II SA/Wr 488/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kremis, Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (sprawozdawca), Sędzia WSA Anna Siedlecka, Protokolant Magda Mikus, po rozpoznaniu w dniu 1 października 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości położonej w W. przy ul. O. [...] oddala skargę. Decyzją z dnia [...]wydaną na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. z 2001r. Nr 113, poz. 1209) Prezydent Miast W. po rozpatrzeniu wniosku U. i T. M. postanowił odmówić nieodpłatnego zbycia działki nr [...] przy ul. O. [...] w W. na rzecz wnioskodawców. W uzasadnieniu wskazał, że wnioskodawcy nie spełniali przesłanek ustawowych, skoro nabyli prawo wieczystego użytkowania w 1993r. od osoby prawnej. W odwołaniu wnioskodawca zarzucił, że wprawdzie użytkowanie wieczyste działki powstało w 1986r. na rzecz Własnościowej Spółdzielni Mieszkaniowej w W., to jednak Spółdzielnia ta, powstała w 1981r., działała w imieniu członków – osób fizycznych, którzy samodzielnie prowadzili działalność inwestycyjno-wykonawczą. W rzeczywistości więc prawo wieczystego użytkowania zostało ustanowione na rzecz tych osób. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało powyższą decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ ponownie argumentował, że wnioskodawcy nabyli prawo użytkowania wieczystego nieruchomości od nie będącej osobą fizyczną spółdzielni mieszkaniowej i nastąpiło to w 1993r. podczas gdy ustawa wymaga bycia wieczystym użytkownikiem w dniu [...], ustanowionym na rzecz osoby fizycznej. Organ pouczył wnioskodawców o innych możliwościach prawnych nabycia prawa własności nieruchomości. W skardze na powyższą decyzję skarżący podtrzymał twierdzenie, że za spółdzielnią mieszkaniową kryły się osoby fizyczne, zmuszone do jej założenia, aby otrzymać grunt pod budowę domów. Samodzielnie opłacali podatki za wieczyste użytkowanie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209 – w brzmieniu pierwotnym), osobom fizycznym będących w dniu [...]oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości ... zabudowanych na cele mieszkaniowe... przysługiwało roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności tych nieruchomości. Według ust. 2 art. 1 roszczenie to przysługiwało ponadto osobom fizycznym będącym następcami prawnymi osób wymienionych w ust. 1. Jak wynikało z dokumentów dołączonych do akt sprawy, użytkowanie wieczyste nieruchomości powstało na mocy decyzji z dnia [...]w oparciu o ustawę z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99) i przepisy wykonawcze do tej ustawy, na rzecz Własnościowej Spółdzielni Mieszkaniowej w W., która to decyzja stanowiła podstawę do zawarcia umowy w formie aktu notarialnego. Umowy tej oraz odpisu z księgi wieczystej rejestrującego nabycie prawa wieczystego użytkowania przez Spółdzielnię nie dołączono do akt sprawy, zatem data powstania tego prawa na rzecz Spółdzielni nie była pewna, a jedynie zostało udokumentowane (k. 7 i k. 82 akt sądowych), że Spółdzielnia dokonywała bezpośrednio opłat za wieczyste użytkowanie gruntu w latach 1986-1991 z sum pobieranych od członków, a od 1992r. członkowie spółdzielni dokonywali tych opłat osobiście. Kolejno udokumentowano, że w dniu [...]została zawarta w formie aktu notarialnego umowa przeniesienia prawa użytkowania gruntu i własności budynku, na mocy której Własnościowa Spółdzielnia Mieszkaniowa w W. jako użytkownik wieczysty działki i właściciel budynku mieszkalnego na tej działce, przeniosła na rzecz Skarżącego i jego żony U. przysługujące jej prawa do nieruchomości. Na tej podstawie w dniu [...]osoby te zostały wpisane do księgi wieczystej (wypis z rejestru gruntów i odpis z księgi wieczystej), zaś w dniu [...]jako współużytkowników wieczystych i współwłaścicieli budynku wpisano do księgi wieczystej skarżącego i jego syna M. (będących w nin. sprawie administracyjnej wnioskodawcami). Proste zestawienie okoliczności wynikających z powyższych dokumentów, których mocy dowodowej skarżący nie kwestionował, z treścią ustawy, przekonywało o oczywistej bezzasadności jego wniosku. Skarżący nie był bowiem w dniu [...] użytkownikiem wieczystym działki, skoro prawo to nabył w 1993r., a skoro prawo nabył od osoby prawnej (spółdzielnia jest osobą prawną – por. art. 11 § 1 ustawy z dnia 16.09.1982r. Prawo spółdzielcze, Dz. U. nr 30, poz. 210), to nie mógł być uznany za następcę prawnego zbywcy w rozumieniu ustawy z dnia 26.07.2001r., uprawnionego do nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości. Skarżący jako członek spółdzielni uzyskał prawo do domu jednorodzinnego, a następnie prawo jego własności i prawo użytkowania wieczystego działki zgodnie z art. 232 i art. 235 Prawa spółdzielczego w brzmieniu tekstu jednolitego, Dz. U. z 1995r. Nr 54, poz. 288 ze zm., obecnie por. przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003r. Nr 119, poz. 1116). Jak trafnie uważa skarżący, w okresie po 1981r., aby uzyskać możność wybudowania domu jednorodzinnego przy wykorzystaniu ułatwień posiadanych przez spółdzielczość mieszkaniową, zmuszony był wraz z innymi osobami założyć spółdzielnię. Obecnie może nawet twierdzić, że była to dogodna dla niego fikcja, gdyż sam, a niewykluczone, że również inni członkowie spółdzielni, uważali udział w niej za formę zorganizowania osobistych interesów i traktowali jako przedsięwzięcie prywatne. W sferze prawa nie są jednak istotne subiektywne przeświadczenia danego podmiotu, zapewne zmienne w czasie według aktualnego jego interesu, lecz obiektywnie postrzegane skutki prawne czynności prawnych lub innych zdarzeń prawnych. Według tych obiektywnych ocen, z zachowania skarżącego, z podejmowanych przez niego w sposób prawnie niewadliwy celowych czynności, wynikało w sposób niepodważalny, że do 1993r. był członkiem spółdzielni mieszkaniowej, posiadającym ograniczone prawo rzeczowe do nieruchomości spółdzielczej, czyli stanowiącej przedmiot przysługującego jej prawa wieczystego użytkowania gruntu i prawa własności domu jednorodzinnego. Z faktu, że członkami spółdzielni były osoby fizyczne, które prywatnie traktowały spółdzielnię jako organizację tych osób, nie mającą poza tym podmiotowości prawnej, naprawdę nie wynika, jak pisze w skardze, że spółdzielnia mieszkaniowa była osobą fizyczną. Nie miały w sprawie żadnego znaczenia podnoszone w skardze zarzuty pod adresem tzw. samorządu miejskiego, dotyczące niekorzystnego załatwienia innej sprawy, nie objętej kontrolą sądu. Mając powyższe na uwadze i zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające (Dz. U. Nr 152, poz. 1271), orzeczono jak w sentencji.