II SA/Wr 530/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędzia WSA /del./ Asesor WSA Protokolant - Henryk Ożóg - Grażyna Staniszewska /sprawozdawca/ - Ewa Kamieniecka - Krzysztof Caliński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2005r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o odmowie przyznania zasiłków celowych i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji oddala skargę 1 Sygn. akt 4 II SA/Wr 530/02 Uzasadnienie. Wnioskiem z dnia [...] r. M. D. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. o przyznanie zasiłków celowych na zakup żywności, obuwia, odzieży, środków czystości, talonów na żywność oraz obiadów dla siebie i syna. Decyzją z dnia [...]r. Kierownik Działu Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. odmówił przyznania M. D. zawnioskowanej przez stronę pomocy. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że M. D. nie stawił się na wezwanie organu w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, skutkiem czego ustalenie sytuacji majątkowej i rodzinnej strony, nie było możliwe. Dlatego też na podstawie art. 6 ust. 1a ustawy z dnia 2 9 listopada 1990r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998r. Nr 64 poz. 414) organ I instancji odmówił przyznania stronie pomocy. Strona wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i sprawę przekazało organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że w myśl par. 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 września 2001 r. w sprawie wywiadu środowiskowego (rodzinnego) oraz rodzaju dokumentów wymaganych do przyznania renty socjalnej (Dz.U. z 200r. Nr 114 poz. 1220) wywiad środowiskowy powinien być przeprowadzony w miejscu zamieszkania strony. Wezwanie M. D. do siedziby M.O.P.S. w W. w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego było nieprawidłowe. A zatem, jak stwierdza, organ brak jest podstaw do przyjęcia, że M. D. 2 Sygn. akt 4II S.A./Wr 530/02 swoim zawinionym zachowaniem uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Strona wniosła skargę. W skardze strona zarzuca decyzji organu II instancji, iż wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Stawiając powyższy zarzut Strona wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, bądź o stwierdzenie jej niezgodności z prawem. W uzasadnieniu skargi strona podnosi, że zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją organu odwoławczego wykracza poza zakres rozstrzygnięcia decyzją organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało w całości swoją argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Sąd administracyjny sprawuje kontrolę jedynie pod względem zgodności decyzji z prawem. Względy celowości i słuszności należą do uznania administracyjnego. Uznanie to może być tylko wówczas przez niego zakwestionowane, jeżeli nosi cechy dowolności, naruszając przepisy postępowania administracyjnego dotyczące obowiązku dokładnego wyjaśnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego. Kodeksowa zasada swobodnej oceny dowodów przez organy administracyjne, wynikająca z art. 80 k.p.a., wyłącza możliwość odmiennej oceny przez Sąd wiarygodności i mocy dowodowej zebranego w sprawie materiału, chyba że ustalenia zawarte w decyzji mają charakter dowolnych. 3 Sygn. akt 4IISA/Wr 530/02 W niniejszej sprawie organ administracyjny II instancji zaskarżoną decyzją uchylił decyzję organu I instancji. Opierając się na przepisach w.w. rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej organ II instancji stwierdził uchybienie organu I instancji w sposobie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, bowiem –jak wywodzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze - wywiad środowiskowy powinien być przeprowadzony w miejscu zamieszkania osoby ubiegającej się o pomoc. Tymczasem organ I instancji w celu przeprowadzenia wywiadu wezwał M. D. do siedziby M.O.P.S. w W., na które to wezwanie M. D. nie stawił się. Następnie, z powodu niestawiennictwa strony, organ I instancji uznał, że strona odmawia współpracy z pracownikiem socjalnym. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w niniejszej sprawie nie może być mowy o braku współpracy M. D. osoby z pracownikiem socjalnym. Zgodnie z treścią par. 2 ust. 1 i ust.2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 września 2001 r. w sprawie wywiadu środowiskowego oraz rodzajów dokumentów wymaganych do przyznania renty socjalnej (DZ.U. NR 114 poz. 1220) pracownik socjalny, przeprowadzając wywiad środowiskowy (rodzinny) bierze pod uwagę indywidualne cechy osoby, sytuację życiową, w tym osobistą, rodzinną i zdrowotną osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pomocy społecznej, osoby, o której mowa w art. 39 ustawy, osoby zgłaszającej gotowość do pełnienia funkcji rodziny zastępczej i dziecka umieszczonego w tej rodzinie oraz dziecka kierowanego do placówki opiekuńczo-wychowawczej. Wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania osoby lub rodziny albo w miejscu ich pobytu. 4 Sygn. akt 4IISA/Wr 530/02 Decyzja o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia może być wydana po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego lub jego aktualizacji, dokonywanej nie rzadziej niż co 6 miesięcy (art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej). A zatem, jak wynika z przytoczonych przepisów prawnych, po pierwsze-w niniejszej sprawie istniał obowiązek przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, po drugie -wywiad ten powinien być przeprowadzony w miejscu zamieszkania (pobytu) osoby. W celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, organ I instancji wezwał stronę do siedziby M.O.P.S. w W. Strona na wezwanie nie stawiła się, w tej sytuacji organ I instancji, uznając iż strona odmawia współpracy z pracownikiem socjalnym(art. 6 ust. 1a w.w. ustawy) odmówił przyznania świadczenia. Tryb postępowania organu I instancji nie był zgodny z obowiązującymi przepisami prawnymi dotyczącymi sposobu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Również końcowy wniosek, stanowiący podstawę prawną rozstrzygnięcia, budzi w tej sytuacji wątpliwości co do zgodności z przepisami ustawy o pomocy społecznej (art. 6 ust. 1 a). Skoro przyjęty przez organ I instancji tryb przeprowadzenia wywiadu środowiskowego nie odpowiadał przepisom prawa, zatem nie można przyjąć, iż strona nie stosując się do tegoż trybu odmawia współpracy –w myśl art. 6 ust. 1 a w.w. ustawy. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. o uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania jest zgodna z prawem. Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie potwierdza zarzutu strony, jakoby zaskarżona decyzja organu II instancji przekraczała zakres rozstrzygnięcia decyzją organu I instancji. Decyzja organu I instancji dotyczyła zasiłku celowego. Skarżący nie sprecyzował na czym konkretnie owo przekroczenie granic rozstrzygnięcia miałoby polegać. 5 4IISA/Wr 530/02 Rozstrzygnięcie organu odwoławczego przedmiotowo i podmiotowo mieści się w zakresie wszczętej na skutek wniosku strony- sprawy administracyjnej, zakończonej w I instancji decyzja odmowną. Organ odwoławczy miał obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy, tj. pod względem przepisów materialnych oraz procesowych. Okoliczności związane z przeprowadzeniem wywiadu środowiskowego, mają w sprawie o udzielenie świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego, zasadnicze znaczenie i nie mogą być pominięte przy rozpoznawaniu sprawy przez organ odwoławczy. Z tych przyczyn na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.