II SA/Wr 487/19

WyrokWSA we Wrocławiu2019-10-08

Skład orzekający: Władysław Kulon, Halina Filipowicz-Kremis, Olga Białek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki budynku, wydane na podstawie błędnie ustalonej powierzchni zabudowy, jest zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że grzywna w celu przymuszenia została prawidłowo obliczona i nałożona. Powierzchnia zabudowy, na podstawie której wyliczono grzywnę, wynikała z protokołu kontroli, a nie z decyzji rozbiórkowej, co jest dopuszczalne. Sąd podkreślił, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności obowiązku, a jedynie do jego egzekucji. Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem służącym skłonieniu zobowiązanego do wykonania obowiązku, a jej wysokość została ustalona zgodnie z przepisami.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) grzywny w celu przymuszenia w kwocie ponad 136 tys. zł na S. K. za niewykonanie obowiązku rozbiórki budynku gospodarczego i garażowego. Obowiązek ten wynikał z decyzji Prezydenta Miasta W. z 1994 r. Skarżąca kwestionowała wysokość grzywny, zarzucając błędne obliczenie powierzchni zabudowy, a także podnosiła, że nie jest następczynią prawną zobowiązanych do rozbiórki. Po utrzymaniu w mocy postanowienia PINB przez DWINB, skarżąca wniosła skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis - sprawozdawca Sędzia WSA Olga Białek po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 października 2019 r. w sprawie ze skargi S. K. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę w całości. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. (dalej PINB) na podstawie art. 119,120 § 1, 121 § 5 i art. 122 § 2 pkt 1 i 2 w związku z art. 17 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 z późn. zm. – dalej u.p.e.a.) nałożył na S. K. grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 136 131,71 zł. Organ wskazał, że S. K. została zobowiązana do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Prezydenta Miasta W. nr [...] z dnia 28 marca 1994 r. polegającego na rozbiórce budynku gospodarczego, użytkowanego jako obiekt handlowy oraz budynku garażowego wybudowanych na posesji przy ul. B. we W. Przedmiotowa grzywna powinna być uiszczona w terminie 60 dni od dnia doręczenia postanowienia na rachunek bankowy PINB dla miasta W. Skarżąca została pouczona, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej obowiązku o charakterze pieniężnym. Organ wezwał również S. K. do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] nr [...] w terminie 60 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia. W razie niewykonania obowiązku w tym terminie będzie orzeczone wykonanie zastępcze (obowiązek zostanie wykonany przez inną osobę, przy czym koszty wykonania tego obowiązku i związane z nim niebezpieczeństwo poniesie zobowiązana). PINB wyjaśnił również, że w przypadku, gdy obowiązek wskazany w tytule wykonawczym zostanie wykonany w zakreślonym terminie, nałożona grzywna zostanie umorzona na wniosek. W uzasadnieniu postanowienia PINB wskazał, że Prezydent Miasta W. decyzją z dnia [...] nr [...] nakazał Państwu D. i J. K. wykonanie rozbiórki budynku garażowego (obecnie użytkowany jako obiekt handlowy), wybudowanych na posesji przy ul. B. we W. Decyzja ta stała się ostateczna z upływem dnia [...]. D. i J. K. w dacie wydania decyzji byli inwestorami budowy tych budynków oraz współwłaścicielami nieruchomości, na której były one zlokalizowane. Decyzja była weryfikowana w toku postępowania o stwierdzenie nieważności. Prowadzono również postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia tego rozstrzygnięcia. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji Prezydenta Miasta W. Wyrokiem z dnia 24 maja 2000 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt IV SA 652/98) oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. nr [...] z dnia [...] odmawiającą stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Prezydenta Miasta W. Nakaz wynikający z decyzji Prezydenta Miasta W. nie został dobrowolnie wykonany, a upomnienie nr [...] z dnia [...] okazało się bezskutecznie – zobowiązani nie wykonali nakazu. Wobec powyższego w dniu [...] na D. i J. K. wystawiono tytuł wykonawczy nr [...], a postanowieniem nr [...] nałożono na nich grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 114 325,60 zł wzywając jednocześnie do jej zapłaty oraz wykonania nakazu w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia. Postanowienie nr [...] wraz z tytułem wykonawczym zostało doręczone D. i J. K. dnia [...] Państwo K. wnieśli zażalenie na postanowienie nr [...] oraz zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Po rozpatrzeniu tych środków zaskarżenia PINB wydał postanowienie nr [...] z dnia [...] utrzymane w mocy postanowieniem DWINB nr [...] z dnia [...], którym uznano zgłoszone zarzuty nieuzasadnionymi. Postanowieniem nr [...] z [...] DWINB utrzymał w mocy postanowienie nakładające grzywnę w celu przymuszenia. Powyższe rozstrzygnięcia były przedmiotem skarg do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skargi zostały oddalone przez sąd. W konsekwencji grzywna w celu przymuszenia została przekazana do przymusowego ściągnięcia. W trakcie egzekucji nałożonej grzywny J. K. zmarł, a Naczelnik Urzędu Skarbowego ustalił, że D. K. nie posiada majątku pozwalającego na zaspokojenie należności z tytułu grzywny w celu przymuszenia w inny sposób niż poprzez przeprowadzenie egzekucji z nieruchomości. Taka egzekucja nie została przeprowadzona. W toku postępowania D. K. utraciła tytuł prawny do nieruchomości na której zlokalizowane są budynki objęte nakazem rozbiórki na rzecz swojej córki S. K. Obecnie nieruchomość przy ul. B. we W., na której znajdują się obiekty objęte nakazem rozbiórki stanowi współwłasność S. K. i R. H. Wobec powyższego, zawiadomieniem i upomnieniem nr [...] z dnia [...] S. K. i R. H. zostali poinformowali o wydaniu decyzji nakazowej oraz wynikającym z niej obowiązku. Równocześnie wezwano ich do jego wykonania z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Upomnienie zostało doręczone S.K. oraz R. H. dnia 3 października 2018 r. Zarówno S. K. i R. H. odpowiedzieli na otrzymane upomnienie. S. K. wskazała że decyzja nakazowa jej nie dotyczy, powołała się na aktualny wypis z kartoteki budynku stwierdzając, że budynki objęte nakazem rozbiórki w niej nie istnieją. W związku z powyższym PINB postanowił nałożyć na S. K. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 136 131,71 zł. W ocenie organu, dolegliwość związana z koniecznością zapłaty grzywny w takiej wysokości powinna skutecznie skłonić zobowiązaną do wykonania ciążącego na niej obowiązku w terminie wyznaczonym niniejszym postanowieniem. Wybór pomiędzy przeznaczeniem kwoty 136 131,71 zł na zapłatę nałożonej grzywny z zagrożeniem iż w przypadku dalszej zwłoki zostanie zastosowane wykonanie zastępcze (co w istocie przesadza o nieuchronności wykonania obowiązku), a poniesieniem kosztów związanych z wykonaniem nakazu powinien być dla zobowiązanej oczywisty. Wysokość grzywny została ustalona na podstawie art. 121 § 5 u.p.e.a. Zgodnie z jego treścią wysokość grzywny w celu przymuszenia w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części stanowi iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki i 1/5 ceny 1m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Na dzień sporządzania postanowienia zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 21 lutego 2019 r. w sprawie ceny 1m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za IV kwartał 2018 r. , która wynosiła 4139 zł. Wobec czego 1/5 tej kwoty wyniosło 827,80 (4139 zł/m2 x1/5 = 827,8 zł/m2). Powierzchnia zabudowy przedmiotowych budynków wynosi 164,45 m2. Wartość ta została ustalona na podstawie danych zawartych w protokole kontroli nr [...] nr [...] gdzie wskazano, że budynki, objęte postępowaniem mają wymiar odpowiednio 11,8 m x 6,5 m oraz 11,7 m x 7,5 m (11,8 m x 6,5 m +11,7 m x 7,5 m = 164,45 m2). Dane te stanowią zatem podstawę do przyjęcia powierzchni zabudowy koniecznej do ustalenia wysokości kwoty grzywy w celu przymuszenia – zgodnie z art. 121 § 5 u.p.e.a.. Iloczyn powyższych wartości wynosi 136 131,71 zł. Na powyższe postanowienie w ustawowo przewidzianym terminie zażalenie wniosła S. K. reprezentowana przez adw. M. Ś. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: DWINB), postanowieniem z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r. poz. 2096) po rozpatrzeniu zażalenia S. K. reprezentowanej przez adw. M. Ś. od opisanego postanowienia organu pierwszej instancji utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu postanowienia DWINB stwierdził, że PINB dla miasta W. zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przeprowadził postępowanie egzekucyjne, a wydanie przez organ I instancji postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia było zasadne. Organ przytoczył treść art. 122 § 2 u.p.e.a. i stwierdził, że postanowienie o nałożeniu grzywny doręcza się zobowiązanemu razem z odpisem tytułu wykonawczego. Oznacza to ograniczenie zarzutów jakie w zażaleniu na to postanowienie mogą być sformułowane, w porównaniu z argumentami formułowanymi w dopuszczalnym na tym etapie postępowania środku zaskarżenia w postaci zarzutów o jakich mowa w art. 33 u.p.e.a. W związku z tym, zdaniem organu zażalenie na postanowienie o wymierzeniu grzywny w celu przymuszenia może być oparte tylko na innych zarzutach, niż przynależne do katalogu zawarte do katalogu art. 33 § 1 u.p.e.a.. W dalszej części uzasadnienia organ odniósł się do art. 29 ust. 1 u.p.e.a., który stanowi, że Organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Przedmiot niniejszej sprawy i kontroli organu drugiej instancji dotyczy tylko tej części postępowania egzekucyjnego, która dotyczy doprowadzenia do realizacji przez stronę zobowiązaną jej obowiązku stwierdzonego w decyzji administracyjnej i wystawionego na jej podstawie tytułu wykonawczego. Z tych względów kwestie merytoryczne związane z nałożonymi na stronę obowiązkami rozstrzygnęły się na etapie jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego. Kolejno DWINB stwierdził również, że kwotę grzywny w celu przymuszenia nałożono w oparciu o art. 125 § 5 tej ustawy, a jej wysokość została wyliczona zgodnie z tym przepisem. Następnie organ przytoczył treść art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z ustaleń organu wynika, że objęte nakazem rozbiórki budynki usytuowane na posesji przy ul. B. we W. są budynkami w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Organ powiatowy w postanowieniu nr [...] wskazał wymiary budynku objętego nakazem rozbiórki, na podstawie których wyliczył kwotę grzywny w celu przymuszenia. W ocenie DWINB zarówno wyliczenie grzywny jak i uzasadnienie tego wyliczenia jest prawidłowe, zgodne z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a także znajduje potwierdzenie w aktach sprawy organu I instancji. Pismem z dnia 21 czerwca 2019 r. skarżąca S. K. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...]. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: art. 121 § 4 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. – postępowanie egzekucyjne w administracji (t.j. Dz.U. 2018 poz. 1314 ze zm.; dalej jako u.p.e.a.") przez niewłaściwe zastosowanie, tj. ustalenie wysokości grzywny w celu przymuszenia w sposób niezgodny ze wzorem wymiarowania grzywny ujętym w tych przepisach i naliczenie grzywny w oparciu o dowolnie przyjętą powierzchnię zabudowy, która nie znajduje usprawiedliwienia w treści tytułu wykonawczego, ani decyzji Prezydenta Miasta W. nr [...] z [...] w których to dokumentach nie skonkretyzowano obowiązku, a w szczególności nie sprecyzowano parametrów technicznych budynków objętych nakazem rozbiórki, które stanowią dane niezbędne do obliczenia wysokości grzywny stosownie do treści tych przepisów, rezultatem powyższego grzywna nie została naliczona w sposób prawidłowy; art. 119 § 1 w zw. z art. 1a pkt 10 u.p.e.a. przez wymierzenie grzywny w celu przymuszenia w stosunku do osoby, która nie jest odpowiedzialna za realizacje nakazu rozbiórki stwierdzonego tytułem wykonawczym; art. 28a u.p.e.a. przez