II SA/Wr 502/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz, po rozpoznaniu w dniu 26 października 2004r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. Z. i J. M. na uchwałę Rady Miejskiej W. z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru ograniczonego ul. P., ul. D., nadbrzeżem rzeki O. i ul. Ł. we W. p o s t a n a w i a : I. odrzucić wniosek skarżących o przywrócenie terminu do złożenia skargi, II. odrzucić skargę. Postanowieniem z dnia 31 marca 2004r. w sprawie sygn. akt II SA/Wr 2303/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił wniesioną w terminie skargę W. Z. i J. M. na uchwałę Rady Miejskiej W. z dnia [...]Nr [...]wobec nieuiszczenia przez pełnomocnika skarżących adwokata R. M. wpisu stałego przy wnoszeniu skargi. Skarżący działający przez tego samego pełnomocnika złożyli w dniu [...] ponownie skargę w tej samej sprawie. Do skargi dołączyli wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi, twierdząc sprzecznie z dołączonymi do akt administracyjnych dowodami doręczenia odpisów uchwały, jakoby została doręczona jedynie W.Z. w siedzibie spółki, który przekazał ją pracownikowi w celu złożenia skargi. Dopiero w dniu [...]skarżący dowiedzieli się, że były już pracownik nie złożył skargi i niezwłocznie zlecili tę czynność adwokatowi. Wniosek nie zawierał żadnych środków uprawdopodobnienia twierdzonych okoliczności. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia z dnia [...], nawet przytoczone ogólnikowe twierdzenia, nie wskazujące na brak winy skarżących w niedochowaniu terminu, były nieprawdziwe. W tym stanie rzeczy nie ulegało ponadto wątpliwości, że wniosek jest spóźniony. Teoretycznie w terminie w nin. sprawie mógł zostać złożony jedynie wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu stałego, którego skarżący nie złożyli. W omawianej sytuacji powstał problem, czy dopuszczalne jest jednoczesne odrzucenie skargi jako wniesionej po upływie terminu do jej wniesienia, skoro postanowienie sądu o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu jest zaskarżalne zażaleniem. Jak wiadomo, w poprzednim stanie prawnym konsekwencją oddalenia bądź odrzucenia wniosku (według stosowanych ówcześnie przepisów art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm. oraz art. 58 k.p.a. w związku z art. 59 cyt. ustawy oraz art. 168 § 1, 168 § 2, 169 § 2, 169 § 4, 171 i 172 k.p.c.) było jednoczesne orzeczenie o odrzuceniu skargi jako wniesionej po upływie terminu (art. 27 ust. 2 cyt. ustawy o NSA). Instytucja prawna uchybienia i przywrócenia terminu unormowana w art.85-89 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, dalej p.s.a.), zachowując istotę dotychczasowej regulacji prawnej przez wyraźne nawiązanie do treści art. 167-169 i 171-172 k.p.c. ale tym samym przenosząc do praktyki sądowoadministracyjnej niektóre problemy rozważane uprzednio w sądownictwie powszechnym (patrz uzasadnienie uchwały siedmiu sędziów SN z dnia 31 maja 2000r. III ZP 1/00 OSNC 2001 z. 1, poz. 1), jednocześnie zawiera elementy nowe, jak wyraźne wskazanie, że postanowienia z tego zakresu mogą być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 86 § 1 zd. 2, art. 88 p.s.a.) oraz wprowadzenie zaskarżalności w drodze zażalenia tych postanowień, z wyjątkiem postanowienia o wstrzymaniu postępowania lub wykonania orzeczenia (art. 86 § 3, art. 88 i art. 89 w związku z art. 194 § 1 p.s.a.). Ustanowienie zaskarżalności postanowień w kwestii przywrócenia terminu oznacza rozerwanie oczywistego związku pomiędzy orzeczeniem negatywnym dla strony a orzeczeniem o odrzuceniu skargi wskutek uchybienia terminu (art. 58 § 1 pkt 2 p.s.a.). Postanowienia te nie należą do kończących postępowanie w sprawie i w braku ich osobnej zaskarżalności podlegałyby rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny w ramach rozpoznania skargi kasacyjnej (art. 168 § 2 i art. 191 p.s.a.) od postanowienia od odrzuceniu skargi (art. 173 § 1 p.s.a.). Obecnie unormowanie (pomijając jeszcze bardziej kontrowersyjne ustanowienie osobnej zaskarżalności przywrócenia terminu) stwarza problem jednoczesnego rozpoznania przez NSA zażalenia na postanowienie negatywne i skargi kasacyjnej na odrzucenie skargi. Nie wydaje się jednak, aby stwarzało to istotne problemy proceduralne, odmienne od przypadku, w którym NSA rozpatruje w ramach rozpoznania kasacji zaskarżenie postanowień osobno nie zaskarżalnych. Także dla skarżącego wniesienie zażalenia, a kolejno skargi kasacyjnej, nie stwarza sytuacji grożącej naruszeniem jego uprawnień procesowych. Należy na koniec wspomnieć, że wniosek w nin. sprawie uległ odrzuceniu nie tylko jako spóźniony, ale ponadto jako nie spełniający podstawowych wymagań w zakresie treści wniosku. Jak wskazano na wstępie, wniosek nie zawierał żadnych środków uprawdopodobnienia oraz wyraźnych przytoczeń o braku winy skarżących w uchybieniu terminu. Wymaga przypomnienia znaczenie pojęcia uprawdopodobnienia na tle art. 243 k.p.c. (przepis ten brzmi "Zachowanie szczegółowych przepisów o postępowaniu dowodowym nie jest konieczne ilekroć ustawa przewiduje uprawdopodobnienie zamiast dowodu"), mogącego znaleźć zastosowanie na podstawie art. 106 § 5 p.s.a. Pojęcie to występuje jak wiadomo ponadto w przepisach art. 20 § 1 i 2, art. 79 § 1, art. 280 § 2 i art. 284 p.s.a. Nie można nadawać temu techniczno-prawnemu pojęciu znaczenia z języka potocznego, przyjmowanego intuicyjnie. Uprawdopodobnienie według art. 243 k.p.c. w związku z art. 106 § 5 p.s.a. to dowodzenie i ma doprowadzić do ustalenia w sposób pewny twierdzonej przez stronę okoliczności faktycznej. Jedynie środek uprawdopodobnienia (odpowiednik środka dowodowego) może być dowodem przeprowadzonym bez zachowania niektórych reguł postępowania dowodowego. Ta pewność ustaleń określana jest niekiedy jako jedynie prawdopodobieństwo twierdzonych okoliczności, bowiem prawdopodobnie ograniczona jest do potrzeb tego postępowania incydentalnego, w jego ramach jest wystarczająca, chociaż przy bliższym zbadaniu w toku prawidłowego postępowania dowodowego ustalenia mogłyby być inne. W tym znaczeniu nie stanowi uprawdopodobnienia najbardziej nawet przekonujące i brzmiące wysoce prawdopodobnie przytoczenia strony zawarte w uzasadnieniu wniosku, bowiem argumentacja gołosłowna nigdy nie stanowi uprawdopodobnienia, a staje się dokonanym uprawdopodobnieniem dopiero w połączeniu ze środkiem uprawdopodobnienia. Skoro uprawdopodobnienie różni się od udowodnienia tym jedynie, że nie wymaga dochowania wszystkich reguł postępowania dowodowego, to jednak wymaga zachowania reguł z art. 227-233 k.p.c. w związku z art. 106 § 5 p.s.a. oraz nie wyklucza dowodzenia dokumentem danej okoliczności. Mając powyższe na uwadze i zgodnie z art. 88 p.s.a. i art. 58 § 1 pkt 2 p.s.a. orzeczono jak na wstępie.