II SA/Wr 503/02

4 II SA/Wr 503/02 wyrok W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 stycznia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędziowie: NSA Jolanta Sikorska (spr.) NSA Andrzej Wawrzyniak Protokolant: Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego oddala skargę. 4 II SA/Wr 503/02 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G., po rozpatrzeniu odwołania G. S. od decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. G. z dnia [...]r. Nr [...] 0 odmowie przyznania G. S. zasiłku stałego z pomocy społecznej, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 27 ust. 1 w związku z art. 27 ust. 1 i art. 27 ust. 3 a ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm. ) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podano, że decyzją z dnia [...]r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. G. po rozpatrzeniu wniosku G. S. z dnia [...] r. o przyznanie zasiłku stałego z uwagi na opiekę nad synem R. odmówił przyznania mu tego świadczenia. Organ I instancji w uzasadnieniu wskazał, że R. S. jest zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do [...]r. i ze względu na ograniczoną zdolność do samodzielnej egzystencji wymaga częściowej, okresowej pomocy drugiej osoby. Organ pierwszej instancji stwierdził, że tej pomocy innej osoby R. S. wymaga po napadach padaczki, w innych okresach dziecko jest samodzielne. Na podstawie tych ustaleń faktycznych organ pierwszej instancji uznał, że brak jest przesłanek do objęcia G. S. wnioskowaną pomocą. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji powołał art. 27 ust. 2a pkt 1 ustawy o pomocy społecznej ( wyłączający prawo do zasiłku stałego w przypadku przebywania dziecka w całodobowym ośrodku rehabilitacyjnym lub innej placówce zapewniającej opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu ), którego w dalszej treści decyzji nie uzasadnił. Od wydanej decyzji odwołał się G. S. W odwołaniu podniósł, że od [...] r. otrzymywał zasiłek stały z powodu opieki nad synem R. Obecnie pomimo, że stan zdrowia syna nie uległ poprawie i nadal wymaga opieki 2 4 II SA/Wr 503/02 ze strony drugiej osoby, odmówiono mu przyznania tego świadczenia. Podniósł także, że niezrozumiałe jest twierdzenie organu pierwszej instancji ( co wynika z przepisu art. 27 ust. 2a pkt 1 ustawy ), że syn przebywa w całodobowym ośrodku -syn według niego jest w domu. Odwołujący się zakwestionował również prawo organu pomocy społecznej do orzekania o potrzebie lub braku potrzeby sprawowania opieki nad inną osobą. Organ pierwszej instancji odwołanie przesłał do rozpatrzenia Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w J. G. W odpowiedzi na zapytanie organu odwoławczego wyjaśnił, że w podstawie zaskarżonej decyzji omyłkowo wymieniono przepis art. 27 ust. 2a pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten nie był podstawą orzekania. Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wskazało, że decyzją z dnia [...]r. G. S. przyznany został na czas do [...]r. zasiłek stały z pomocy społecznej z uwagi na opiekę nad R. S. Podaniem z dnia [...]r. G. S. znów wystąpił o przyznanie takiego świadczenia pieniężnego. R. S. od [...]r. jest osobą pełnoletnią. Jak wynika z zaświadczenia lekarskiego z dnia [...]r. R. S. jest chory na padaczkę lekooprną, zespół psychoorganiczny i upośledzenie lekkie/umiarkowane. Rozpoznanie to wynika z dołączonej obszernej dokumentacji leczenia. Orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w J. G. z dnia [...]r. Nr [...] zaliczony został, okresowo do [...]r. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności ze wskazaniem, że występuje u niego ograniczona zdolność do samodzielnej egzystencji i wymaga częściowej, okresowej pomocy osób drugich. Postanowieniem z dnia [...]r. ten sam Zespół w sprawie nr [...] orzekł, że stan zdrowia R. S. uprawnia jego opiekuna do utrzymania zasiłku stałego. Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. G. przyznał R. S. od [...]r. do [...]r. rentę socjalną; decyzja nie została zaskarżona. Orzeczeniem z dnia [...]r. Powiatowy Zespół ds. 4 II SA/Wr 503/02 Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w J. G. zaliczył R. S. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na stałe; okoliczność ta wynika z zaświadczenia przesłanego organowi odwoławczemu przez G. S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że przy wydawaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia uszło uwadze, że od dnia 1 stycznia 2002 r. zgodnie z treścią art. 27ust.l ustawy o pomocy społecznej w brzmieniu ustalonym przez art. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej, ustawy o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz. U. Nr 154, poz. 1792 ) zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji, polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, jeżeli dochód rodziny nie przekracza półtorakrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4 ustawy o pomocy społecznej, a dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność wraz ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm. ). Takie aktualne ( od 1 stycznia 2002 r. ) uregulowanie kwestii orzekania o stanie zdrowia osoby, nad którą sprawowana jest opieka, czyni słusznym zarzut odwołania, że organ pomocy społecznej nie ma uprawnienia do orzekania, czy stan zdrowia tej osoby wymaga opieki w takim zakresie, jak to określa art. 27 ust. 1 ustawy; ta kompetencja przeszła do właściwości powiatowych zespołów ds. orzekania o stopniu niepełnosprawności. W tym zakresie, w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, odwołanie należałoby uznać za zasadne. Wobec wyjaśnień organu pierwszej instancji bezprzedmiotowy, zdaniem Kolegium, jest zarzut odwołania, że podstawą wydania decyzji był