II SA/Wr 532/15
WyrokWSA we Wrocławiu2015-10-28
Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, Sędzia WSA Olga Białek, Sędzia WSA Władysław Kulon
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowa nowego ganku o innych wymiarach i kształcie niż istniejący, nawet na jego fundamentach, stanowi remont, czy też budowę wymagającą pozwolenia na budowę, a w przypadku braku takiego pozwolenia, czy zasadne jest wydanie nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że budowa nowego ganku o znacząco innych wymiarach i kształcie niż istniejący, nawet jeśli wykonana na starych fundamentach i z wykorzystaniem innych materiałów, nie jest remontem, lecz budową wymagającą pozwolenia na budowę. Ponieważ inwestor nie uzyskał wymaganego pozwolenia i nie przedstawił wymaganych dokumentów w ramach procedury legalizacyjnej z art. 48 Prawa budowlanego, zasadne jest wydanie nakazu rozbiórki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę ganku wejściowego dobudowanego do budynku mieszkalnego. Organ I instancji ustalił, że skarżący w 2007 r. rozebrał stary drewniany ganek i wybudował nowy murowany o innych wymiarach. Skarżący twierdził, że wykonał jedynie roboty remontowe. Po utrzymaniu decyzji przez organ II instancji, skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne zakwalifikowanie prac jako budowy, a nie remontu, oraz naruszenie praw współwłaściciela nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Władysław Kulon Protokolant Natalia Galewicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 października 2015 r. sprawy ze skargi W.L. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ganku wejściowego oddala skargę w całości.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J.G., powołując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 104 kpa oraz art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm.), nakazał skarżącemu W.L. rozbiórkę ganku wejściowego dobudowanego do budynku mieszkalnego w W. nr 45.
W uzasadnieniu organ I instancji podał, że podczas przeprowadzonego postępowania administracyjnego oraz wizji w dniu 13 listopada 2014 r. ustalono, na podstawie oświadczenia W.L., że w 2007 r. rozebrał stary drewniany ganek, który był w złym stanie technicznym i w tym miejscu na starych fundamentach wybudował nowy murowany ganek z dachem o konstrukcji drewnianej. Stwierdzono, że dobudowany ganek ma wymiary zewnętrzne 2,65 x 1,72 m i wysokość w najwyższym punkcie 3,05 m, ściany o grubości 12 cm wykonane z cegły pełnej z ociepleniem styropianem o grubości 3 cm, nową stolarkę okienną i drzwiową oraz dach jednospadowy o konstrukcji drewnianej.
Wskazując, że z przedłożonej przez P.S. "Opinii" z dnia 9 maja 1994 r. sporządzonej przez W.G. wynika, że pomieszczenie nr 101 sień – ganek posiadało wymiary 1,65 x 1,25 m, Powiatowy Inspektor stwierdził, że z powyższego wynika, że dobudowany ganek jest o innych wymiarach i kształcie niż rozebrany ganek i został dobudowany bez uzyskania pozwolenia na budowę.
Organ I instancji podał, że podczas wizji W.L. okazał zaświadczenie ze Starostwa Powiatowego z dnia 3 listopada 2014 r., z którego wynika, że w dniu 21 sierpnia 2007 r. dokonał zgłoszenia robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę, polegających na wymianie obudowy ganku ze względu na zły stan techniczny deskowania.
Zaznaczając, że dobudowa jest ukończona i użytkowana, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, że na wybudowanie przedmiotowej dobudowy jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę, gdyż nie jest ona zwolniona z takiego obowiązku, co wynika z art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego.
Organ wskazał następnie, że postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] nałożono na W.L. obowiązek przedstawienia w terminie do 31 stycznia 2015 r. wymienionych w tym postanowieniu dokumentów, w tym czterech egzemplarzy projektu budowlanego i oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Przytoczywszy unormowania zawarte w art. 48 ust. 1, 2, 3 i 4 Prawa budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wywiódł, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją z art. 48 ust. 4, ponieważ inwestor nie przedłożył czterech egzemplarzy projektu budowlanego i oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ stwierdził, że w związku z powyższym zastosowanie ma art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym nakazano rozbiórkę ganku wejściowego.
W odwołaniu złożonym od powyższej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie w całości i wywodził, że nie dobudował przedmiotowego ganku, lecz wykonał jedynie roboty remontowe.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i wskazał, że podstawę prawną decyzji organu I instancji stanowi art. 48 ust. 1 i ust. 4 Prawa budowlanego. Przywołując następnie art. 28 ust. 1, art. 29-31 oraz art. 3 pkt 6 i 7 ustawy Prawo budowlane, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że po przeanalizowaniu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie ustalono, że wykonano murowany ganek wejściowy dobudowany do budynku mieszkalnego w W. nr 45.
Odnosząc się do treści zaświadczenia ze Starostwa Powiatowego z dnia 3 listopada 2014 r., organ II instancji podniósł, że podczas wizji w dniu 13 listopada 2014 r. inwestor oświadczył, iż dokonał rozbiórki starego drewnianego ganku w 2007 r. i wybudował nowy ganek na istniejących fundamentach.
D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że samowolna realizacja obiektu budowlanego nie przesądza kategorycznie o nieodwołalności jego rozbiórki. Przepisy Prawa budowlanego dopuszczają bowiem sanację nielegalnej budowy. Zastosowana przez organ I instancji procedura legalizacyjna z art. 48 Prawa budowlanego stanowi alternatywę wobec bezwzględnego nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Przywołując następnie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane, organ odwoławczy podkreślił, że inwestor w wyznaczonym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie przedłożył wymaganych dokumentów, w związku z czym nie skorzystał z prawa legalizacji.
Reasumując, organ II instancji podkreślił, że przepisy Prawa budowlanego mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co wyklucza dowolne ich stosowanie. W sytuacji zaistnienia wskazanych w art. 48 Prawa budowlanego okoliczności organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest do podjęcia ściśle określonych w tym przepisie czynności. Skoro więc Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego czynności takie podjął, należało orzec jak wyżej
Na powyższą decyzję W.L. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
Skarżący decyzji tej zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 10 § 1, art. 84 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 kpa oraz art. 29 ust. 2 pkt 1 i 30 ust. 6 pkt 1 i art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa prawnego, powiększonych o wydatki pełnomocnika na dojazd na rozprawę.
Rozwijając w uzasadnieniu podniesione zarzuty skarżący podniósł w szczególności, że organy miały obowiązek dokładnie zbadać istnienie przesłanek zastosowanej instytucji, czego jednak nie uczyniły. Decyzje organów obu instancji nie rozpatrzyły i nie odniosły się do stanu faktycznego, który miał miejsce w 2007 i 2008 r. Skarżący wywodził, że dokonał zgłoszonego przez siebie remontu ganku, w trakcie którego konieczne okazało się zamienienie odeskowania i krawędziaków na konstrukcję murowaną. Odtworzenia stanu ścian dokonano na istniejących fundamentach starego ganku, po jego obrysie, z wykorzystaniem innych niż uprzednio materiałów. Wymiary zewnętrzne wyremontowanego ganku są zgodne z wymiarami wykonanymi podczas wizji lokalnej w dniu 13 listopada 2014 r., gdyż wcześniejsza opinia z 1994 r. opierała się na wymiarach zewnętrznych, które po dodaniu grubości ścian odpowiadają wymiarom zewnętrznym ganku, przy czym w opinii tej biegły nie uwzględnił tzw. podestu zewnętrznego wejścia do ganku o szerokości ok. 67 cm. Prace remontowe wykonano w 2008 r. i przez 6 lat do roku 2014 współwłaściciel nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń. Skarżący zaznaczył, że teren, na którym posadowiony jest ganek posiada dwóch współwłaścicieli – skarżącego oraz P.S.. W opinii skarżącego, wydanie decyzji wyłącznie w stosunku do niego z pominięciem drugiego współwłaściciela stanowi naruszenie art. 10 § 1 kpa i winno skutkować jej uchyleniem.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm.).
Zgodnie z art. 48 ust. 1 tej ustawy, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W myśl ust. 2 art. 48, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:
1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:
a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo
b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem
- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.
Wedle ust. 3 omawianego artykułu, w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.
Przepis art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego stanowi, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.
Stosownie do ust. 5 tego artykułu, przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.
W myśl art. 3 pkt 6 i 8 ustawy Prawo budowlane, ilekroć w ustawie jest mowa o: budowie - należy przez to rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego (pkt 6); remoncie - należy przez to rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym (pkt 8).
Jak trafnie podkreślano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, obowiązkiem właściwego organu nadzoru budowlanego jest nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego przepisami prawa pozwolenia na budowę, przy czym orzeczenie nakazu rozbiórki dopuszczalne jest jedynie wówczas, gdy nie nastąpi legalizacja stwierdzonej samowoli budowlanej (wyrok WSA w Łodzi z dnia 8 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Łd 55/14 - LEX nr 1531566).
W rozpatrywanej sprawie postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J.G., stosownie do art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, nałożył na skarżącego W.L., w terminie do 31 stycznia 2015 r., obowiązek sporządzenia i przedstawienia wymienionych w tym postanowieniu dokumentów, w tym czterech egzemplarzy projektu budowlanego i oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Skoro zatem inwestor nie przedłożył w wyznaczonym terminie czterech egzemplarzy projektu budowlanego i oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to tym samym spełnione zostały przesłanki z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, nakazujące – poprzez odesłanie do przepisu ust. 1 – dokonanie rozbiórki przedmiotowej dobudówki.
Zaskarżona decyzja i poprzedzającą ją decyzja organu I instancji są więc zgodne z powyższymi unormowaniami ustawowymi.
Odnosząc się do zarzutów skargi zauważyć wypada, że przedmiotowy ganek – jak wynika to ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego – nie stanowi odtworzenia stanu pierwotnego, to jest ganku uprzednio istniejącego. Zauważyć w szczególności wypada, że obecne wymiary ganku 2,65 x 1,72 m, w stosunku do poprzednich wymiarów 1,65 x 1,25 m, nie są większe jedynie o grubość ścian i podest zewnętrzny o szerokości ok. 67 cm.
Wykonane przez skarżącego roboty budowlane nie polegały zatem na remoncie ganku, lecz – jak prawidłowo przyjęły organy nadzoru budowlanego – na jego rozbiórce i dobudowaniu w jego miejscu nowego ganku, innego od rozebranego.
Przedmiotowa decyzja również prawidłowo została skierowana do inwestora przedmiotowych robót, to jest do skarżącego.
W tym stanie rzeczy żaden z zarzutów podnoszonych w skardze nie mógł zostać uwzględniony, a zaskarżoną decyzję uznać należy za nienaruszającą prawa i to w stopniu wymagającym usunięcia jej z obrotu prawnego.
Mając na względzie powyższe – zgodnie z art. 151 p.p.s.a. – orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło