II SA/Wr 521/11

PostanowienieWSA we Wrocławiu2011-08-31

Skład orzekający: Wiesław Jakubiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, gdy wnioskodawca posiada oszczędności, które uważa za zabezpieczenie finansowe rodziny, ale jest w stanie uiścić część kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Posiadanie oszczędności, nawet uznanych przez wnioskodawcę za zabezpieczenie, nie wyklucza możliwości partycypacji w kosztach sądowych, zwłaszcza gdy wnioskodawca jest w stanie uiścić ich część. Prawo pomocy powinno być udzielane wyjątkowo, głównie osobom bez źródeł dochodu i majątku.
Stan faktyczny
Skarżąca L.K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej uchylenia decyzji ustalającej warunki zabudowy. Wnioskodawczyni wskazała na swoje dochody, wydatki oraz posiadany majątek (dom, działka). Oświadczyła, że jest w stanie uiścić 100 zł wpisu sądowego, a jej miesięczne wydatki obejmują m.in. opłaty za media, telefony, telewizję, podatki i ubezpieczenia. Posiada również oszczędności w wysokości 4.331,14 zł, które uważa za zabezpieczenie rodziny.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w zakresie przekraczającym kwotę 100 zł. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. K. i K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia ... w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania do ponownego rozpatrzenia sprawy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku usługowego postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w zakresie przekraczającym kwotę 100 zł (sto złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca L.K. wraz ze skargą na wyżej oznaczoną decyzję złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, że gospodarstwo domowe prowadzi z niepełnosprawną córką (orzeczona I grupa inwalidztwa), łączny ich dochód wynosi 2.116, 81 zł, a ich wydatki kształtują się następująco: bieżąca eksploatacja mieszkania- 500 zł; koszty leczenia córki; koszty eksploatacji 12- letniego samochodu. Wśród posiadanych składników majątkowych w wnioskodawczyni wymieniła: dom o pow. 100 m2 i działka gruntu o pow. 1.138 m2. W piśmie z dnia 9 sierpnia 2011 r. wnioskodawczyni oświadczyła, że jest w stanie uiścił wpis sądowy w wysokości 100 zł, a z załączonych do pisma rachunków wynika, że jej wydatki wynoszą następująco: opłata za energię elektryczną- 80, 54 zł; za gaz- 367, 28 zł; za telefony- ok. 100 zł; za telewizję (kwartalnie)- 203 zł; podatek od nieruchomości (rocznie) – 140 zł; ubezpieczenie domu (rocznie)- 378 zł; ubezpieczenie córki- 171 zł (rocznie); ubezpieczenie samochodu (rocznie)- 413 zł; koszt lekarstw- 50 zł. Z załączonego wyciągu z rachunku bankowego wynika, że saldo na tym koncie wynosi 4.331, 14 zł i według twierdzeń skarżącej środki te pochodzą z jej odprawy emerytalnej oraz stanowią zabezpieczenie jej rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Podniesione przez wnioskodawczynię w toku postępowania okoliczności wskazują na zasadność uwzględnienia wniosku w części. Konieczność partycypowania przez skarżącą w kosztach sądowych (choćby w niewielkim zakresie) znajduje uzasadnienie w posiadanej przez nią sytuacji materialnej, w szczególności, iż sam wnioskodawca przyznał, iż jest w stanie uiścić wpis sądowy w wysokości 100 zł. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Do oceny możliwości uiszczenia przez wnioskodawczynię kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpie ona środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich). Nieuzasadnione jest przeświadczenie wnioskodawczyni, iż posiadane przez nią oszczędności w wysokości 4.300 zł nie może wydatkować na koszty postępowania, gdyż stanowią zabezpieczenie finansowe jej rodziny. Sąd rozumie powyższą motywację, tym nie mniej w świetle powyższego nie jest to przesłanka, która może uzasadniać uwzględnienie w całości wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przypomnieć należy, że niniejsze postępowanie toczy się z inicjatywy skarżącej i w jej interesie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 i 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło