Raportu i brak zastrzeżeń wobec jego treści ze strony organów współdziałających. W okolicznościach nin. sprawy nie było podstawy, a chociażby potrzeby zasięgania w tej kwestii dodatkowego stanowiska RDOŚ. Specjalista może podjąć próbę kwestionowania Raportu w oparciu o wykazanie nieprawidłowego zebrania i wykorzystania zebranych w nim danych lub w oparciu o pozyskane przez siebie dodatkowe dane. Autor Opinii nie wykorzystał żadnej z tych możliwości. Sąd w pełni podziela ponadto oceny organu dotyczące kwestii kręgu stron. Stron takich po prostu nie ma, skoro się nie ujawniły w postępowaniu. Jest to kwestia obojętna dla rozstrzygnięcia i nienadająca się do wykorzystania przez strony niepominięte, a tym bardziej podmioty na prawach strony. Nie miało znaczenia częściowe ograniczanie dostępu do materiału sprawy dwóm osobom zainteresowanym po pierwszym obwieszczeniu. Całkowicie trafne były oceny organu wynikające z powołanego orzecznictwa, którego tezy prawne Sąd w pełni aprobuje. Wreszcie w kwestii zaniechania rozprawy Sąd także przyłącza się do argumentacji organów, wyżej przedstawionej, przy czym nie miała znaczenia kontrowersja na temat znaczenia procesowego rozprawy z art. 36 ustawy, lecz uznaniowość przy jej wyznaczaniu i należyte uzasadnienie ich stanowiska w tej kwestii. Z tych względów i zgodnie z art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.