II SA/Wr 500/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant: Kinga Bilska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 września 2018 r. sprawy ze skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, Nadleśnictwo S. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej kwotę 232 (słownie: dwieście trzydzieści dwa) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Po otrzymaniu informacji rocznej ustalającej wysokość opłaty stałej za usługi wodne w 2018 r. przekazanej przez organ (art. 32 p.p.s.a.) zgodnie z art. 271 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. poz. 1566), skarżący złożył reklamację. W reklamacji skarżący zawarł dwa zarzuty, twierdził bowiem że powinien być zwolniony z opłaty w całości, a ponadto że nie posiada pozwolenia wodnoprawnego będącego podstawą wyliczenia opłaty. Zaskarżoną decyzją organ określił skarżącemu opłatę w takiej samej wysokości. W uzasadnieniu decyzji organ nadal powołał jako podstawę wymierzenia opłaty pozwolenie wodnoprawne wskazane w informacji. Na podstawie tego pozwolenia stwierdził, że skarżącemu nie przysługuje zwolnienie z opłaty na podstawie art. 270 ust. 2 ustawy. W skardze do sądu administracyjnego skarżący podtrzymał treść reklamacji oraz zarzucił wydanie decyzji bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), naruszenie art. 6, art. 7, art. 7a § 1, art. 7b, art. 8, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 270 ust. 2, art. 271 ust. 3 i art. 273 ust. 6 ustawy. Wniósł o stwierdzenie nieważności lub uchylenie zaskarżonej decyzji. Do skargi dołączył decyzje z których wynika nieistnienie w obrocie prawnym pozwolenia wodnoprawnego stanowiącego podstawę obliczenia opłaty. W uzasadnieniu skarżący obszernie omówił treść pozwoleń wodnoprawnych i operatu wodnoprawnego, świadczącą o istnieniu podstaw do stosowania art. 270 ust. 2 ustawy oraz dowodzącą wygaszenia pozwolenia przyjętego przez organ za podstawę wymierzenia opłaty. Skarżący zgodnie z art. 188 ust. 1 ustawy utrzymuje urządzenia wodne i realizuje cele wyrażone w art. 226, art. 227, art. 163 i art. 183 ustawy. Skarżący powinien być nadal zwolniony z opłat, tak jak poprzednio był na podstawie art. 294 pkt 6 POŚ. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi w oparciu o dotychczasową argumentację. Organ w ogóle nie odniósł się do zarzutu przyjęcia za podstawę decyzji wygaszonego pozwolenia wodnoprawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Nie budzi wątpliwości w przedstawionym przez strony stanie faktycznym, że skarżący powinien ponosić opłatę za usługi wodne (art. 268 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 561 i art. 552, art. 298 pkt 1 oraz art. 271 ust. 3 ustawy), o ile z nich korzysta oraz nie podlega ustawowemu zwolnieniu z opłat na podstawie art. 270 ust. 2 ustawy. Według art. 273 ust. 3 ustawy wysokość tej opłaty ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty (250 zł), czasu wyrażonego w dniach i maksymalnego poboru określonego w pozwoleniu wodnoprawnym. Dwa ostatnie czynniki organ przyjął z pozwolenia wodnoprawnego z 2011 r. Tymczasem decyzją z dnia [...] marca 2012 r. właściwy organ na podstawie art. 135 pkt 2, art. 138 ust. 1 i art. 140 ust. 3 pkt 1 poprzedniej ustawy stwierdził wygaśnięcie w całości tego pozwolenia, a następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. udzielił skarżącemu nowego pozwolenia wodnoprawnego dla takiego samego urządzenia wodnego. W punkcie trzecim aktualnego pozwolenia zezwolono skarżącemu na szczególne korzystanie z wód powierzchniowych w zakresie przerzutu wody z cieku za pomocą kanału do innego cieku w okresie od 1 czerwca do 30 września (122 dni) każdego roku. Parametry przerzutu wody w pozwoleniu z 2012 r. nie uległy zmianie w porównaniu do pozwolenia z 2011 r., natomiast pozwolenie z 2012 r. nie zawiera już zezwolenia na pobór wód, określony w pozwoleniu z 2011 r. w tej samej ilości. W punkcie czwartym pozwolenia z 2012 r. zawarto warunek korzystania z wód zgodnie z dokumentacją techniczną i uzgodnieniami. W uzasadnieniu pozwolenia powołano operat wodnoprawny, decyzję środowiskową i opis prowadzenia zamierzonej działalności. Postępowanie o udzielenie pozwolenia w zakresie poboru wody uznano za bezprzedmiotowe. Pozwolenie doręczono m.in. do RZGW we [...]. Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza wydanie jej z naruszeniem wymienionych na wstępie podstaw materialnoprawnych mogącym mieć wpływ na wynik sprawy oraz z naruszeniem art. 8 § 2, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ wymierzając opłatę niewątpliwie powinien orzekać na podstawie istniejącego w obrocie prawnym pozwolenia wodnoprawnego. Nie miało znaczenia, że decyzja wygasła niewiele różni się treścią od pozwolenia aktualnego. Jednak organ nie rozważył, że szczególne korzystanie z wód obejmuje m.in. przerzuty wód (art. 34 pkt 7 ustawy), zaś usługi wodne obejmują korzystanie z wód w zakresie wykraczającym poza zakres szczególnego korzystania z wód. Organ nie wyjaśnił istotnych okoliczności sprawy mogących uzasadniać zwolnienie skarżącego z opłaty ponadto na podstawie art. 270 ust. 2 ustawy. Dokonując ustaleń i ocen w tym zakresie organ nie może poprzestać na treści pozwoleń wodnoprawnych wydanych przed wejściem w życie stosowanej ustawy, które nie musiały precyzyjnie określać celu poboru wód. Cele te mogą wynikać z dokumentacji poprzedzającej wydanie pozwolenia wodnoprawnego i dotychczasowej praktyki organów na tle art. 294 pkt 6 POŚ. Z uwagi na stwierdzone uchybienia procesowe organu Sąd nie wyraża żadnych wiążących ocen materialnoprawnych (art. 153 p.p.s.a.), poza oceną, aby wymierzanie opłaty opierało się na obowiązującym pozwoleniu wodnoprawnym. Niewątpliwie w tym zakresie nie istniała podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji, skoro w ogóle istniała podstawa prawna do wymierzenia opłaty wobec skarżącego korzystającego z wód, zaś organ nie pominął pozwolenia wodnoprawnego jako takiego, a jedynie oparł decyzję na pozwoleniu wygasłym. W dalszym postępowaniu organ rozważy i szczegółowo omówi w uzasadnieniu decyzji merytorycznej, o ile ją wyda, dlaczego uznaje skarżącego za podmiot korzystający z usługi wodnej oraz dlaczego nie obejmuje go ustawowe zwolnienie z opłaty, przy czym rozważania te poprzedzi dołączeniem do akt sprawy aktualnego pozwolenia wodnoprawnego wraz z dokumentacją poprzedzającą jego wydanie oraz ustali czy skarżący podlegał zwolnieniu na podstawie art. 294 pkt 6 POŚ i oceni znaczenie tego zwolnienia do stosowania art. 270 ust. 2 stosowanej ustawy (art. 153 p.p.s.a.). Z tych względów oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c oraz art. 200 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.