niewłaściwe zastosowanie, tj. brak zadośćuczynienia wymogowi wskazania dokumentem urzędowym przejścia dochodzonego obowiązku na S. K., a tym samym bezpodstawne zakwalifikowanie skarżącej jako następcy prawnego adresatów decyzji Prezydenta Miasta W. nr [...] z dnia [...].; art. 52 Prawa budowlanego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie , tj. przyjęcie, że utrata władztwa nad nieruchomością przy ul. B. we W. przez D. K., adresatkę decyzji Prezydenta Miasta W. nr [...] z [...] wiązała się z przejściem obowiązku na S. K., podczas gdy brak normatywnych przeciwwskazań, by rzekomy obowiązek rozbiórki nie obciążał wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, która stanowi obecnie przedmiot współwłasności skarżącej i R. H.; art. 122 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. bezzasadne przyjęcie, że przepis ten statuuje bezwzględną zasadę pierwszeństwa w stosowaniu grzywny w celu przymuszenia w stosunku do wykonania zastępczego, brak porównania wysokości grzywny w celu przymuszenia z kosztami wykonania zastępczego oraz nieusprawiedliwione odgórne przyjęcie, ze koszt wykonania zastępczego przewyższy wysokość grzywny w celu przymuszenia. W związku z powyższym, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu pierwszej instancji oraz o umorzenie postępowania, a także o zasądzenie od organu na rzecz S. K. kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych. Skarżąca przedstawiła obszerne uzasadnienie opisanych wyżej zarzutów skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz wskazał, że wyczerpujące merytoryczne uzasadnienie zawarte zostało w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2018.2107 t.j. z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podkreślić należy, że sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, czyni to na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie zastępuje organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do kompetencji sądu należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach. Zaskarżonym postanowieniem DWINB utrzymał w mocy postanowienie PINB dla miasta W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia na S. K. grzywny w wysokości 136 131,71 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] nr [...] polegającego na rozbiórce budynku gospodarczego, użytkowanego jako obiekt handlowy oraz budynku garażowego wybudowanych na posesji przy ul. B. we W. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w świetle powołanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżone, jak również poprzedzające postanowienie nie narusza prawa. Sąd podziela stanowisko organu, przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, zarówno w zakresie ustalonego stanu faktycznego jak również zastosowanych przepisów prawa. Zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Z kolei zgodnie z art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. W analizowanej sprawie nałożenie środka egzekucyjnego (grzywny) zostało poprzedzone upomnieniem, które zostało doręczone skarżącej w dniu 3 października 2018 r. Ponieważ upomnienie okazało się nieskuteczne, sprawa została przekazana do postępowania egzekucyjnego i w dniu 27 lutego 2019 r. wystawiono tytuł wykonawczy nr [...], na podstawie którego PINB dla miasta W. wydał w tym dniu postanowienie nr [...], nakładające na skarżącą grzywnę celem przymuszenia do wykonania ciążących na niej obowiązków. Treść odpowiedzi na upomnienie S. K. wskazywała, że skarżąca nie zamierza wykonać dobrowolnie nakazanej rozbiórki. Od dnia doręczenia upomnienia upłynęły ponad cztery miesiące, a nakaz nadal nie został wykonany. Przyjąć należy, że S. K. świadomie uchylała się od realizacji obowiązku. W związku z tym, w dniu [...] wystawiono tytuł wykonawczy nr [...] , natomiast postanowieniem nr [...] nałożono na S.K. grzywnę w kwocie 136 131, 71 zł. W analizowanej sprawie skarżąca zakwestionowała poprawność obliczenia powierzchni zabudowy budynków podlegających rozbiórce, niemniej zarzut ten Sąd uznał w całości za nieuzasadniony. Przyjęty przez organ parametr stanowiący iloczyn wymiarów obiektu wynikał jednoznacznie z Protokołu kontroli nr [...] z dnia [...]