II SA/Wr 50/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Palus, po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2008r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W. B. o przyznanie odszkodowania w kwocie [...] zł za bezczynność Wojewody D. w sprawie dokumentów wymaganych dla wydania decyzji o wartości mienia pozostawionego we L. oraz w sprawie wydania decyzji o prawie do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną we L. postanawia odrzucić skargę. W. B. wniosła w dniu 26 stycznia 2008r. bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosek o odszkodowanie w łącznej kwocie [...] zł na bezczynność Wojewody D. w związku z jej pismem z dnia [...] w sprawie dokumentów wymaganych dla wydania decyzji o wartości mienia pozostawionego we L. ([...] zł) oraz w sprawie wydania decyzji o prawie do rekompensaty za nieruchomości pozostawioną we L. przez M. Ś. ([...] zł). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 176 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku (Dz. U nr 78, poz. 483) z dniem 1 stycznia 2004 roku zostało wprowadzone dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne. Z tym dniem, na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), weszła w życie ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270). Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Natomiast w myśl art. 98 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w okresie dwóch lat od wejścia jej w życie skargę wniesioną bezpośrednio do sądu administracyjnego, jeżeli wniesiona została w terminie określonym w art. 53 § 1 (t.j. od trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie), sąd administracyjny przekazuje organowi, którego działania lub bezczynności dotyczy skarga. Zestawienie powyższych uregulowań wskazuje, iż przewidują one pośredni tryb wnoszenia skargi do sądu administracyjnego. Skarżący, aby zainicjować i zachować właściwą drogę postępowania sądowoadministracyjnego winien skierować skargę bezpośrednio do organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Jedynie w okresie wskazanym w art. 98 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a więc od 1 stycznia 2004 roku do 1 stycznia 2006 roku, bezpośrednie wniesienie skargi do sądu administracyjnego pozwalało na konwalidowanie niewłaściwego trybu wszczęcia postępowania. Skarga W. B. wniesiona została bezpośrednio do sądu administracyjnego w dacie wykraczającej poza czasookres przewidziany w art. 98 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co czyni niemożliwym przekazanie jej organowi, którego bezczynność została zaskarżona. Jak wynika z powołanych przepisów, po dniu 1 stycznia 2006 roku właściwą i konieczną drogą dla prawidłowego zachowania trybu wniesienia skargi jest jej złożenie w organie, którego dotyczy przedmiot skargi, tak jak stanowi art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Skarga W. B. została wprawdzie przekazana Wojewodzie D. jako organowi, którego bezczynności dotyczyła, ale ta czynność nie może usunąć wadliwości działania skarżącego w zakresie trybu wniesienia skargi. Wskazać bowiem należy, iż brak jest jakiejkolwiek podstawy prawnej do przekazania organowi administracyjnemu skargi, która wpłynęła i zaadresowana została do sądu administracyjnego, w szczególności nie wynika ona z treści żadnego aktu prawnego obowiązującego sądy administracyjne, zwłaszcza rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 września 2003 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 169, poz.1646). W przeciwieństwie do poprzednich regulacji, które przykładowo w przepisie art. 200 § 1 k.p.a. (w brzmieniu obowiązującym po nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 24 maja 1990 r.) czy w przepisie § 16 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 lutego 1982 r. Regulamin czynności Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyraźnie statuowały obowiązek sądu administracyjnego przekazania skargi wniesionej bezpośrednio do niego z pominięciem organu temu organowi. Obecnie obowiązujące przepisy takich norm nie zawierają. Zatem niepodobna ich konstruować w drodze jakiejkolwiek wykładni. Przy czym należy w tym miejscu przywołać pogląd Sądu Najwyższego wyrażony na gruncie poprzednio obowiązujących przepisów w tej materii, regulujących ten sam tryb wnoszenia skarg, wedle którego wniesienie skargi na decyzję administracyjną bezpośrednio do NSA przed upływem 30 dni od doręczenia lub ogłoszenia decyzji z pominięciem organu, który ją wydał nie czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla trybu jej wniesienia (uchwała Połączonych Izb Cywilnej i Administracyjnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 listopada 1987 r., sygn. akt III AZP 8/87, OSNC z 1988 r., nr 6, poz. 72). W jej uzasadnieniu Sąd Najwyższy podkreślił, iż przyjęcie innego sposobu wnoszenia skarg niż przepisany byłoby działaniem nielegalnym, zaś wywodzenie go z zasad postępowania, w tym uwzględniania interesu strony skarżącej, naruszałoby inne reguły, w tym równouprawnienia stron, nieuzasadnienie faworyzując skarżących. Brak jest też odesłania do innych aktów prawnych, w tym zwłaszcza do art. 65 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), który przewiduje możliwość przekazania przez organ administracji podania organowi właściwemu. Zastosowanie powyższego przepisu wyłącza jego zakres podmiotowy. Pojęcie organ administracji publicznej, użyty w treści art. 65 k.p.a, definiuje art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a., zgodnie z którym organami administracji publicznej są ministrowie, centralne organy administracji rządowej, wojewodowie, działające w ich lub we własnym imieniu inne terenowe organy administracji rządowej (zespolonej i niezespolonej), organy jednostek samorządu terytorialnego oraz organy i podmioty wymienione w art. 1 pkt 2, tj. inne organy państwowe oraz inne podmioty powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumienia do załatwiania spraw indywidualnych w drodze decyzji administracyjnej. Sąd administracyjny nie jest w myśl cytowanych wyżej przepisów organem administracji publicznej. Zatem nie ma kompetencji oraz jakichkolwiek podstaw proceduralnych do przekazania wniesionej bezpośrednio do Sądu skargi organowi, którego ona dotyczy. Wobec przedstawionych powyżej okoliczności faktycznych i prawnych uznać należy, że niniejsza skarga jako wniesiona z pominięciem ustawowej drogi do zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 54 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 6 powoływanej wcześniej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlega odrzuceniu.