II SA/Wr 496/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski, Sędzia WSA Anna Siedlecka, Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (sprawodawca), Protokolant Iwona Borecka, po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy J.-L. z dnia [...] nr [...] ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie pawilonu handlowego w J.-L. na działce nr [...] oddala skargę. Decyzją nr [...]z dnia [...]Burmistrz Miasta i Gminy J.-L. ustalił dla A Sp. z o.o. w P. warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie pawilonu handlowego o powierzchni zabudowy do 1500 m2 wraz z urządzeniami budowlanymi obiektu oraz budowie parkingu przy obiekcie na około 70 miejsc parkingowych, przewidzianej do realizacji w J.-L. u zbiegu ulic B.-C. na części działki nr [...]. W decyzji wskazano, że zgodnie z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Miasta J.-L. teren w planie oznaczony jest symbolem "[...]" i przeznaczony jest jako "Teren obiektów użyteczności publicznej. Usługi handlu, rzemiosła, centrala telefoniczna i inne". Zastrzeżono, że projektowana inwestycja nie może stwarzać uciążliwości dla środowiska, wprowadzać istotnych ograniczeń w jego użytkowaniu oraz nie może wywierać negatywnego wpływu na zdrowie ludzi. Odpis decyzji doręczono uznanym za strony właścicielom działek sąsiednich nr [...]i [...]. Zgodnie z dołączoną do wniosku inwestora mapą, do działki nr [...]przylegały działki nr [...]i [...], natomiast po tej samej stronie ulicy J. B. położone były kolejno działki nr [...],[...],[...],[...]i [...]. W dniu [...] do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. wpłynął wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji, w którym podał, że prowadzi działalność handlową na działce nr [...]i ostatnio dowiedział się, że działka nr [...] przeznaczona była na centralę telefoniczną, a nie na budowę supermarketu. Inwestycja należała do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska. Uprzednio decyzją z dnia [...]wydano pozwolenie na budowę na tej działce centrali telefonicznej. Do wniosku dołączył odpis decyzji z 1987r. oraz oświadczenie określonej osoby fizycznej o odmowie zbycia w 1993r. na jej rzecz działki nr [...] pod zabudowę handlową przez Gminę. Decyzją z dnia [...]Kolegium na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. odmówiło wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności tej decyzji. W uzasadnieniu wskazano, że wnioskodawca nie był stroną postępowania zwykłego, zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, jak też nie jest podmiotem, którego interesu prawnego dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Ocena, czy skarżący trafnie nie został uznany za stronę postępowania mogłaby podlegać jedynie na skutek wniosku o wznowienie tego postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Zgodnie z art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) sama decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie narusza uprawnień osób trzecich. Otworzenie nowego pawilonu handlowego w pobliżu obiektu handlowego skarżącego mogłoby naruszyć jego interes faktyczny, czyli nie interes prawny wynikający z konkretnego przepisu prawa materialnego. Inwestycja nie należała do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska (por. przepis § 2 pkt 8 m i n rozporządzenia MOŚZNiL z dnia 14 lipca 1998r. Dz. U. Nr 93, poz. 589 ze zm.). We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący wywodził swój interes prawny z art. 3 ust. 2 powołanej ustawy i podkreślał, że występuje w obronie swojego miejsca pracy i własnej stabilizacji gospodarczej i finansowej. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]Kolegium utrzymało powyższą decyzję w mocy, powołując poprzednio przytoczoną argumentację. Skarżący wniósł o uchylenie tej decyzji w oparciu o dotychczasowe zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając uprzednio wykorzystane argumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd ocenił prawidłowość zastosowania przez organ w nin. sprawie przepisu art. 157 § 3 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, odmowa wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji następuje w drodze decyzji. Podstawą tej odmowy może być w szczególności stwierdzenie, że wnioskodawca nie jest stroną w sprawie. W tym przypadku wnioskodawca nie może domagać się skutecznie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z urzędu (art. 157 § 2 k.p.a.). Stwierdzenie braku przymiotu strony u wnioskodawcy sprawia ponadto, że organ w ogóle nie bada przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji ustanowionych w art. 156 § 1 k.p.a. Argumentacja faktyczna i prawna oraz dowody powołane przez skarżącego w zakresie istnienia tych przesłanek nie miały w sprawie żadnego znaczenia, o ile nie zostało przez niego podważone wstępne ustalenie o zasadniczym dla rozstrzygnięcia sprawy znaczeniu, że skarżący nie jest stroną w sprawie. Zarzuty skarżącego związane z tą zasadniczą kwestią ocenione zostały przez Sąd jako bezzasadne. Powoływany przez skarżącego przepis art. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym potwierdza jedynie w sposób ogólny, że interesy tzw. osób trzecich mogą podlegać ochronie w postępowaniu o ustalenie warunków budowy i zagospodarowania terenu (por. art. 42 ust. 1 pkt 5 tej ustawy), o ile zatem wykażą w tym postępowaniu w oparciu o konkretne unormowanie (ustawę szczególną bądź akt prawa miejscowego) przysługiwanie im uprawnienia do terenu objętego decyzją wydaną na rzecz inwestora bądź realną obawę niekorzystnego oddziaływania na należącą do nich nieruchomość wskutek określonego sposobu zagospodarowania terenu przez inwestora. Jak trafnie podkreślał organ w zaskarżonej decyzji, interesy opisywane przez skarżącego miały charakter faktyczny, tj. był on niewątpliwie zainteresowany w sprawie, jednak wobec braku interesu prawnego nie był stroną w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż w szczególności sama decyzja o ustaleniu warunków zabudowy nie naruszała jego interesu prawnego (por. wyrok NSA Z 23.04.1996r. SA/Wr 2655/95 ONSA 1997/2/790 lub z 7.08.1998r. IV SA 1584/96 ONSA 2000/1/15). Ta trafna argumentacja wymagała jednak doprecyzowania lub uzupełnienia w nawiązaniu do konkretnych zarzutów skarżącego. Przede wszystkim należało wskazać, że zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) udzielone w 1987r. innemu inwestorowi pozwolenie na budowę utraciło ważność (por. wyrok NSA z 7.09.1982r. SA/Wr 313/82 ONSA 1982/2/81), pozwolenie to w żadnym razie nie uściślało na przyszłość przeznaczenia działki nr [...] w ramach alternatywnych sposobów ustanowionych w planie miejscowym i nie miało żadnego znaczenia dla treści decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanych na rzecz innych inwestorów. Z punktu widzenia ochrony środowiska decydujące znaczenie miały oczywiście okoliczności, że działka stanowiąca własność skarżącego nie sąsiaduje bezpośrednio z działką inwestora, zaś zamierzona inwestycja nie należała do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska. Wymagało jednak uzupełnienia, że właściciel nieruchomości położonej w sferze niekorzystnego oddziaływania z działki inwestora, może opisać konkretne immisje pośrednie wpływające szkodliwie w podany sposób na tę nieruchomość i uzyskać przez to pozycję strony niezależnie od rodzaju inwestycji lub poziomu dopuszczalnych oddziaływań. Skarżący takich konkretnych oddziaływań nie opisał, zaś organ nie był obowiązany w oparciu o ogólnikowe przytoczenie skarżącego, zresztą rozwijane przez niego w kierunku naruszenia interesu wyłącznie faktycznego, prowadzić w tym zakresie postępowania wyjaśniającego. W tych warunkach wymagało jedynie wzmiankowania, że decyzja o warunkach zabudowy była zgodna z planem miejscowym i nie naruszała jakiejkolwiek ustawy szczególnej, zatem nie było ponadto podstawy do wszczęcia postępowania w sprawie jej nieważności z urzędu. Mając powyższe na uwadze i zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), orzeczono jak na wstępie.