. W protokole dokładnie określono, które obiekty podlegają nakazowi rozbiórki. Wskazano, że decyzja Prezydenta Miasta W. nr [...] z dnia [...] dotyczy obiektu zlokalizowanego równolegle do ulicy B. – jest to obiekt parterowy z dachem dwuspadowym o wymiarach w rzucie 11,80 x 6,50 m, natomiast drugi jest usytuowany w odległości 5,80 m od w/w obiektu, o wymiarach 11,70 x 7,5 m – jest to budynek parterowy z dachem jednospadowym. Oba obiekty są użytkowane jako obiekty handlowe. Jak wskazuje lektura akt sprawy, w tym przede wszystkim wskazany protokół, w ocenie Sądu, powyższy opis budynków jest precyzyjny i nie nasuwa wątpliwości, które obiekty podlegają rozbiórce. Sąd przyjmuje, że powierzchnia zabudowy, którą organ ustala w celu obliczenia wysokości grzywny na zasadach określonych w art. 121 § 5 u.p.e.a. może nie w każdym przypadku odpowiadać powierzchni zabudowy obiektu budowlanego wynikającej z treści decyzji rozbiórkowej. Zmiany, które organ egzekucyjny jest zobowiązany w sprawie uwzględnić wynikać mogą jednakże wyłącznie ze zmian dotyczących stanu obiektu, jakie nastąpiły po wydaniu przez organ nadzoru budowlanego decyzji nakazującej rozbiórkę, nie mogą natomiast być spowodowane uznaniem, że poszczególne parametry techniczne obiektu przyjęte przez organ zostały wadliwie określone. W rozpoznawanej sprawie brak jest dowodu na to, by sporne budynki w trakcie prowadzonego postępowania uległy zmianie pociągającej za sobą zmianę ich powierzchni zabudowy. Z tego względu zarzut, że ustalona przez organy nadzoru budowlanego powierzchnia zabudowy nie uwzględnia wymogu obliczenia jej przy posłużeniu się postanowieniami Polskiej Normy PN-ISO 9836:2015-12 został odrzucony. W sprawie tytułem wykonawczym jest decyzja Prezydenta Miasta W. z dnia [...] nr [...] nakazująca D. i J. K. wykonanie rozbiórki budynku gospodarczego, użytkowanego jako obiekt handlowy oraz budynku garażowego (obecnie również użytkowanego jako obiekt handlowy) wybudowanych na posesji przy ul. B. we W. Decyzja, z której wynika egzekwowany obowiązek jest ostateczna (art. 16 § 1 k.p.a.), obowiązuje nadal w obrocie prawnym, a nadto nie wstrzymano jej wykonania. Stosownie do treści art. 28 a u.p.e.a., w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego. W myśl art. 30 § 4 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Nie ulega zatem wątpliwości, że obowiązek rozbiórki jako związany z nieruchomością, przechodzi na następców strony zobowiązanej. Organy trafnie stwierdziły, że skarżąca jako nowa właścicielka nieruchomości, przejęła wszystkie prawa i obowiązki nałożone na poprzednich właścicieli, w tym obowiązek rozbiórki, nałożony ostateczną decyzją organu nadzoru budowlanego. Odnośnie do zarzutu błędnego ustalenia adresatów decyzji rozbiórkowej należy wskazać, że w miejsce inwestora i właściciela przedmiotowych budynków wstąpił następca prawny, który ma możliwość wykonania nakazanej rozbiórki (dysponuje budynkami i czerpie z nich pożytki). Nakaz rozbiórki został skierowany do S.K., tylko ona uzyskała w postępowaniu egzekucyjnym status zobowiązanej. W analizowanej sprawie brak jest podstaw do żądania dokonania takiej czynności od innych podmiotów wymienionych w przywołanych przepisach Prawa budowlanego. Jak wynika z akt sprawy R. H. jest współwłaścicielem nieruchomości przy ul. B. we W., jednak z podjętych przez organ czynności wyjaśniających wynika, że to S. K. faktycznie włada budynkami objętymi nakazem i w wyniku prowadzonej działalności gospodarczej czerpie z nich pożytki. Ponadto w analizowanej sprawie należy podkreślić, że R. H. nie miał wpływu na fakt dokonania umowy darowizny pomiędzy dotychczasową właścicielką D. K., a jej córką S.K. W związku z powyższym wskazana czynność cywilnoprawna nie powinna skutkować powstaniem obciążenia po stronie R. H. Ponadto zgodnie z orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2017 r. sygn. akt II OSK 1829/15 dopóki decyzja rozbiórkowa pozostaje w obrocie