II SA/Wr 52/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA - Julia Szczygielska Sędzia NSA - Halina Kremis Sędzia WSA - Anna Siedlecka / sprawozdawca / Protokolant - Magda Mikus po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. W. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania M. S. pozwolenia na budowę dla inwestycji obejmującej rozbudowę i przebudowę istniejącego domu mieszkalnego przy ul. M. [...] we W. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Sygn. akt IISA/Wr 52/02 2 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Prezydent W. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla inwestora M. S. inwestycji obejmującej rozbudowę i przebudowę istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej we W. przy ul. M. [...], obręb G. z zachowaniem następujących warunków : - powiadomienia Służby Ochrony Zabytków - Inspekcji Zabytków Archeologicznych we W. o terminie rozpoczęcia i zakończenia prac ziemnych z 7 dniowym wyprzedzeniem - oddzielenie terenu budowy od istniejącej części użytkowej obiektu w sposób zapewniający bezpieczeństwo ludzi i mienia - przestrzeganie obowiązujących przepisów dotyczących realizacji robót budowlanych; - przestrzeganie ustaleń i opinii zawartych w projekcie budowlanym oraz warunków pozwolenia na budowę; - inwestor nie jest zobowiązany uzyskać pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego. Z uzasadnienia rozstrzygnięcia wynika, że wniosek inwestora wraz z projektem obejmującym budowę wewnętrznej instalacji gazowej, spełnia warunki określone w art. 32 ust. 4 i art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Projekt został zaopiniowany również przez Miejskiego Konserwatora Zabytków. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł T. W., właściciel budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej przylegającego do w/w inwestycji. Odwołujący podnosi przede wszystkim brak ustosunkowania się organu orzekającego w sprawie do zgłoszonych przez niego w piśmie z dnia [...]r. - a więc przed wydaniem zaskarżonej decyzji - zastrzeżeń dotyczących instalacji elektrycznej. Odwołujący, po uprzednim zapoznaniu się z projektem budowlanym stwierdził, że istniejąca instalacja elektryczna ma 75 lat, a projektant zezwolił na podłączenie rozbudowywanej części budynku do istniejącego przewodu jednofazowego obciążając go dodatkowo mocą 8,5 KW, bez dokonania niezbędnych w tym zakresie pomiarów przewodów, a nawet bez sprawdzenia ich stanu. Taki stan grozi, zdaniem odwołującego, możliwością wystąpienia niebezpieczeństwa pożaru, tym bardziej, że przewód ten biegnie z budynku odwołującego do budynku inwestora przez strych przy kalenicy drewnianego dachu. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Wojewoda D. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy stwierdził, że w związku z planowaną rozbudową sieci energetycznej, inwestor do akt sprawy Sygn. akt IISA/Wr 52/02 3 złożył oświadczenie , w którym zapewnił, że zarówno złożony wniosek o pozwolenie na budowę jak i decyzja Prezydenta W. nie obejmuje przyłącza energetycznego, jednakże inwestor zapewnił , że wystąpi z wnioskiem o wydanie odrębnego pozwolenia na budowę spornego przyłącza energetycznego z chwilą uzyskania warunków przyłączenia do sieci rozdzielczej A S.A. W dniu [...]r. inwestor dołączył do akt sprawy "umowę o przyłączenie do elektroenergetycznej sieci A S.A. Z treści tej umowy wynika, że "umowa o przyłącze stanowi podstawę do rozpoczęcia prac projektowych, a następnie wykonania robót budowlano-montażowych". Na podstawie tej umowy A S.A. zobowiązał się zainstalować element instalacji odbiorczej : szafkę pomiarową(licznikową) przy złączu kablowym poprzez zlecenie opracowania dokumentacji prawnej i technicznej wraz z uzyskaniem pozwolenia na budowę, natomiast inwestor zobowiązał się do wykonania we własnym zakresie instalacji odbiorczej. Oznacza to, zdaniem organu odwoławczego, że do budynku przy ul. M. [...] zostanie zaprojektowane i wykonane nowe przyłącze instalacji elektrycznej. Wobec tego przyczyna wniesienia odwołania ustąpiła. W skardze do Naczelnego Sadu Administracyjnego T. W. zarzuca, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 kpa oraz powołanych w sprawie przepisów prawa budowlanego a także odnoszących się do własności przepisów kodeksu cywilnego. Wskazując na powyższe skarżący wnosi o uchylenie decyzji obu instancji administracyjnych. Skarżący podtrzymuje zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a ponadto nie zgadza się z twierdzeniem organu odwoławczego, że jego odwołanie jest bezprzedmiotowe, gdyż ustała przyczyna jego wniesienia. Jest to stwierdzenie całkowicie bezpodstawne i sprzeczne z rzeczywistym stanem faktycznym. Skarżący wskazał na potrzebę wykonania odrębnego zasilania posesji przy ul. M. [...] w energię elektryczną poprzez wykonanie nowego przyłącza poza posesją nr [...] przy ul. M., warunkującego dopiero w następstwie powyższego wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Jest to nieodzowne ze względu na zagrożenie bezpieczeństwa pożarowego. Mimo powyższych zagrożeń organ II instancji ograniczył się tylko do przyjęcia , że wystarczającą w sprawie jest "umowa o przyłącze do elektroenergetycznej sieci A S.A." i całkowicie poza zainteresowaniem organu pozostało czy i kiedy inwestor przystąpi do jej wykonania, a w szczególności czy nastąpi to przed rozpoczęciem budowy i rozbudowy budynku. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sygn. akt IISA/Wr 52/02 4 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje : Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sady administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega na badaniu ich zgodności z prawem, a więc zgodności z normami prawa materialnego, jak i normami prawa procesowego. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 6, 8, 10, 81 k.p.a. - mającym istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy, a także przepisów prawa budowlanego, w szczególności art. 33 ust. 1 zd. 1, art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ( Dz.U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Przypomnieć należy, że stosownie do zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego w art. 6, 8 i 10 zasad, organy administracji publicznej zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa i prowadzić postępowanie w sposób pogłębiający zaufanie do organów Państwa (zasada praworządności), a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się do co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań( zasada czynnego udziału strony w prowadzonym postępowaniu). Zgodnie z powyższym, strona ma prawo zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy. Jest to prawo do wypowiedzenia tzw. "ostatniego słowa" w sprawie stanowiącej przedmiot postępowania administracyjnego. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest pouczenie strony nie tylko o prawie zapoznania się z aktami, ale i o prawie do złożenia końcowego oświadczenia. Brak w aktach sprawy końcowego oświadczenia strony lub dowodu, że organ prowadzący postępowanie pouczył stronę o przysługującym prawie - uprawnia stwierdzenie, że organ prowadzący postępowanie naruszył obowiązek ustalony w art. 10 § 1 k.p.a. Następną gwarancją realizacji zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu jest wprowadzenie warunku, od spełnienia którego uzależnione jest uznanie przez organ administracji publicznej okoliczności faktycznej za udowodnioną( art. 81 k.p.a.). Warunkiem tym jest stworzenie stronie przesłanek Sygn. akt IISA/Wr 52/02 5 realizacji jej prawa do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Okoliczności faktyczne ustalone w postępowaniu, w którym strona nie miała możliwości wzięcia udziału i wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, przed wydaniem decyzji, nie mogą być uznane za udowodnione. Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie nie spełnia wymienionych wyżej warunków, gdyż organ I instancji nie rozpatrzył zgłoszonych przez skarżącego zarzutów. Zgodnie z art. 33 ust. 1 zd. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane zasadą jest, że pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego. Tylko w przypadkach wieloobiektowych inwestycji, ustawodawca dopuścił możliwość ich etapowania, jeżeli obiekt budowlany lub zespół takich obiektów może samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. Z powyższego wynika, że nie można wydawać pozwolenia na budowę części inwestycji. Do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć m.in. projekt budowlany wraz z opiniami, uzgodnieniami i pozwoleniami, wymaganymi przepisami szczególnymi ( art. 33 ust. 2 pkt 1 ustawy). W myśl art. 35 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza : 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z : a) miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska, b) wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, c) przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, d) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń , e) wykonanie projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. Tak więc przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ budowlany zobowiązany był sprawdzić kompletności projektu budowlanego. Dopiero w wypadku spełnienia ww. wymagań organ zobowiązany jest do udzielenia pozwolenia na budowę. Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że w niniejszej sprawie istnieją uzasadnione wątpliwości dotyczące w szczególności kompletności projektu budowlanego w zakresie wykonania przyłącza energetycznego. Z podnoszonych w piśmie T. W. z dnia [...]r., a następnie w odwołaniu, jak również w skardze do Sądu zarzutów wynika, że nie godzi się skarżący na zasilanie dobudowanej części domu przy Sygn. akt IISA/Wr 52/02 6 ul. M. [...] z przyłącza znajdującego się przy ul. M. [...], będącej jego własnością, gdyż instalacja ta jest stara, liczy 75 lat i nie może być obciążona dodatkową mocą 8,5 kW. Skarżący obawia się bowiem niebezpieczeństwa wystąpienia pożaru. Powyższy zarzut nie został w ogóle rozpatrzony przez organ pierwszej instancji, zaś organ odwoławczy uznał, że wystarczającym do zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę, jest złożone przez inwestora oświadczenie o zapewnieniu wystąpienia w przyszłości z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę przyłącza energetycznego do posesji nr [...] przy ul. M. oraz dostarczona na etapie odwołania "umowa o przyłączenie do elektroenergetycznej sieci A S.A.". Otóż, Sąd nie podziela w tym względzie stanowiska organów administracyjnych rozpatrujących niniejszą sprawę, gdyż zakres opracowania projektu budowlanego winien obejmować całe zamierzenie budowlane ( art. 33 ust. 1 zd. 1 prawa budowlanego), zawierające wszystkie projekty branżowe, co wynika z decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] r. Nr [...] ( pkt 4 decyzji). Potwierdza to również ocena stanu technicznego obiektu zawarta w projekcie budowlanym( pkt 3.1), wskazując na "zdewastowanie wszystkich instalacji wewnętrznych". Ponadto w pkt 5.4 projektu budowlanego pn. "Instalacje" projektant wskazał, że budynek będzie wyposażony m.in. "w instalacje elektryczną oświetleniową i podgrzewania ciepłej wody - podłączoną do istniejącego złącza ulokowanego na ścianie budynku". W pozycji 5.6.1 projektu budowlanego bilans mocy urządzeń elektrycznych ma nie przekraczać 8 kW, gdy tymczasem z umowy Nr [...] z dnia [...]r. o przyłączenie do elektroenergetycznej sieci A S.A. wynika, że nową moc przyłączeniową obiektu inwestora określa się w wysokości 12,0 kW( przyłącze podstawowe). Powyższe wywody wskazują na potrzebę wyjaśnienia przez organy administracji publicznej występujących rozbieżności. Rozpatrując ponownie sprawę należy, przede wszystkim ocenić czy projekt budowlany jest kompletny oraz należy zapewnić skarżącemu możliwość wzięcia czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu a także - o czym nie pouczył skarżącego organ pierwszej instancji w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie - umożliwić wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji, jak również należy dokonać analizy zgłoszonych żądań. Niewyjaśnienie tych kwestii powoduje, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie mogły się ostać. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o Sygn. akt IISA/Wr 52/02 7 postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.