II SA/Wr 523/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 27 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.B. i Cz.B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W.B. i Cz.B. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia pomieszczenia kotłowni w budynku do stanu poprzedniego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżoną decyzją nakazano skarżącym doprowadzenie budynku w B. 191 (gmina N.R.) do stanu poprzedniego poprzez likwidację w pomieszczeniu piwnicznym przebicia w stropie, nowej części komina w piwnicy, wentylacji grawitacyjnej i rozbiórkę zamontowanego kotła centralnego ogrzewania. W.B. i Cz.B. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Na uzasadnienie tego wniosku podali, że rozbiórka obiektu wiązać się będzie ze znacznym nakładem pracy i środków finansowych. Wskazali, że w wypadku uchylenia zaskarżonej decyzji przez sąd, ponowne przywrócenie kotłowni na poprzednie miejsce będzie niemożliwe. Zdaniem skarżących przeniesienie instalacji kotła do mieszkania skarżących wiąże się z zadymieniem w mieszkaniu, co grozi niebezpieczeństwem utraty zdrowia lub życia. W opinii skarżących, przywrócenie stanu poprzedniego spowodować może dalszą niezgodność z przepisami i wywołać u skarżących znaczną szkodę na mieniu i osobie. Na poparcie tych twierdzeń powołano się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2011 r. (sygn. akt II OSK 476/11). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy zatem przyjąć, że przywołany przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. ustanawia dwie przesłanki, które dają możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji: pierwszą z nich jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, a drugą niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem sądu przez pojęcie "wykonania aktu administracyjnego" należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub przymusowy zaistnienia takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Wykonalność dotyczy zatem aktów zobowiązujących, które ustalają dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (tak też np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt II FSK 136/09, Orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast "trudne do odwrócenia skutki" to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (zob. postanowienie NSA z dnia 13 maja 2010 r., II FSK 182/10, Orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle powyższego należy się zgodzić z twierdzeniem zawartym w cytowanym przez skarżących postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2011 r. (sygn. akt II OSK 476/11, Orzeczenia.nsa.gov.pl), że przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W przypadku decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu nie chodzi więc o ocenę, czy zasadnie nakazano rozbiórkę obiektu, ale o ocenę, czy może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wywołane wykonaniem zaskarżonej decyzji, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi może dojść do oceny, że decyzja o nakazie rozbiórki była wadliwa. Oceniając wniosek skarżących z uwzględnieniem powyższego rozumienia przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. należy powiedzieć, że istotą zaskarżonej decyzji nie jest nakaz rozbiórki obiektu budowlanego (a taką decyzję oceniał NSA w ww. postanowieniu), ale nakaz wykonania określonych robót budowlanych w celu przywrócenia piwnicy budynku do stanu poprzedniego, czyli stanu sprzed wykonania nielegalnych robót budowlanych. Z tych względów nie można zatem zrównywać skutków rozbiórki obiektu budowlanego ze skutkami wykonania określonych robót budowlanych. W ocenie sądu, argumentacja zawarta we wniosku nie przemawia za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Roboty budowlane polegające na likwidacji przebicia w stropie, nowej części komina w piwnicy, wentylacji grawitacyjnej i rozbiórce kotła centralnego ogrzewania niewątpliwie nie są robotami, których wykonanie będzie wywoływać nieodwracalny skutek. W opinii sądu, charakter nakazanych robót budowlanych wskazuje, że ich wykonanie nie jest szczególnie trudne, ani nie wiąże się z kosztami przekraczającymi zwykłą miarę. Skarżący nie wykazali, jakoby wykonanie tych robót niosło za sobą wysokie koszty, które można by zakwalifikować jako znaczne szkody. Nadto nie jest przekonująca argumentacja, że wykonanie zaskarżonej decyzji sprawi, że nie będzie możliwe ponowne zamontowanie kotła i instalacji w piwnicy. Sąd oczywiście wziął pod uwagę, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiązać się będzie z niedogodnościami dla skarżących, ale samo to nie może być przesłanką do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W świetle powyższego sąd stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnili, że z wykonaniem zaskarżonej decyzji łączy się niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niemniej warto wspomnieć, że dokonana w tym zakresie ocena nie wiąże jednak sądu co do rozstrzygnięcia dotyczącego samej skargi. Wszelkie zarzuty wobec zaskarżonej decyzji będą bowiem podlegały ocenie sądu na etapie merytorycznego rozpoznania skargi. Na obecnym etapie należy jednak stwierdzić, że sąd nie znalazł podstaw, aby uwzględnić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia, ponieważ nie została spełniona żadna z omówionych przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 61 § 5 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.