II SA/Wr 503/21
WyrokWSA we Wrocławiu2022-04-12
Skład orzekający: Olga Białek, Halina Filipowicz-Kremis, Marta Pawłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie pokontrolne wydane przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska jest dopuszczalne w sytuacji, gdy kontrola została przeprowadzona na wniosek starosty w trybie art. 41a ustawy o odpadach, który przewiduje wydanie postanowienia opiniującego?Ratio decidendi
Zarządzenie pokontrolne wydane na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska jest niedopuszczalne, gdy kontrola została przeprowadzona na wniosek starosty w trybie art. 41a ustawy o odpadach. Przepis art. 41a ustawy o odpadach stanowi lex specialis względem ogólnej regulacji z art. 12 ust. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska i w takiej sytuacji kontrola powinna zakończyć się wydaniem postanowienia opiniującego, a nie zarządzenia pokontrolnego. Brak podstaw prawnych do wydania zarządzenia skutkuje jego uchyleniem.Stan faktyczny
Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (WIOŚ) wydał zarządzenie pokontrolne nakładające na K. Ł. obowiązki w zakresie uzyskania pozwoleń wodnoprawnych oraz sposobu transportu odpadów. Skarżący nie zgodził się z zarządzeniem, podnosząc zarzuty naruszenia zasad postępowania administracyjnego i błędnego ustalenia stanu faktycznego. WIOŚ uzasadniał zarządzenie stwierdzonymi nieprawidłowościami w zakresie pozwoleń wodnoprawnych oraz klasyfikacją i transportem odpadów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone zarządzenie pokontrolne i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Asesor WSA Marta Pawłowska Protokolant: asystent sędziego Grzegorz Dubaniowski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 marca 2022 r. sprawy ze skargi K. Ł. na zarządzenie pokontrolne Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 29 lipca 2021 r. nr DW 38/21 w przedmiocie nałożenia obowiązków w zakresie stwierdzonych uchybień I. uchyla zaskarżone zarządzenie pokontrolne; II. zasądza od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (dalej jako WIOŚ), zarządzeniem pokontrolnym z dnia 29 lipca 2021 r., nr DW 38/21, działając na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2021 r. poz. 1070 z późn. zm.) dalej jako u.i.o.ś oraz ustaleń kontroli przeprowadzonej u K. Ł. prowadzącego działalność gospodarczą pn. E. polegającą na zbieraniu odpadów w C., ul. [...] (dz. ew. nr [...]), udokumentowanej protokołem kontroli nr [...], zarządził: 1/ podjąć działania zmierzające do uregulowania strony formalno-prawnej w zakresie uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do urządzeń wodnych; 2/ podjąć działania zmierzające do uregulowania strony formalno-prawnej w zakresie uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków do środowiska; 3/ transport odpadów z listy bursztynowej o kodzie AC 170 - przerobiony korek i odpady z drewna, z Polski do Czech, prowadzić wyłącznie po uprzednim uregulowania strony formalno-prawnej w zakresie uzyskania pozwolenia od GIOS (procedura uprzedniego zgłoszenia i zgody GIOŚ). Jednocześnie organ wyznaczył termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń na dzień 31 grudnia 2021 r.
Uzasadniając powyższe zarządzenie pokontrolne, WIOŚ wyjaśnił, że jest ono efektem stwierdzonych podczas przeprowadzonej u skarżącego kontroli, nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska. Wyjaśniając pkt 1 zarządzenia, organ podał, że wody opadowe z terenu zakładu odprowadzane są poprzez studzienki nitką kanalizacji do basenu p.poż. znajdującego się również na terenie zakładu. Basen ten ma odpływ do rowu. Kontrolowany nie posiada pozwolenia wodnoprawnego na usługi wodne, tj. odprowadzanie wód opadowych do rowu, co stanowi naruszenie art. 389 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. 2021 poz. 624) - dalej Prawo wodne, zgodnie z którym, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane m.in. na usługi wodne. Zarządzenie zawarte w pkt 2 było wynikiem ustalenia, że ścieki bytowe z pomieszczeń socjalnych (łazienka, toaleta), są odprowadzane do ekologicznej oczyszczalni ścieków znajdującej się na terenie zakładu, która składa się z osadnika gnilnego, studzienki rozdzielczej, kopca filtracyjnego z drenażem rozprowadzającym o przepustowości 0,78 m3/dobę. Powyższa oczyszczalnia ścieków wykorzystywana jest na potrzeby działalności gospodarczej. Kontrolowany nie posiada pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód - odprowadzanie ścieków do ziemi, co narusza art. 389 pkt 2 Prawa wodnego, zgodnie z którym, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na szczególne korzystanie z wód.
Co do zarządzenia sformułowanego w pkt 3 omawianego aktu, organ wyjaśnił, że kontrolowany zbiera odpady o kodzie 03 01 05 - trociny, wióry, ścinki, drewno, płyta wiórowa i fornir inne niż wymienione w 03 01 04. Zbierane są głównie odpady płyty wiórowej i jej pochodne, które po poddaniu ich procesowi rozdrabniania i granulacji wysyłane są do Czech pod postacią granulatu. Przemieszczenie powyższych odpadów w transporcie międzynarodowym z Polski do Czech jest zorganizowane przez kontrolowanego na podstawie procedury informowania, którą opisuje art. 18 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów - dalej rozporządzenie nr 1013/2006. Kontrolowany do każdego transportu dołączał załącznik nr VII do rozporządzenia nr 1013/2006, w którym oznaczał przemieszczane odpady kodem B3050 - odpady nieprzerobionego korka i drewna, umieszczonym na tzw. liście zielonej, do których przemieszczenia w ruchu międzynarodowym, zgodnie z rozporządzeniem nr 1013/2006, stosuje się tylko procedurę informowania. Według ustaleń kontroli, odpady o kodzie 03 01 05 zbierane przez kontrolowanego w celu poddania procesowi rozdrobnienia i granulacji a następnie wysyłki poza granice RP to odpady drewnopochodne w postaci płyt wiórowych i ich pochodnych z produkcji mebli, czego potwierdzeniem jest dokumentacja fotograficzna zalegających na placu magazynowym odpadów wykonana podczas oględzin terenu zakładu w dniu 30 kwietnia 2021 r. Jak powszechnie wiadomo, metoda produkcji płyt wiórowych polega na sprasowaniu specjalnie przygotowanych wiórów drzewnych, które łączy się ze sobą za pomocą kleju syntetycznego. W związku z powyższym nie można ich zakwalifikować jako niezanieczyszczone drewno, a prawidłowa klasyfikacja tego odpadu, wg. rozporządzenia 1013/2006 to AC 170 - przerobiony korek i odpady drewna. Taki odpad zgodnie z częścią II załącznika IV (bursztynowy wykaz odpadów), rozporządzenia nr 1013/2006, podlega procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody GIOŚ o którym mówi art. 3 ust. I b) triet i) ww. rozporządzenia. Kontrolowany przed wysyłką powyższych odpadów z Polski do Czech nie zastosował procedury uprzedniego zgłoszenia i zgody GIOŚ. Biorąc pod uwagę powyższe, przemieszczenie odpadów płyt wiórowych i ich pochodnych w postaci granulatu o kodzie 03 01 05, bez zastosowania uprzedniego zgłoszenia i zgody GIOŚ, zgodnie z art. 2 pkt 35a rozporządzenia nr 1013/2006, nosi miano przemieszczenia nielegalnego. W piśmie z dnia 14 lipca 2021 r., kontrolowany przedstawił swoje uwagi do protokołu kontroli w których wyjaśnił, że zgodnie z opisem odpadów oznaczonych kodem B 3050 wg. rozporządzenia nr 1013/2006 są to odpady nieprzerobionego drewna, a on sam, ani producent mebli, tych odpadów nie przerabia. Definicja odpadu o kodzie B 3050 wg. rozporządzenia nr 1013/2006 to: odpady nieprzerobionego korka i drewna: kawałki i odpady drewna, luzem i w klocach, brykiety, granulki lub podobne formy; odpady korka: korek kruszony, granulowany lub mielony. Zgodnie z powyższym, organ stwierdził, że jedynie "czyste" drewno bez żadnych domieszek (klejów, lepiszczy itp.), ewentualnie poddane jedynie obróbce mechanicznej (cięcie, rozdrabnianie itp.), może być klasyfikowane jako odpad o kodzie B3050. Natomiast w omawianym przypadku mamy do czynienia z drewnem przerobionym na płytę wiórową i jej pochodne (odpad drewnopochodny), która zawiera inne substancje nie występujące naturalnie w drewnie.
