II SA/Wr 51/09

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia o wykonaniu aktu nadania postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w zakresie przekraczającym kwotę 100 zł (sto złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 200 zł, skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie z kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, posiada mieszkanie o pow. 56 m2, utrzymuje się z renty rodzinnej w wysokości netto 1.248 zł, a jej wydatki stałe wynoszą ok. 600 zł. W piśmie z dnia 17 marca 2009 r. skarżąca oświadczyła, że jest w stanie uiścić wpis sądowy w wysokości 50 zł. Z załączonego do pisma wyciągu bankowego wynika, że skarżąca otrzymuje rentę rodziną w wysokości - 1259, 91 zł, zobowiązana była do ponoszenia następujących wydatków: czynsz- 411, 74 zł, opłata za telefony- 181, 09 zł; za energię elektryczną- 128, 17 zł; abonament RTV- 17 zł; za gaz (za dwa m-ce)- 94, 17 zł, a po uiszczeniu ww. opłat na jej koncie pozostawały na dzień 1.02.2009 r. środki w wysokości 554, 45 zł, zaś na dzień 28.02.2009 r.- 1.067 zł. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Podniesione przez skarżącą w toku postępowania okoliczności wskazują na zasadność uwzględnienia wniosku jedynie w części. Konieczność partycypowania przez skarżącą w kosztach sądowych (choćby w niewielkim zakresie) znajduje uzasadnienie w posiadanej przez nią sytuacji materialnej, w szczególności, iż sama wnioskodawczyni przyznała, że jest w stanie uiścić wpis sądowy w wysokości 50 zł. Istotne znaczenie na również fakt, iż na obecnym etapie skarżąca nie jest zobowiązana do poniesienia żadnych innych kosztów poza wpisem od skargi. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom nie posiadającym dochodu i majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Zauważyć należy, że przedłożony wyciąg z rachunku bankowego wskazuje, że skarżąca posiadała i posiada wolne środki finansowe (tj. nie przeznacza ona w całości swoich dochodów na bieżące wydatki). Istotny jest również fakt, że skarżąca nie wyjaśniła czy wskazywana kwota opłaty za energię elektryczną dotyczy tylko jednego miesiąca. Nie można także uznać, że wydatkowanie przez nią na opłaty za telefony kwoty 181, 09 zł jest niezbędnym wydatkiem. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.