przepis art. 27 ust. 2a pkt 1 ustawy, jako że ustaleń, iż dziecko przebywa w całodobowym ośrodku 4 4 II SA/Wr 503/02 nie dokonano. Należy w tym względzie przyjąć za wiarygodne oświadczenia odwołującego się, że syn przebywa w domu. Organ odwoławczy wskazał, że na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy zasiłek stały przysługuje również w wypadku, gdy osoba o świadczenie się ubiegająca opiekuje się pełnoletnim dzieckiem, o którym mowa w art. 27 ust. 1. Przepis ten może mieć zastosowanie w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy wskazał dalej, że w sprawie nie uwzględniono przepisu art. 27 ust. 3a ustawy o pomocy społecznej. Z jego normy wynika, że zasiłek stały nie przysługuje w wypadku zbiegu uprawnień do zasiłku stałego i renty socjalnej, zasiłku stałego wyrównawczego, emerytury, renty, z wyłączeniem renty rodzinnej. W sprawie niniejszej zbieg taki występuje. R. S. jest uprawniony do renty socjalnej, którą otrzymał w [...]r. równocześnie z uzyskaniem pełnoletności. Renta socjalna jest w tej samej wysokości, co zasiłek stały. Tym samym brak jest uzasadnionej podstawy do tego, aby R. S. z uwagi na stan zdrowia otrzymywał rentę socjalną, a jego ojciec z uwagi na ten stan zdrowia, tej samej osoby, pobierał zasiłek stały. Nadto organ wskazał, że R. S. może ubiegać się o zasiłek pielęgnacyjny, którego celem jest wsparcie finansowe z tytułu zwiększonych wydatków związanych z korzystaniem z pomocy drugiej osoby. W tych warunkach, jako że wystąpiła prawna przeszkoda do uwzględnienia wniosku G. Si. o przyznanie zasiłku stałego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Wobec bezspornych ustaleń, co do uprawnienia R. S. do renty socjalnej, organ odwoławczy pominął przy rozpoznawaniu sprawy kwestie nie mające wpływu na rozstrzygnięcie, jak np. ustalenia organu pierwszej instancji co do zakresu opieki wnioskodawcy nad synem, czy też ustalenia odnośnie dochodu rodziny. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego G. S. zwrócił uwagę na nieprawidłową wykładnię przepisu art. 27 ust. 3a ustawy o pomocy społecznej zastosowaną przez organ odwoławczy. Wskazał, że kilka 5 4 II SA/Wr 503/02 lat temu zrezygnował z pracy, by opiekować się ciężko chorym synem i opiekę tę sprawuje do tej pory. Stąd też jest dla niego krzywdzące pozbawienie go prawa do zasiłku stałego. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z powodów podanych w uzasadnieniu decyzji ostatecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) do rozpoznania skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu przed dniem 1 stycznia 2004 r. właściwy obecnie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Według zaś art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność zaskarżonych aktów administracyjnych z prawem materialnym, a także badanie zgodności tych aktów z przepisami procedury administracyjnej. W razie stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, sąd uchyla zaskarżony akt w całości lub w części. Rozpatrując skargę, Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa o jakim mowa wyżej. Skarga zatem nie mogła być uwzględniona. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 414 ze zm.). 6 4 II SA/Wr 503/02 Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w brzmieniu ustalonym przez art. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej, ustawy o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz. U. Nr 154, poz. 1792 ) zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji, polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu |w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, jeżeli dochód rodziny nie przekracza półtorakrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4 ustawy o pomocy społecznej, a dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność wraz ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.). Z art. 27 ust. 2 cytowanej ustawy wynika, że zasiłek stały przysługuje również w wypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenie opiekuje się pełnoletnim dzieckiem. Przepis art. 27 ust. 3a tej ustawy stanowi, że w przypadku zbiegu uprawnień do zasiłku stałego i renty socjalnej, zasiłku stałego wyrównawczego, emerytury, renty, z wyłączeniem renty rodzinnej, zasiłek stały nie przysługuje. Z akt sprawy wynika, że decyzją Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. G. z dnia [...] r. został przyznany G. S. zasiłek stały z pomocy społecznej od [...] do [...]r. w wysokości [...] zł miesięcznie, zgodnie z art. z wymienionym wyżej art. 27 ust. 1. Decyzją z dnia [...] r. organ I instancji przyznał R. S., wobec uzyskania przez niego pełnoletności i z uwagi na stan 7 4 II SA/Wr 503/02 jego zdrowia - rentę socjalną, w tej samej wysokości, co zasiłek stały od [...]r. do [...]r. W związku z powyższym w niniejszej sprawie ma zastosowanie przepis art. 27 ust. 3a ustawy o pomocy społecznej, który wyłącza uprawnienie skarżącego do żądanego zasiłku stałego. Doszło bowiem do zbiegu prawa do renty socjalnej i zasiłku stałego. W takim przypadku zasiłek stały nie przysługuje. Odnosząc się zaś do kwestii nieprawidłowego wskazania przez organ I instancji podstawy prawnej wydanej decyzji, należy zauważyć, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2004, s. 592). Zgodnie zatem z art. 138 Kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. posiadało kompetencję do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego rezultatem było utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji. W świetle tych okoliczności zaskarżona decyzja jak i decyzją ją poprzedzająca nie narusza prawa. 8 Skarga zatem podlegała oddaleniu jako pozbawiona uzasadnionych podstaw, co orzeczono na podstawie art. 151 wyżej powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.