II SA/Wr 489/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Palus po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia z dnia [...]r. ([...]) wymierzającego karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu w sprawie ze skargi E. i S. B. na postanowienie D.Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia postanawia zmienić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 listopada 2010 r. w ten sposób, że wstrzymać wykonanie postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] r. ([...]) wymierzającego karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. E. i S. B. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. (Nr[...]) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...]r. ([...]) wymierzającego karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu, wnosząc jednocześnie o wstrzymanie wykonania postanowienia organu I instancji. Postanowieniem z dnia [...] r. (Nr[...]) D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. odmówił wstrzymania wykonania wnioskowanego postanowienia wywodząc, że nie jest on władny do jego wstrzymania, gdyż przepis z art. 61 § 2 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uprawnia organ do wstrzymania wykonania jedynie podjętego przez ten organ orzeczenia, które zostało zaskarżone do sądu administracyjnego. Pismem z dnia 29 października 2010 r. strona skarżąca wniosła o powtórne rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania powyższego postanowienia, argumentując, że jego wykonanie może w znacznym stopniu wpłynąć na kondycję finansową strony skarżącej i zagrozić prowadzonej działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia [...] r. nie uwzględnił wniosku skarżących o udzielenie ochrony tymczasowej uznając, że składając powtórnie wniosek w tym przedmiocie skarżący nie podali żadnych nowych okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania opisanego wcześniej postanowienia. Wyrokiem ogłoszonym w dniu [...] r. Sąd uchylił postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. (Nr[...]) odmawiające przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. wymierzającego przedmiotową karę. Orzekając w sprawie Sąd uznał m.in., że postanowienie powiatowego organu nadzoru budowlanego ze względu na nieskuteczne doręczenie nie zostało wprowadzone do obrotu prawnego. W dniu [...] r. S.B. złożył wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania opisywanego wcześniej postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. wskazując na zmianę okoliczności wynikającą z kasacyjnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wydanego w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Ponadto z przepisu z art. 61 § 4 wskazanej wcześniej ustawy wynika, że postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie § 2 i § 3 Sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Postanowienia, o którym mowa powyżej sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym ( art. 61 § 5 ustawy ). Stosownie do powyższych uregulowań normatywnych zaistnienie chociażby jednej z wymienionych przesłanek w art. 61 § 3 "uzasadnia wstrzymanie skarżonego aktu, jednakże to wnioskodawca zobowiązany jest do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia tych ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2008r., I FSK 983/08). Przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków są z kolei pojęciami nieostrymi, co wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich ogólnej normy i nadania im treści z uwzględnieniem okoliczności faktycznych każdej indywidualnej sprawy. Użycie spójnika "lub" oznacza, iż przesłanki te mogą zachodzić alternatywnie. Sąd, rozpoznający wniosek o wstrzymanie wykonania skarżonego aktu, powinien uwzględnić wszystkie okoliczności, nawet te niepodniesione we wniosku, o ile są możliwe do wyinterpretowania na podstawie akt sprawy (postanowienie NSA z 13 września 2005 r., sygn. akt II OZ 750/05, nieopubli.). Szkoda, o jakiej mowa w przepisie art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi bowiem o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, nieopubl.). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne konsekwencje, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006r., sygn. akt IISA/Bk 352/06). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazywano, że zwolnienie pracowników czy zakończenie bytu prawnego przedsiębiorstwa jest skutkiem trudnym do odwrócenia i wysoce szkodliwym. Ponadto, że trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Tak samo była traktowana ewentualna konieczność likwidacji prowadzonej od lat działalności gospodarczej. Stwierdzano również, że jeżeli wykonanie orzeczenia administracyjnego mogłoby doprowadzić do utraty płynności finansowej spółki, a co za tym idzie pracę mogliby stracić zatrudnieni pracownicy to uznać trzeba, że istnieje niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (postanowienie NSA z dnia 17 listopada 2008 r., sygn. akt I FSK 1243/08, Lex Nr 575350; postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 14 października 2008 r., sygn. akt III SA/Wr 536/08, Lex Nr 504599; postanowienie NSA z dnia 17 czerwca 2009 r. , sygn. akt II FSK 980/09, Lex Nr 563469). Podzielając przywołane powyżej poglądy Sąd uznał, że zmiana okoliczności sprawy spowodowana wyrokiem z dnia 18 listopada 2010 r. wydanym w tej sprawie powinna być uwzględniona przy ocenie zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania opisywanego wcześniej postanowienia. Zdaniem Sądu w tym stanie sprawy zasadnym jest udzielenie stronie skarżącej ochrony tymczasowej, zgodnie ze złożonym wnioskiem, wobec realnego niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Mając na względzie zaistniałe w sprawie okoliczności stanu faktycznego i kierując się dyspozycją art. 61 § 3, § 4 i § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.