II SA/Wr 534/01
WyrokWSA we Wrocławiu2004-03-12
Skład orzekający: Julia Szczygielska, Zygmunt Wiśniewski, Anna Siedlecka, Agnieszka Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy decyzję nakazującą usunięcie zawilgocenia ścian zewnętrznych i tynków budynku, nie ustosunkowując się do zarzutów odwołania dotyczących rzetelności ustaleń faktycznych i stanu faktycznego sprawy?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 107 § 3 kpa, poprzez brak ustosunkowania się do zarzutów odwołania dotyczących stanu faktycznego sprawy i rzetelności zgromadzonego materiału dowodowego. Brak przeprowadzenia oględzin budynku z udziałem stron oraz nieprecyzyjne określenie zakresu prac do wykonania stanowiło naruszenie zasady prawdy obiektywnej i zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa zaskarżyła decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą usunięcie zawilgocenia ścian zewnętrznych i tynków budynku. Wspólnota podnosiła, że dokumenty nie odzwierciedlają stanu faktycznego, a ściany zewnętrzne są suche. W skardze do sądu zarzucono organowi odwoławczemu brak ustosunkowania się do tych zarzutów i oparcie się wyłącznie na podanych przez stronę okolicznościach bez sprawdzenia ich na miejscu.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej kwoty 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA deleg. Julia Szczygielska, Sędzia NSA deleg. Zygmunt Wiśniewski /sprawozdawca/, Anna Siedlecka, Asesor WSA Agnieszka Karcz, Protokolant, po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej w B. [...] i [...] na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia zawilgocenia ścian zewnętrznych i tynków budynku mieszkalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od strony przeciwnej na rzecz skarżącej kwotę 10 /dziesięciu/ zł. tytułem zwrotu poniesionych kosztów sądowych.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. G. na podstawie art. 104 kpa i art. 66 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /Dz.U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm./ nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej w B. nr [...] i [...] a usunięcie zawilgocenia ścian zewnętrznych i tynków w budynku w terminie do 30 września 2001 r.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła Wspólnota Mieszkaniowa w B. nr [...] i [...], podnosząc, że przedłożone przez strony dokumenty, nie odzwierciedlają stanu faktycznego sprawy.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, co następuje:
Zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji zostało podjęte na podstawie przepisu art.: 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz. U. Nr 89, poz. 414/. Powyższy przepis upoważnia właściwy organ do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Dzięki takiemu rozwiązaniu możliwe jest utrzymywanie obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym, zgodnie z dyspozycją art.: 61 cyt. ustawy. Zawilgocenie ścian zewnętrznych i tynków przedmiotowego budynku uzasadnia nałożenie, przez organ I instancji zaskarżoną decyzją obowiązku.
Odnośnie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie /opinia Pana A. K., fotografie/ organ odwoławczy uznaje, stanowi on dostateczną podstawę do podjęcia przez organ nadzoru budowlanego działań zmierzających do wyeliminowania istniejącego w przedmiotowym obiekcie nieodpowiedniego stanu estetycznego i technicznego. Znajdująca się w aktach sprawy opinia sporządzona przez osobę uprawnioną dotyczy m.in. ścian zewnętrznych przedmiotowego budynku, jak i uszkodzonego tynku. Nie ulega wątpliwości, iż utrzymywanie ścian zewnętrznych obiektu budowlanego znajdującego się pod zarządem wspólnoty mieszkaniowej, leży w gestii zarządcy obiektu.
Rozpatrując pozostałe kwestie podniesione w odwołaniu, należy uznać iż pozostają one bez wpływu na rozpoznawaną sprawę, gdyż dotyczą okoliczności nie wpływających na zmianę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Dlatego też, mając na uwadze wyżej powiedziane, należało orzec jak na wstępie.