Nie godząc się z powyższym zarządzeniem pokontrolnym, K. Ł. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w której zarzucił naruszenie przez organ zasad postępowania administracyjnego, określonych w art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, rozpoznanie sprawy na podstawie niepełnego materiału dowodowego oraz nieuwzględnienie przedłożonych przez niego dowodów, przed wydaniem zaskarżonego zarządzenia. Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego zarządzenia i orzeczenie w sprawie co do istoty.
Odnosząc się do naruszeń związanych z brakiem pozwoleń wodnoprawnych (pkt 1 i 2 zarządzenia), skarżący podniósł, że nieruchomość na której prowadzi kontrolowaną działalność zakupił na licytacji sądowej w 2017 r. i był przekonany, że nie ma ona żadnych uchybień i wad co do wszelkich pozwoleń formalno-prawnych (w tym także przedmiotowych pozwoleń). Był też o tym zapewniany przez zbywcę. Ponieważ jednak nie posiadał tych pozwoleń w dokumentacji przekazanej mu przy zakupie nieruchomości nie mógł ich udostępnić w trakcie kontroli. Zobowiązał się zatem do załatwienia sprawy poprzez odszukanie przedmiotowych pozwoleń, uzyskanie ich lub w inny sposób zgodny z prawem. Skarżący wyjaśnił, że odnosi się do tych punktów zarządzenia ponieważ nie chce być ukarany za nieprzedstawienie powyższych dokumentów podczas kontroli.
Nie godząc się z zarzutami zawartymi w pkt 3 zarządzenia pokontrolnego, skarżący podniósł, że wbrew opinii WIOŚ nigdy nie przewoził z Polski do Czech żadnych odpadów niebezpiecznych i takich, które powinny się znajdować na liście bursztynowej o kodzie AC 170, w tym przerobionego korka i odpadów po przetwórstwie drzewnym - płyty wiórowej. Zaznaczył, że na podstawie drugiej ścieżki przewidzianej prawem tj. karty informacyjnej, sprzedawał zgranulowany odpad drzewny, który zbiera pod kodem 03 01 05, co wg. OECD powinno znaleźć się pod kodem B 3050 na liście zielonej. Przyjmował taką praktykę, m.in. dlatego, że nie jest to odpad niebezpieczny. Płyta wiórowa i inne odpady podane przez organ w zarządzeniu pokontrolnym nie były natomiast przez niego przewożone na zasadzie transgranicznego przemieszczania. Skarżący zauważył, że organ oparł kwestionowany zarzut na zdjęciach wykonanych dla części odpadu - płyty wiórowej, który zgromadzony był na placu pod kodem 03 01 05 zgodnie z prawem, ustawą o odpadach i posiadaną decyzją na zbieranie odpadów. Oświadczył w związku z tym, że płyta wiórowa której dotyczą przywołane przez organ zdjęcia, pozostaje nadal w tym samym miejscu i zostanie odebrana/dostarczona zgodnie z prawem do innego odbiorcy. Nie zostanie natomiast wysłana (bez zgody pisemnej GIOŚ) za granicę na zasadzie transgranicznego przemieszczania. Skarżący podkreślił, że przerabiał na granulat inne odpady (jak zrzyny, zrębkę, trocinę objęte również kodem 03 01 05), celem odbioru go przez klienta czeskiego, nigdy nie był to jednak korek i odpady z drewna w postaci płyty wiórowej .
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację i wywody prawne zawarte w zaskarżonym zarządzeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329), zwanej dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy czym, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpoznawanej sprawie z taką sytuacja mamy do czynienia.
Kontroli Sądu poddane zostało zarządzenie pokontrolne WIOŚ którego podstawę materialną stanowił przepis art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 przywołanej na wstępie ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. Przepis ten wskazuje zarządzenie pokontrolne jako jeden z przejawów działalności organu inspekcji ochrony środowiska (obok zaleceń pokontrolnych i decyzji administracyjnej wydawanych na podstawie odrębnych przepisów oraz wszczęcia egzekucji, gdy taki obowiązek wynika z prawa lub decyzji administracyjnej). Z jego treści wywieść można, że zarządzenie pokontrolne jest odrębną od decyzji administracyjnej prawną formą działania inspektora ochrony środowiska. W orzecznictwie przyjmuje się, że zarządzenie pokontrolne może być wydane w przypadku stwierdzenia przez właściwy organ, w trakcie przeprowadzonej kontroli, naruszeń prawa i ma na celu oficjalne stwierdzenie, jakie naruszenia obowiązków prawnych wykryto w toku kontroli i zwrócenie – w sposób urzędowy – właściwej osobie uwagi na konieczność podjęcia działań w celu wyeliminowania tych naruszeń. Wydawanemu przez inspektora ochrony środowiska zarządzeniu pokontrolnemu mimo, że nie jest decyzją administracyjną, nie można jednak odmówić charakteru aktu administracji publicznej, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ ma ono bez wątpienia charakter władczy i rozstrzyga indywidualną sprawę konkretnego podmiotu. Zarządzenie to wpływa na prawa i obowiązki kontrolowanego, ponieważ jego niewykonanie lub niezgodne z prawdą poinformowanie o jego wykonaniu, zagrożone jest odpowiedzialnością karną (art. 31a ust. 1 ustawy).
Zarządzenie pokontrolne to zatem inny niż decyzja i postanowienie akt dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Do tego rodzaju "niedecyzyjnych" aktów organów administracji publicznej nie stosuje się jednak przepisów K.p.a, co wynika wprost z jego art. 1 i art. 2 określających zakres przedmiotowy zastosowania Kodeksu.
Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonej w niniejszej sprawie formy działania organu administracji publicznej Sąd zwraca uwagę, że badanie legalności zarządzenia pokontrolnego sprowadza się przede wszystkim do sprawdzenia, czy istniały podstawy do jego wydania. Obejmuje to nie tylko ocenę, czy wskazane w zarządzeniu naruszenia zostały w prawidłowy sposób stwierdzone, określone i dostatecznie wykazane ale także, czy samo zarządzenie znajduje oparcie w przepisach prawa.
W tym zakresie, przy kontroli zaskarżonego w niniejszej sprawie zarządzenia pokontrolnego istotne były okoliczności w jakich doszło do przeprowadzenie kontroli u skarżącego. Z poprzedzającego zarządzenie protokołu kontroli nr [...] wynika, że z wnioskiem o jej przeprowadzenie wystąpiło Starostwo Powiatowe w Z. wskazując jako podstawę art. 41a ust. 1 i ust. 2 ustawy o odpadach. Wystąpienie Starostwa spowodowane było natomiast wnioskiem skarżącego z dnia 26 lutego 2020 r. o zmianę zezwolenia na zbieranie odpadów udzielonego mu w 2018 r. Kontrola ta została zakwalifikowana przez WIOŚ jako kontrola pozaplanowa. Zgodnie z przepisami u.i.o.ś organy te przeprowadzają bowiem kontrole planowe i pozaplanowe. Wśród kontroli pozaplanowych przewidziane są – obok kontroli interwencyjnych – także kontrole przeprowadzane na wniosek organów administracji publicznej gdy przepisy szczególne przewidują możliwość wystąpienia z takim (art. 9 ust. 1 lit. b ww. ustawy). W orzecznictwie wskazuje się, że ze względu na wprowadzenie przy kontrolach pozaplanowych istotnych odstępstw od zasad określonych w rozdziale 5 ustawy z dnia 6 marca 2018r. – Prawo przedsiębiorców (które to przepisy stosownie do art. 9 ust. 1a u.i.o.ś znajdują zastosowanie przy kontroli przedsiębiorców) polegających na wyłączeniu z tej kontroli przepisów art. 47, 48, 50, 51, 54, 55 i 58 Prawa przedsiębiorców, kontrole pozaplanowe przedsiębiorców winny być ujmowane i interpretowane w charakterze wyjątków od zasady jaką stanowią kontrole przeprowadzane z pełnym poszanowaniem przepisów tej ustawy. Jako wyjątki, przepisy normujące przesłanki oraz zakres kontroli pozaplanowych, nie podlegają zatem wykładni rozszerzającej (por. wyrok z dnia 13 stycznia 2021 r. II SA/Po 308/21 i przywołane w nim orzecznictwo).
W ocenie Sądu kwalifikacja kontroli dokona przez organ była w niniejszej sprawie prawidłowa, gdyż kontrole przeprowadzane na podstawie art. 41a ust. 1 ustawy o odpadach zaliczają się bezspornie do kontroli pozaplanowych o których stanowi art. 9 ust 1b pkt 1 u.i.o.ś, czyli kontroli przewidzianych w przepisach szczególnych przeprowadzonych na wniosek właściwego organu – w niniejszej sprawie Starosty w Z. W przypadku tego rodzaju kontroli pozaplanowej jej zakres wyznaczają każdorazowo odpowiednie przepisy szczególne – w rozpoznawanej sprawie przywołany już wcześniej art. 41 a ustawy o odpadach.
Zgodne z przywołanym przepisem zezwolenia na zbieranie odpadów, zezwolenia na przetworzenie odpadów oraz pozwolenia na wytwarzanie odpadów uwzględniające zbieranie lub przetwarzanie odpadów są wydawane po przeprowadzeniu przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, z udziałem przedstawiciela właściwego organu, kontroli instalacji, obiektu budowlanego lub jego części lub miejsc magazynowania odpadów, w których ma być prowadzone przetwarzanie odpadów lub zbieranie odpadów, w zakresie spełniania wymagań określonych w przepisach ochrony środowiska. Z art. 41 ust. 1a wynika, że wydanie wskazanych zezwoleń poprzedza również kontrola odpowiedniego komendanta Państwowej Straży Pożarnej w zakresie spełnienia wymagań określonych w przepisach dotyczących ochrony przeciwpożarowych oraz w zakresie zgodności z warunkami ochrony przeciwpożarowej określonymi w operacie przeciwpożarowym. Zgodnie z art. 41 a ust.2 ww. ustawy, z wnioskiem o przeprowadzenie tych kontroli występuje odpowiednio do wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska i komendanta Państwowej Straży Pożarnej właściwy organ, przekazując im kopie niezbędnych dokumentów.
Z przywołanych przepisów wywieść należy, że przed wydaniem zezwolenia na zbieranie odpadów (odpowiednio tak jak w niniejszej sprawie zmiany tego zezwolenia), organ do którego złożono wniosek o wydanie (lub zmianę) zezwolenia, występuje o przeprowadzenie kontroli przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska (odrębnie także do odpowiedniego komendanta PSP). Według przepisów szczególnych kontrola ta obejmuje instalacje, obiekty budowlane lub ich części, miejsca magazynowania odpadów i w których ma być prowadzone zbieranie odpadów w zakresie spełnienia wymagań określonych przepisami ochrony środowiska.
Dla oceny zaskarżonego w niniejszej sprawie zarządzenia istotne także jest, że kontrola przeprowadzana w omawianym trybie (art. 41a ustawy o odpadach) przez inspektora ochrony środowiska, kończy się wydaniem dwóch rodzajów postanowień: postanowienia w przedmiocie spełnienia wymagań określonych w przepisach ochrony środowiska (art. 41a ust. 3 ww. ustawy) lub postanowienia opiniującego negatywnie spełnienie ww. wymagań (art. 41a ust.4). Dodać należy, że tego rodzaju postanowienia wydaje także komendant PSP po przeprowadzeniu kontroli w zakresie swoich kompetencji. Ustawodawca zastrzega także, że w przypadku postanowienia wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska negatywnie opiniującego spełnienie wymagań określonych w przepisach ochrony środowiska, właściwy organ odmawia wydania wnioskowanego zezwolenia (podobnie w przypadku opiniującego negatywnie postanowienia komendanta PSP – art. 41a ust. 4). Właściwy organ może jednak udzielić wnioskowanego zezwolenia pomimo negatywnego postanowienia WIOŚ, jeżeli stwierdzi, że niespełnienie wymagań określonych w przepisach ochrony środowiska nie spowoduje powstania zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi lub dla środowiska (art. 41a ust. 4 ustawy o odpadach).
Postanowienie opiniujące wydawane przez WIOŚ w wyniku przeprowadzonej kontroli są niezaskarżalne (por. art. 41a ust. 3 ustawy o odpadach oraz komentarz do art 41a ustawy o odpadach [w:] Danecka Daria, Radecki Wojciech, Ustawa o odpadach. Komentarz, wyd. V, Wolters Kluwer 2020). Oznacza to, że po zakończeniu kontroli i po wydaniu przez WIOŚ przedmiotowego postanowienia, wnioskodawca nie może go kwestionować. Taka możliwość otwiera się przed nim dopiero po rozpatrzeniu wniosku o udzielenie lub zmianę zezwolenia i wydaniu decyzji przez właściwy organ. W konsekwencji bowiem negatywnego postanowienia WIOŚ, właściwy organ w drodze decyzji odmawia wydania wnioskowanego zezwolenia lub jego zmiany a od takiej decyzji wnioskodawcy przysługuje odwołanie w którym może on kwestionować postanowienie WIOŚ.
Sąd podziela prezentowane w orzecznictwie stanowisko, że omawiany art. 41a ustawy o odpadach nie przewiduje, aby przeprowadzona przez WIOŚ kontrola mogła zakończyć się w inny sposób niż poprzez wydanie odpowiedniego postanowienia. W szczególności przepis ten nie odsyła do wskazanego wcześniej art. 12 ust. 1 u.i.o.ś. regulującego rodzaje rozstrzygnięć wydawanych przez inspektorów ochrony środowiska, w tym zarządzenia pokontrolnego. Przepis art. 41 a ust. 3 ustawy o odpadach (i odpowiednio ust.4) stanowi zatem lex lex specialis względem ogólnej regulacji z art. 12 ust. 1 u.i.o.ś. (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 października 2021 r. sygn. IV SA/Po 641/21 oraz z dnia 2 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Po 90/21 dostępne CBOSA). W przywołanych orzeczeniach wskazuje się także na konieczność wąskiego rozumienia zakresu kontroli prowadzonej na podstawie art. 41 a ust.1 ustawy o odpadach, co zapewnia także spójność tego przepisu z dyspozycją art. 41a ust. 3 zdanie pierwsze przywołanego aktu, w myśl której, po przeprowadzeniu kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska niezwłocznie wydaje postanowienie w przedmiocie spełnienia wymagań określonych w przepisach ochrony środowiska. Po myśli przywołanego przepisu kontrola, o której mowa w art. 41a ust. 1 ww. ustawy, ma więc służyć wydaniu postanowienia wzmiankowanego w art. 41a ust. 3 tej ustawy (lub postanowienia negatywnie opiniującego o którym mowa w ust. 4). Tym samym powinna ograniczać się jedynie do tych zagadnień, które są niezbędne dla jego wydania.
Mając zatem na uwadze, że kontrola skarżącego przeprowadzona została przez WIOŚ na wniosek Starosty Z(1). w trybie art. 41a ustawy o odpadach, w związku z koniecznością rozpatrzenia jego wniosku o zmianę pozwolenia na zbieranie odpadów, Sąd stwierdził, że po zakończeniu tej kontroli, brak było podstaw do wydania zarządzenia pokontrolnego o którym stanowi art. 12 ust. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. Przepisy szczególne zawarte w ustawie o odpadach przewidują bowiem w takiej sytuacji wydanie przez WIOŚ postanowienia opiniującego w przedmiocie spełnienia lub niespełnienia wymagań określonych w przepisach ochrony środowiska. W takiej sytuacji przedmiotowa kontrola powinna zakończyć się wydaniem przez WIOŚ stosownego postanowienia opiniującego a nie zarządzenia pokontrolnego.
W konsekwencji, Sąd stwierdził, że skoro - ze względu na omówione wyżej regulacje szczególne zawarte w ustawie o odpadach - brak było podstaw do wydania przez WIOŚ zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego, konieczne było jego uchylenie w całości niezależenie od stawianych w skardze zarzutów.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny działając zgodnie z art. 146 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach zawarte w pkt II swoje wsparcie znajduje w art. 200 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło