II SA/Wr 488/12

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. i M. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z .... w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania do ponownego rozpoznania sprawy nakazania dokonania rozbiórki części budynku mieszkalnego powstałych w wyniku rozbudowy wykonanej bez wymaganego pozwolenia na budowę, tj. schodów zewnętrznych i tarasu, usytuowanych przy ścianie zewnętrznej budynku od strony ogrodu postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w zakresie przekraczającym kwotę 100 zł (sto złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie o uiszczenie wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł, skarżący złożyli na urzędowym formularzu wnioski o przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, że mają na utrzymaniu małoletniego syna, łączny ich dochód wynosi 2.887 zł, posiadają liczne kredyty konsumpcyjne i z uwagi na rozpoczęcie przez syna edukacji w przedszkolu zobowiązani będę do zakupu "wyprawki". Dodali, że posiadają mieszkanie o pow. 69 m2. W piśmie z dnia 21 sierpnia 2012 r. wnioskodawcy poinformowali, że ponoszą następujące wydatki: gaz (butla) – 62 zł; opłata za energię elektryczną- 100 zł; za wodę- 100 zł; za wywóz śmieci- 75 zł; za telefon- 200 zł; za przedszkole- 150 zł; koszt ubrań dziecka- ok. 100 zł; wydatki na żywność- ok. 300 zł. Z załączonych do pisma zaświadczeń wynika, że łączny przeciętny ich dochód wynosi 3.306, 04 zł. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej p.p.s.a. (t.jedn. z 2012 r. Dz. U. poz. 270). Wniosek tylko częściowo zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu osiągany przez wnioskodawców dochód w zestawieniu z wysokością niezbędnych dla nich wydatków oraz z wysokością jedynego na tym etapie postępowania kosztu sądowego (wpis sądowy od skargi) jest wystarczające aby sfinansować zarówno ww. wydatki, jak i określoną w sentencji postanowienia opłatę sądową. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Podkreślić przy tym należy, iż spłata rat kredytu czy pożyczek nie stanowi wydatku niezbędnego, który mógłby mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. Obniżenie standardu życia w danym miesiącu wskutek konieczności poniesienia kosztów sądowych nie można utożsamiać z uszczerbkiem w swoim niezbędnym utrzymaniu. Z przedłożonych wyciągów bankowych wynika, iż wnioskodawcy od dłuższego czasu systematycznie korzystają z instrumentów kredytowych i debetów w rachunku nie zważając na saldo rachunku w tej sytuacji niczym nieuzasadnione jest ich twierdzenie, iż nie posiadają źródła z którego mogliby pokryć koszty postępowania prowadzonego z własnej inicjatywy i we własnym interesie. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżących kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpią oni środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 i § 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.