prawnym przysługuje jej przymiot zgodności z prawem. W konsekwencji, skoro adresatem tej decyzji jest wyłącznie skarżąca, to organ egzekucyjny nie miał podstaw prawnych ku temu, aby inaczej wyznaczyć krąg osób zobowiązanych na podstawie tej decyzji do wykonania określonego w niej obowiązku. Kwestia prawidłowego określenia w decyzji kręgu osób odpowiedzialnych nie może być badana w postępowaniu egzekucyjnym z uwagi na zakaz dokonywania przez organ egzekucyjny merytorycznej oceny sprawy. Skoro organ egzekucyjny nie został ustawowo wyposażony w kompetencję do modyfikowania zakresu obowiązków wynikających z egzekwowanej decyzji i kręgu podmiotów zobowiązanych do wykonania obowiązku, to i sąd administracyjny, kontrolujący wyłącznie legalność przedmiotu zaskarżenia, nie może wnikać w kwestie merytorycznej oceny sprawy. (vide: wyrok NSA z 24 marca 1998 r. sygn. IV SA 170/88). Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 122 § 2 u.p.e.a. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela wypowiedziany w orzecznictwie i wielokrotnie powtarzany pogląd zgodnie z którym w trakcie egzekucji wynikającego z przepisów prawa budowlanego obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego, organ egzekucyjny powinien, w razie bezskutecznego upływu terminu określonego w art. 15 § 1 zdanie drugie u.p.e.a., w pierwszej kolejności nałożyć grzywnę w celu przymuszenia, na podstawie art. 119 § 1 lub § 2 tej ustawy, uwzględniając dyspozycje przepisów art. 121 § 4 i 5 oraz art. 122 § 2 pkt 2 in fine. Wykonanie zastępcze, unormowane w art. 127, może być orzeczone, gdy mimo wymierzenia grzywny zobowiązany nie wykona obowiązku, albo gdy uwzględniając zarzut zobowiązanego, że grzywna jest zbyt uciążliwym środkiem egzekucyjnym, organ postanowi o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (wyrok NSA z 13 maja 2009 r., II OSK 767/08, ONSAiWSA 2010/5/92). W analizowanej sprawie głównym celem zastosowania środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia jest skłonienie zobowiązanej do samodzielnego wykonania obowiązku, co zawsze byłoby dla niej mniej dolegliwe finansowo, aniżeli skorzystanie z kolejnego środka w postaci wykonania zastępczego. Mając na uwadze okoliczność, że przedmiotowy budynek jest usytuowany bezpośrednio nad gazociągiem DN-150 średniego ciśnienia, to w przypadku wykonania zastępczego wyłoniony przez organ egzekucyjny wykonawca musiałby w głównej mierze prowadzić prace ręczne przy zachowaniu należytej staranności. Przy tym należy również wziąć pod uwagę konieczność czasowego wyłączenia sieci gazowej, a także na czas wykonania robót wyłączenie z ruchu pasa drogi, a co jest z tym związane, także wprowadzenie zmian w organizacji ruchu drogowego w tym zapewnienie bezpieczeństwa jego uczestnikom. Ponadto należy podkreślić, że, w razie wykonania obowiązku nieuiszczona grzywna podlega umorzeniu (art. 125 § 1 u.p.e.a.), a jeżeli wcześniej uiszczono ją albo ściągnięto w trybie przymusowym, wówczas zobowiązany może domagać się jej zwrotu w oparciu o art. 126 k.p.a. Poza tym, w stosunku do obowiązków z zakresu przepisów prawa budowlanego, w art. 122 § 2 pkt 2 u.p.e.a. ustawodawca stanowi expressis verbis, że w postanowieniu o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia należy pouczyć zobowiązanego o zastosowaniu kolejnego środka w postaci wykonania zastępczego. Kwestionowanie zastosowanego środka egzekucyjnego nie może prowadzić do zanegowania samej konieczności wykonania nałożonego na zobowiązanego obowiązku. Jedną z podstawowych zasad postępowania egzekucyjnego jest wywodzona z art. 7 § 2 u.p.e.a. zasada celowości. Zaprzeczeniem treści tej zasady byłoby takie postępowanie organów egzekucyjnych, a następnie sądów administracyjnych, które uzależniałoby prawidłowość zastosowanego środka egzekucyjnego od poglądu samego zobowiązanego, który zazwyczaj wskazuje na konieczność zastosowania tego środka, który nie został dotąd w stosunku do niego wykorzystany. (wyrok NSA z 16 stycznia 2019 r. sygn. II OSK 284/17). Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło