II SA/Wr 499/15

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 4 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia ... w przedmiocie nakazania rozbiórki ogrodzenia postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w zakresie przekraczającym kwotę 50 zł (pięćdziesiąt złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł, skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie go z kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, ma 62 lata, utrzymuje się z prac dorywczych. W piśmie z dnia 2 września 2015 r. wnioskodawca wyjaśnił, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie korzysta z pomocy osób trzecich, nie posiada wartościowego majątku, wcześniejszą inwestycję wykonał z wcześniej zarobionych pieniędzy, a pisma procesowe pomaga mu sporządzić sąsiad. Oświadczył, że jest gotów ponieść opłatę sądową w wysokości 50 zł. Z załączonych do pisma dokumentów wynika, m.in., że w dniu 15 maja 2015 r. wpłynęły na jego konto bankowe: kwota 5.500 zł i kwota 590 zł oraz w dniu 27 maja 2015 r. kwota 261, 64 zł- wszystkie tytułem prac zleconych, a w dniu 4 sierpnia 2015 r. -kwota 532 zł tytułem zwrotu z podatku PIT za 2014 rok. Saldo na jego koncie bankowym na dzień 28 sierpnia 2015 r. wynosiło 165, 05 zł, a jego wydatki kształtowały się następująco: opłata za gaz- 46, 03 zł; za energię elektryczną- 155, 20 zł, za wywóz śmieci – 19 zł. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej p.p.s.a. (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270). Podniesione przez skarżącego we wniosku okoliczności wskazują na zasadność uwzględnienia wniosku w części, w szczególności, iż sam wnioskodawca przyznał, iż jest w stanie uiścić opłaty sądowe w wysokości 50 zł. Podkreślić należy, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżący nie wyjaśnił m.in. co stało się ze znacznymi środkami finansowymi, które otrzymał z tytułu prac zleconych w maju br. (i dlaczego nie zachował z nich środków na koszty sądowy); nie przedłożył pełnego wyciągu z posiadanych przez siebie rachunków bankowych za okres 2 miesięcy; nie wskazał dlaczego (skoro mieszka sam) ma takie wysokie miesięczne rachunku za energię elektryczną, itd. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżącego kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpie on środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 i § 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.