II SA/Wr 489/08

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 12 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Miejskiej W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. We wniosku złożonym w dniu 25 września 2009 r. na urzędowym formularzu skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienie adwokata wskazując, że gospodarstwo domowe prowadzi z żoną, jedynym ich dochodem jest jego wynagrodzenie w wysokości 3.200 zł brutto. Dodał, że niedawno się rozchorował i leczy się, ma także do spłacenia kilkutysięczny kredyt. Z załączonych do pisma z dnia 6 października 2009 r. dokumentów wynika, że za wrzesień br. skarżący otrzymała wynagrodzenie netto w wysokości 2. 655, 78 zł, a jego żona - 182, 31 zł, a ich wydatki kształtowały się następująco: czynsz, opłata za wodę, za wywóz śmieci, za energię elektryczną- 222, 56 zł; podatek od nieruchomości - 1.322 zł (rocznie). Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). W ocenie Sądu wnioskodawca nie dopełnił ww. obowiązku. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 u.p.s.a.). W niniejszej sprawie wnioskodawca - mimo wezwania -nie wyjaśnił i nie udokumentował kilku istotnych okoliczności, które mogą kształtować jego sytuację finansową np. nie wskazał wysokości dochodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej- usługi stolarskie; nie przedłożył deklaracji podatkowej PIT- 36 lub PIT- 37 za rok 2008; nie wyjaśnił dlaczego- pomimo przedstawiania jako tragicznej swojej sytuacji finansowej- nie zbywa nieruchomości przy ul. [...]. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty postępowania należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Podkreślić przy tym należy, iż spłata rat kredytu czy pożyczek nie stanowi wydatku niezbędnego, który mógłby mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. Również nie można za takie wydatki uznać opłaty za lokal, w którym skarżący prowadzi działalność gospodarczą, bowiem są to koszty prowadzenia działalności, a nie wydatki niezbędne do utrzymania. Zauważyć należy, że skarżący posiadał (i posiada) dodatkowe wystarczające źródła finansowania swoich wydatków (takie jak np. kredyt, pożyczka, limit debetowy w rachunku bankowym), a zatem nietrafne jest przekonanie skarżącego, że pewne, kolejne swoje wydatki może sfinansować np. pożyczką, ale już koszt wynagrodzenia pełnomocnika procesowego powinno mu pokryć Państwo. Celem tej instytucji jest zapewnie prawa dostępu do sądu, a nie ochrona (zaoszczędzenie) posiadanych przez wnioskodawcę środków finansowych. W orzecznictwie podkreśla się wykluczenie możliwości zwolnienia od kosztów postępowania osoby, która dysponuje jakimkolwiek majątkiem, a szczególnie nieruchomym, który może przynosić pożytki, być zabezpieczeniem pożyczki lub podlegać obrotowi. O możliwościach finansowych skarżącego świadczy zresztą m.in. fakt uiszczenia przez niego wpisu sądowego od skargi i chęć opłacenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.