II SA/Wr 512/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mieczysław Górkiewicz (sprawozdawca) Sędzia WSA - Andrzej Cisek Sędzia NSA - Julia Szczygielska Protokolant - Izabela Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2005r. sprawy ze skargi M. i F. G. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania organu I instancji prowadzonego we wznowionym postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę obejmującą rewitalizację, remont i rozbudowę budynku biurowego "A" we W. przy Placu W. [...] oddala skargę Sygn. akt II SA/Wr 512/03 2 Uzasadnienie Inwestor R. U. działający przez pełnomocnika wniósł o wydanie pozwolenia na budowę w zakresie rewitalizacji, remontu i dobudowy budynku biurowego przy pl. W. [...] we W. na działkach nr [...]i [...]. O wszczęciu postępowania na żądanie pełnomocnika inwestora określonego jako strona, organ zawiadomił tegoż inwestora i zainteresowane jednostki organizacyjne. Na żądanie organu inwestor uzupełnił wniosek w dniu [...]r. przez dołączenie odpisu z księgi wieczystej KW nr [...] dla zabudowanej nieruchomości na działce nr [...], której według stanu z dnia [...]r. wyłącznym właścicielem był inwestor. Jedna z uczestniczących w postępowaniu osób prawnych dołączyła do akt kopię porozumienia z dnia [...]r. dotyczącego przejazdu przez bramę budynku przy pl. W. [...], w którym jako jednego z właścicieli budynku wskazano F. G.. Decyzją z dnia [...]r. Prezydent W. wydał pozwolenie na budowę dla inwestora R. U., doręczając decyzję podmiotom zawiadomionym o wszczęciu postępowania. W dniu [...]r. wpłynął wniosek M. i F. G. o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż w okresie od dnia [...]r. do dnia [...]r. byli współwłaścicielami nieruchomości, działki nr [...]. Decyzją z dnia [...]r. organ stwierdził wydanie pozwolenia na budowę z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), jednak na podstawie art. 146 § 2 k.p.a. odmówił uchylenia tej decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ ustalił, że inwestor dołączył do akt sprawy odpis z księgi wieczystej KW nr [...] nie zawierający wpisu współwłaścicieli, a tylko wpis inwestora jako jedynego właściciela. Wobec zniesienia współwłasności w dniu [...]r. i braku innych uchybień oraz istnienia nadal przesłanek wydania pozwolenia na budowę, należało odmówić uchylenia pierwotnej decyzji. Organ odwoławczy decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy powyższą decyzję, aprobując zawarte w niej ustalenia i oceny. W dniu [...]r. skarżący ponownie złożyli wniosek o wznowienie postępowania w oparciu o podstawę z art. 145 § 1 ust. 5 (powinno być pkt 5) k.p.a. Jako nową okoliczność faktyczną powołali brak po stronie inwestora prawa do dysponowania nieruchomością, skoro skarżący byli współwłaścicielami nieruchomości, zaś fakt ten inwestor zataił dołączając nieaktualny odpis z księgi wieczystej. Uzasadniając dochowanie terminu do złożenia wniosku (art. 148 § 1 k.p.a.) skarżący podali, że o dołączeniu przez inwestora nieaktualnego odpisu dowiedzieli się z treści uzasadnienia decyzji organu odwoławczego z dnia [...]r. Sygn. Akt II SA/Wr 512/03 3 W postanowieniu o wznowieniu postępowania organ wskazał podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż ocenił, że skarżący powołali we wniosku "fakt, iż dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności, tj. prawo do dysponowania nieruchomością, okazały się fałszywe". Decyzją nr [...]z dnia [...]r. Prezydent W. na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a. oraz art. 105 § 1 k.p.a. uchylił decyzję ostateczną z dnia [...]r. o pozwoleniu na budowę i umorzył jako bezprzedmiotowe wznowione postępowanie w tej sprawie. Organ twierdził, że celem wznowionego postępowania było potwierdzenie faktu powołanego przez skarżącego. Według informacji z sądu wieczystoksięgowego wniosek skarżących o wpis prawa współwłasności wpłynął w dniu [...]r., co potwierdziło zasadność wznowienia postępowania. Potwierdzono, że skarżący jako współwłaściciele bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu, ponieważ dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności tj. prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane okazały się fałszywe, co uzasadniało uchylenie decyzji w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a. Skoro jednak wydano pozwolenie na użytkowanie obiektu, postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę stało się bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 k.p.a.). Od decyzji tej odwołania wnieśli inwestor oraz skarżący. Inwestor zarzucił naruszenie art. 148 k.p.a. przez wznowienie postępowania po upływie terminu do złożenia wniosku i naruszenie art. 16 k.p.a. oraz wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący od początku po nabyciu współwłasności uczestniczyli w czynnościach przygotowujących inwestycję, o wydaniu pozwolenia na budowę dowiedzieli się w trakcie poprzedniego postępowania wznowieniowego, zaś przestali być współwłaścicielami pięć dni po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie mieli nigdy żadnego interesu w sprawie, złożyli wniosek o wznowienie spóźniony i dotyczący sprawy rozstrzygniętej już na skutek pierwszego wniosku o wznowienie. Do odwołania dołączyli dokumenty z dnia [...]r. i [...]r. dotyczące uzgodnień pomiędzy inwestorem a skarżącymi na temat zakresu projektowanych robót budowlanych i szczegółowych rozwiązań projektowych służących potrzebom skarżącym. Skarżący w odwołaniu twierdzili o braku w art. 151 § 1 k.p.a. podstawy do umorzenia postępowania oraz o bezzasadności zastosowania art. 105 § 1 k.p.a. w nin. sprawie, ponadto podkreślili brak właściwego uzasadnienia prawnego decyzji. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił powyższą decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji prowadzone we wznowionym postępowaniu. Według uzasadnienia, skarżącym w dniu [...]r. doręczono decyzję z dnia [...]r., w której ustalono fakt dołączenia przez inwestora nieaktualnego wypisu z księgi wieczystej. Nowy Sygn. Akt II SA/Wr 512/03 4 wniosek o wznowienie oparty na tym fakcie został złożony w dniu [...]r., tj. po znacznym upływie terminu jednomiesięcznego ustanowionego w art. 148 § 1 k.p.a. Organ I instancji powinien zatem odmówić wznowienia postępowania. W skardze do sądu administracyjnego skarżący twierdzili, że złożyli wniosek o wznowienie powołując podstawę wydania pozwolenia na budowę w oparciu o dowody, które okazały się fałszywe. O tym, że inwestor przedłożył wypis z księgi wieczystej niezgodny z aktualnym stanem prawnym, skarżący dowiedzieli się w dniu doręczenia im decyzji organu odwoławczego z dnia [...]r., co nastąpiło w dniu [...]r., a ich pełnomocnikowi w dniu [...]r., wobec czego skarżący złożyli wniosek o wznowienie w terminie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak wyjaśniono w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (ONSA 1996/2/80) bezprzedmiotowość postępowania występuje w szczególności wówczas, gdy zachodzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Jeżeli pierwotna bezprzedmiotowość postępowania ujawni się w toku postępowania odwoławczego, obowiązkiem organu odwoławczego jest uchylenie zaskarżonej decyzji merytorycznej w całości i umorzenie postępowania I instancji na podstawie art. 138 § 2 pkt 2 k.p.a. Jeden z przypadków bezprzedmiotowości postępowania występuje w sytuacji ewidentnie błędnego wszczęcia postępowania administracyjnego, w tym w razie bezzasadnego wznowienia postępowania (M. Jaśkowska, A. Wróbel "KPA Komentarz" wyd. 2000 s. 831). Postanowienie o wznowieniu postępowania, o ile zostało zaskarżone w ramach art. 142 k.p.a., nie stanowi przeszkody dla ponownego zbadania przez organ odwoławczy kwestii dochowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, co po stwierdzeniu uchybienia terminu umożliwia umorzenie błędnie wszczętego postępowania wznowieni owego. W nin. sprawie miała miejsce taka właśnie sytuacja procesowa, bowiem z niewadliwych ustaleń organu odwoławczego wynikało niewątpliwie uchybienie przez skarżących terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Na marginesie można wzmiankować, że decyzja organu I instancji wydana została z rażącym naruszeniem art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. i bezwzględnie wymagała uchylenia. Badaną podstawą wznowienia było w rzeczywistości ujawnienie nowego faktu w postaci przejściowego braku po stronie inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). W postanowieniu i decyzji organu I instancji w sposób oczywiście błędny powołano podstawy z art. 145 § 1 pkt 1 i 4 nie objęte wnioskiem strony, a które nie mogły być w ogóle rozważane (ONSA 1982/1/4, art. 147, art. 149 § 2, art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). O okoliczności, że przez kilka dni Sygn. akt II SA/Wr 512/03 5 po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, skarżący nie miał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, chociaż w zakresie uzgodnionym ze skarżącymi poza ramami toczącego się postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, skarżący dowiedzieli się już w toku pierwszego postępowania wznowieniowego. Organy w toku tego wcześniejszego postępowania rozważały już znaczenie tego przejściowego braku uprawnienia inwestora i zastosowały art. 146 § 2 k.p.a., chociaż nie wskazały w sposób wyraźny, że prowadzą postępowanie poza podstawą z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W tych warunkach skarżący mogli powołać w ramach tego lub osobnego postępowania podstawę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (nie mającą nic wspólnego z dostarczeniem przez inwestora nieaktualnego odpisu z księgi wieczystej) i wykazywać jej istnienie w oparciu o dowody istnienia współwłasności, jednak powinni dochować terminu z art. 148 § 1 k.p.a. Mając powyższe na uwadze i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), orzeczono jak na wstępie. KK/12.07.05