II SA/Wr 509/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz asesor sądowy Marta Wojciechowska – spr. Protokolant: referent stażysta Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2004 r. sprawy ze skargi M. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie obowiązku meldunkowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję 2) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. na rzecz skarżącej M. A. kwotę 10 (dziesięć) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...], nr [...] Wójt Gminy [...] orzekł o wymeldowaniu J. W. z miejsca stałego pobytu przy ul. [...] w T. Decyzja została wydana na podstawie art. 15 ust.2 ustawy z dn. 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 1984 r. Nr 32, poz. 174 ze zmianami) W uzasadnieniu decyzji Wójt stwierdził, że J. W. wyprowadził się z miejsca stałego pobytu zabierając swoje rzeczy osobiste. Uczynił to dobrowolnie, realizując orzeczoną przez Sąd Okręgowy w O. wyrokiem rozwodowym z dnia [...], sygn. akt. [...], eksmisję z mieszkania w T. przy ul. [...]. Nowe miejsce jego pobytu nie było znane, a zatem w myśl art. 15 ust. 2 wskazanej wyżej ustawy wobec utraty uprawnień do zamieszkiwania i faktycznego opuszczenia lokalu, istniały przesłanki do orzeczenia o wymeldowaniu. Od powyższej decyzji J. W. złożył odwołanie, podnosząc, że mieszkanie, z którego wymeldowano go, stanowi wspólny majątek jego i żony, a wymeldowanie go powinno nastąpić dopiero po podziale majątku. Decyzją z dnia [...], Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i orzekło o odmowie wymeldowania J. W. z miejsca stałego pobytu. Zdaniem Kolegium J. W. nie utracił uprawnień do przebywania w lokalu, gdyż przysługuje mu prawo do własnościowego spółdzielczego lokalu na podstawie art. 215 § 2 ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 1995 r., Nr 54, poz. 288 ze zmianami). Pomimo orzeczonej przez Sąd eksmisji, J. W. nie utracił prawa do lokalu i do czasu podziału majątku wspólnego to prawo będzie mu przysługiwać. Zatem nie została spełniona przesłanka z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, polegająca na utracie uprawnień do przebywania w lokalu, wobec czego nie było podstaw do wymeldowania go z tego lokalu. Z decyzją tą nie zgodziła się M. A. i w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego podniosła, że wymeldowanie z pobytu stałego nie ma nic wspólnego z utratą praw do lokalu. Jej były mąż dobrowolnie opuścił mieszkanie, realizując w ten sposób eksmisję orzeczoną przez Sąd Okręgowy w O. w wyroku rozwodowym. J. W. zabrał swoje rzeczy oraz narzędzia i faktycznie nie przebywa już w tym mieszkaniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271). Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności, przeprowadzona zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) wykazała, że zaskarżona decyzja jest sprzeczna z prawem. Przedmiotowa decyzja wydana była na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 1984 r., Nr 32 poz. 174 ze zmianami). Przepis ten przewidywał dwie możliwości wymeldowania osoby z pobytu stałego: 1. osoba utraciła uprawnienia do przebywania w lokalu i bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, 2. osoba opuściła bez wymeldowania dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca pobytu nie można ustalić. W chwili wydawania zaskarżonej decyzji wskazany przepis obowiązywał i w rozstrzyganej sprawie organy musiały ocenić czy J. W. utracił uprawnienia do przebywania w lokalu i czy bez wymeldowania opuścił dotychczasowe miejsce pobytu stałego. Wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. Trybunał Konstytucyjny, sygn. akt. K 20/01 orzekł, że art. 9 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (obecnie Dz. U. z 2001 r., Nr 87 poz. 960 ze zmianami) jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Konsekwencją orzeczenia niekonstytucyjności przepisu art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jest także niekonstytucyjność wymogu uprawnień do przebywania w lokalu, wskazana w dyspozycji art. 15 ust. 2 powołującej się na "utratę uprawnień". Zgodnie z wykładnią literalną nie może obowiązywać przepis odwołujący się do przesłanki określonej w innym przepisie, który przestał obowiązywać. Zatem, skoro art. 9 ust. 2 wskazanej ustawy przestał obowiązywać, to odwołanie w treści art. 15 ust. 2 tej ustawy do wymienionego przepisu, również nie obowiązuje. W zaskarżonej decyzji właśnie z powodu braku uprawnień przez J. W. do przebywania w lokalu przy ul. [...] w T. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. odmówiło wymeldowania go z pobytu stałego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 b ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) zaskarżona decyzja podlega uchyleniu. Zgodnie z art. 152 cytowanej ustawy Sąd orzekł, że decyzja nie może być wykonana. Orzeczenie o kosztach oparto o art. 200 wskazanej ustawy. W dalszym postępowaniu materialno-prawną podstawę do wydania decyzji będzie stanowiła przesłanka z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, polegająca na opuszczeniu dotychczasowego miejsca pobytu stałego bez wymeldowania.