II SA/Wr 508/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. do WSA - Krystyna Anna Stec (sprawozdawca), Sędzia NSA del. do WSA - Barbara Adamiak, Asesor WSA - Bogumiła Kalinowska, Protokolant - Halina Rosłan, po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi A. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie w sprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym Burmistrz Gminy w M. postanowieniem z [...] Nr [...], wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 i art. 103 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego, zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne. W uzasadnieniu wskazał, że [...] Z.N. pełnomocnik A.N. złożył podanie o zameldowanie na pobyt czasowy swojej matki w lokalu spółdzielczym w G. bl. [...]. Dnia [...] wszczęto postępowanie administracyjne na wniosek strony, po czym wydano decyzję odmawiającą zameldowanie A. N. w powyższym lokalu, z uwagi na fakt, iż Z. N. wypowiedziana została przez Spółdzielnię Mieszkaniową A w G. Ś. umowa najmu lokalu mieszkalnego. Od tej decyzji Z. N. wniósł odwołanie. Zaskarżona decyzja została uchylona w całości przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. z zaznaczeniem, iż kwestię utraty uprawnień do spornego lokalu musi rozstrzygnąć sąd. W związku z tym do czasu zapadnięcia prawomocnego orzeczenia sądowego w tym przedmiocie postępowanie administracyjne winno ulec zawieszeniu. Z. N. wniósł na postanowienie zażalenie, wnosząc o jego uchylenie. Wywodził, że Zarząd Spółdzielni Mieszkaniowej A w G. Ś. wypowiedział umowę najmu bez żadnej podstawy prawnej. W tej sytuacji Zarząd Spółdzielni będzie zwlekał ze skierowaniem sprawy do postępowania sądowego. Wskazał na naruszenie przepisów prawa, z których wynika obowiązek potwierdzenia uprawnienia do przebywania lokalu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. postanowieniem z [...] Nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 97 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. 1984, nr 32, poz. 174 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia wywodzono, że zameldowanie (obowiązek meldunkowy) jest co do zasady rejestracją faktu przebywania w określonym lokalu - art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 1984r. nr 32, poz. 174 z późn. zm.). Fakt ten może (ale nie musi) wiązać się z uprawnieniem do przebywania w lokalu, dlatego wymienioną ustawą wprowadzony został obowiązek legitymowania się osoby ubiegającej się o zameldowanie "potwierdzeniem" uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Bez tego dokumentu nie może nastąpić zameldowanie (uchwała składu siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego - Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 11 lutego 1993r. sygn. akt III AZP 28/92, OSNCP z 1993 r. Nr 7-8, poz. 117). Obowiązek ten znalazł swój materialny wyraz w treści § 7 ust. 1 pkt 15 w związku z § 12 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 czerwca 1984r. w sprawie wykonywania obowiązku meldunkowego i prowadzenia ewidencji ludności (Dz. U. z 1984 r. Nr 32, poz. 176), gdzie wśród danych wymaganych przy zameldowaniu na pobyt czasowy trwający ponad 2 miesiące należy zgłosić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu, dokonane przez właściciela (zarządcę) budynku. W § 8 rozporządzenia zastrzeżone zostało zaś, że osoba zgłaszająca taki pobyt, która nie przedstawiła owego potwierdzenia, może być zameldowana tylko na pobyt czasowy do 2 miesięcy, jeżeli w tym lokalu przebywa. Z akt niniejszego postępowania wynika, że zamiarem A. N. jest zameldowanie się w spornym lokalu położonym w G. [...] na pobyt czasowy do dnia [...]. Wymagane jest zatem w tym przypadku potwierdzenie wydane przez właściciela lub zarządcę budynku, w którym znajduje się lokal, że A. N. ma uprawnienie do przebywania w lokalu. Nie jest także w sprawie sporne, że właściciel mieszkania Spółdzielnia Mieszkaniowa A w G. Ś. odmawia potwierdzenia A.N. wymienionego wyżej uprawnienia. Spółdzielnia swoją odmowę uzasadnia tym, że Z. N., z którego praw do lokalu wywodzi swoje pochodne prawo A.N., nie posiada tytułu prawnego do mieszkania, gdyż je utracił wskutek rozwiązania przez spółdzielnię umowy najmu mieszkania z dnia [...]. Okoliczności powyższe także zdaniem organu odwoławczego uzasadniają zawieszenie postępowania, jako że zachodzi potrzeba uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd. Sporne jest posiadanie przez A. N. uprawnienia do przebywania w lokalu, jako że sporne jest również posiadanie przez Z. N. tytułu prawnego do mieszkania, w którym zgłasza swój czasowy pobyt A.N. Spór ten ma charakter cywilny, gdyż dotyczy ustalenia, czy nadal wiąże Z.N. i spółdzielnię A umowa najmu mieszkania. Sporu tego nie może rozstrzygnąć organ administracji właściwy w sprawach ewidencji ludności na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we W. z dnia 24 maja 2000 r. sygn. akt II SA/Wr 1717/98, gdzie Sąd ten wypowiedział się wyraźnie, że w przypadku gdy powstaje kwestia prejudycjalna do rozpatrzenia której właściwy jest sąd, to organ administracyjny zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. obowiązany jest zawiesić postępowanie i wezwać strony do wystąpienia do sądu o rozpatrzenie tej kwestii przez sąd). Rozwiązanie prawne istniejącego sporu będzie miało wpływ na uprawnienie A. N. do przebywania w lokalu. Potwierdzenie posiadania przez Z. N. statusu najemcy oznaczać, będzie (wobec tego, że zainteresowana jest osobą bliską najemcy), że bezpodstawna byłaby odmowa spółdzielni potwierdzenia uprawnienia do przebywania i wtedy organ meldunkowy mógłby na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy dokonać samodzielnie czynności zameldowania. Przy odmiennym orzeczeniu sądu brak byłoby podstaw do dokonania żądanego meldunku. Interes prawny w przeprowadzeniu wymienionego postępowania sądowego ma Z. N., a zatem może on samodzielnie wystąpić do sądu. Nie jest tu konieczne działanie spółdzielni. Tym samym niezasadne są zarzuty odwołującego się dotyczące bezczynności spółdzielni. A już zupełnie pozbawione podstaw prawnych są jego żądania wyegzekwowania od spółdzielni potwierdzenia spornych uprawnień w drodze egzekucji w administracji. Nie bez znaczenia jest tutaj także obowiązek nałożony na organ pierwszej instancji wynikający z art. 100 § 1 k.p.a. a dotyczący albo samodzielnego wystąpienia tego organu do sądu o rozstrzygnięcie powstałego zagadnienia wstępnego, albo wezwania strony do dokonania tej czynności w oznaczonym terminie. Z.N. pełnomocnik A. N. wniósł na postanowienie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu skargi wskazał, że na podstawie umowy najmu z Zarządem Spółdzielni Mieszkaniowej A w G. Ś. zajmuje lokal mieszkalny nr [...] w budynku mieszkalnym nr [...] w miejscowości G., Gmina M. Ze względu na sytuację rodzinną powstała konieczność objęcia całkowitą opieką matki A. N. Wystąpił do Zarządu Spółdzielni o potwierdzenie uprawnień na druku meldunkowym. Zarząd nie potwierdził uprawnień powołując się na rzekome rozwiązanie umowy najmu. Zarzuca, iż zgodnie z przepisami do zameldowania warunkiem jest pobyt osoby w określonym lokalu. Nie jest warunkiem posiadanie uprawnień. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu wywodziło, że skarga nie jest zasadna. Przede wszystkim stwierdzić trzeba, że Z.N. nie jest stroną postępowania o zameldowanie jego matki A. N. w spornym lokalu mieszkalnym. Tym samym skarga jako nie pochodząca od strony powinna zostać oddalona. Uznając, jednak że Z. N. działa, jako pełnomocnik swojej matki, to ze względów merytorycznych skarga także powinna zostać oddalona. W sprawie nie budzi wątpliwości istnienie sporu pomiędzy Spółdzielnią Mieszkaniową A w G.Ś., jako właścicielem mieszkania, w którym A. N. chce się zameldować na pobyt czasowy dłuższy niż 2 miesiące, a Z. N., który lokal zajmuje. Spór ten polega na tym, iż spółdzielnia twierdzi, że umowa najmu lokalu została rozwiązana, a Z. N. uważa, że umowa ta obowiązuje nadal. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie powinno budzić niczyjej wątpliwości, że do rozstrzygnięcia tego sporu uprawniony jest sąd powszechny, jako że zagadnienie ma charakter sprawy cywilnej. Tym samym organ administracji publicznej właściwy w sprawach ewidencji ludności, że może tej kwestii rozstrzygnąć, gdyż wykracza ona poza ramy uregulowania art. 47 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 1984 r. Nr 32, poz. 174 z późn. zm.). A. N., jako osoba zgłaszająca pobyt czasowy dłuższy niż 2 miesięcy, winna okazać poświadczenie uprawnienia do przebywania w lokalu. Uprawnionym (i zobowiązanym) do potwierdzenia takiej okoliczności jest spółdzielnia. A. N. takiego potwierdzenia dotychczas nie okazała, a spółdzielnia mieszkaniowa odmawia jego wydania powołując się na brak uprawnień A. N. do przebywania w lokalu. Zgłaszająca pobyt swoje uprawnienie do przebywania w lokalu wywodzi z takiego uprawnienia syna – Z. N., które jak wskazano wyżej jest kwestionowane przez właściciela mieszkania. Brak jest zatem w ustalonym stanie faktycznym podstaw do samodzielnego działania organu meldunkowego na podstawie art. 47 ust. 2 wymienionej wyżej ustawy i orzekania, czy spornym uprawnieniem A.N. się legitymuje i czy spółdzielnia bezzasadnie odmawia jego poświadczenia. Spór ten może rozstrzygnąć wyrok sądu. Dlatego też w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego były podstawy do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Pełnomocnik Z.N. na rozprawie przedstawił akt zgonu A.N. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), sad wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Zameldowanie na pobyt czasowy jest obowiązkiem ściśle związanym z osobą zmarłego. Obowiązek w tym zakresie nie przechodzi na następców prawnych. Konsekwencją tego jest bezprzedmiotowość postępowania w sprawie zameldowania. Tak też należy ocenić skargę na postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie zameldowania. Przedmiotem skargi było postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie zameldowania na pobyt czasowy A.N. Śmierć strony skarżącej powoduje bezprzedmiotowość postępowania. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd orzekł jak w sentencji.