W skardze do sądu administracyjnego Wspólnota Mieszkaniowa zakwestionowała rzetelność ustaleń faktycznych w sprawie, opartych wyłącznie na podanych przez Panią S. okolicznościach, bez uprzedniego sprawdzenia ich na miejscu. Ściany zewnętrzne budynku są suche. Organ odwoławczy nie ustosunkował się do stanowiska strony.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega na badaniu ich zgodności z prawem, a więc zgodności z normami prawa materialnego, jak i przepisami postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm./ - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co oznacza, że cyt. wyżej ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma zastosowanie w niniejszej sprawie.
Podkreślić należy, że odwołanie jest instytucją procesową tworzącą możliwości uprawnionym podmiotom zaskarżenia decyzji administracyjnej. Prawu temu odpowiada obowiązek kompetentnych organów ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej merytorycznie w trybie postępowania administracyjnego.
Zakres dopuszczalności odwołania od decyzji wyznacza ogólna zasada dwuinstancyjności zawarta w art. 15 k.p.a. Zgodnie z tą zasadą każda sprawa indywidualna, rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji. podlega w wyniku wniesienia odwołania ponownemu rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji.
Organ odwoławczy jest zatem wyposażony przede wszystkim w kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a tylko w ograniczonym zakresie ma on kompetencje kasacyjne.
Rozpoznając sprawę merytorycznie organ odwoławczy ponownie rozpatruje daną sprawę w jej całokształcie. Granice tegoż postępowania generalnie wyznaczają zasady ogólne postępowania administracyjnego, a przede wszystkim "zasada prawdy obiektywnej, zasada praworządności i zasada dwuinstancyjności".
Zgodnie z przepisem art. 7 kpa organy administracji państwowej w toku postępowania stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Według art. 77 § 1 kpa organ jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z przepisu art. 86 kpa wynika, że o ile zostały wyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, na organie administracji państwowej ciążą obowiązki związane z przesłuchaniem strony. Dopiero po zebraniu całego materiału należy dokonać oceny jego całokształtu zgodnie z wymogami art. 80 kpa. O ile materiał sprawy prowadzi do wydania negatywnej dla strony decyzji, to na organie ciąży obowiązek związany ze szczególnie dokładnym prowadzeniem postępowania wyjaśniającego, aby w sposób zakreślony przez prawo wykazać poza wszelką wątpliwość, że prezentowane stanowisko strony jest bezzasadne. Chodzi także o to aby dokonując swobodnej oceny przeprowadzonych dowodów organ nie przekroczył dopuszczalnych granic tej swobody, narażając się na zarzut dowolności w tym zakresie.
Z art. 107 § 3 kpa wynika wprost, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne, wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji organu okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Z kolei na organie II instancji spoczywa obowiązek usunięcia naruszeń prawa popełnionych przez organ I instancji. Zgodnie bowiem z treścią art. 138 kpa organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że organ w toku postępowania odwoławczego ma obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu decyzji. Brak takiego ustosunkowania się do zarzutów odwołania narusza przepis art. 107 § 3 kpa.
W świetle tych rozważań należało skargę uznać za zasadną. W sprawie tej organy administracji naruszyły przepisy prawa postępowania w takim stopniu, że mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W przedmiotowej sprawie niezbędne było przeprowadzenie oględzin budynku z udziałem zainteresowanych stron /art. 85 § 1 kpa/, w świetle których można było ustalić zakres sprawy, a także ewentualnie powołać biegłego niezależnego od stron. Poprzestanie na dokumentach dostarczonych przez zainteresowaną, godzi w omówioną wcześniej zasadę prawdy materialnej i zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu /art. 10 § 1 kpa/. W świetle opinii przytoczonej Pana A. K. nie wiadomo jakie ściany budynku są zawilgocone i w jakim stopniu. Z zaskarżonych decyzji nie wynika w sposób precyzyjny na czym ma polegać jej wykonanie. Strona skarżąca w toku całego postępowania kwestionowała ustalenia organów i nie miała okazji ustosunkowania się do podnoszonych zarzutów i ich weryfikacji z rzeczywistością.
Z tych też względów, w celu przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego w sprawie w sposób opisany wyżej i przy wypełnieniu nakazów przepisów zacytowanych przez Sąd – uwzględniając skargę należało skarżone decyzje uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 200 cyt. wyżej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło