II SA/Wr 531/09

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Miejskiej w L. z dnia [... ] Nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność Prezydenta Miasta L. i Dyrektora Zarządu Gospodarki Mieszkaniowej w L. postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w zakresie przekraczającym kwotę 100 zł (sto złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 300 zł, skarżący wystąpił o zwolnienie go z kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, że gospodarstwo domowe prowadzi z żoną, łączny ich dochód wynosi 3.083, 49 zł, oboje są osobami w podeszłym wieku i cierpiącymi na liczne przewlekłe schorzenia. We wniosku złożonym w dniu 23 listopada 2009 r. na urzędowym formularzu skarżący zażądał zwolnienia z wpisu sądowego od skargi oświadczając, że jest w stanie uiścić wpis w wysokości 50-80 zł, a swoje wydatki określił następująco: czynsz- 385 zł; opłata za wodę- 89 zł; za energię elektryczną- 94 zł; za gaz- 380-600 zł; za telefony- 105 zł; za ubezpieczenie – 120 zł; koszt lekarstw i badań- ok. 1000 zł. Nadto dodał, że w ostatnim okresie zobowiązany był ponosić następujące koszty: wykonanie protezy- 800 zł; zakup okularów- 240 zł; zakup aparatu słuchowego- 100 zł; zabieg usunięcia zaćmy- 1700 zł; ubezpieczenie mieszkania- 380 zł. Skarżący poinformował, że w razi potrzeby korzystają z pomocy finansowej córki przebywającej w U. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Podniesione przez skarżącego w toku postępowania okoliczności wskazują na zasadność uwzględnienia wniosku w części. Konieczność partycypowania przez skarżącego w kosztach sądowych znajduje uzasadnienie w posiadanej przez niego sytuacji materialnej, w szczególności, iż sam wnioskodawca przyznał, iż jest w stanie uiścić wpis sądowy w wysokości 80 zł. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżącego kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpie on środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny np. córki przebywającej w U. czy pożyczka od osób trzecich). Podkreślić należy, że jeśli skarżący uważa, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej (w tym nie stać go na prowadzenie postępowania sądowego) to może dochodzić od swoich dzieci stałego świadczenia alimentacyjnego (art. 87 i 128 KRiO). Co istotne-skarżący wraz z żoną nie mają nikogo na utrzymaniu, dochody uzyskiwane przez nich są jak na warunki polskie znaczące (3.083, 49 zł), a deklarowana wysokość wydatków nie została- mimo wezwania- udokumentowana (a więc nie wiadomo czy są to aktualne miesięczne koszty, a tylko takie mogą być uwzględniane przy ocenie wniosku). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.