II SA/Wr 534/12

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 22 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G.o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia .... w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie remontu i przebudowy budynku postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi w części przekraczającej kwotę 100 zł (sto złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie o uiszczenie wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł, skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie jej z kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, iż gospodarstwo domowe prowadzi z mężem i małoletnim synem, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, a jej mąż otrzymuje świadczenie emerytalne wysokości 1.802 zł. Dodała, że są zobowiązani: do spłacania (po 100 zł) do grudnia br. rozłożonych im na raty kosztów postępowania w sprawie cywilnej, oraz "do uiszczania raty w wysokości 373 zł". Poinformowała, że posiada następujące składniki majątkowe: mieszkania o pow. 48 m2 i udział (1/4) w prawie własności mieszkania o pow. 96 m2. W piśmie z dnia 15 października 2012 r. skarżąca oświadczyła, że byłaby w stanie uiścić wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł. Dodała, że ich miesięczne opłat za media wynoszą ok. 400 zł, a jej mąż dodatkowo osiąga dochód z prac dorywczych w wysokości ok. 1000-1200 zł w skali roku. Wyjaśniła, że wpływające na jej konto bankowe środki od S. G. (jej ojca) są w całości przeznaczane na zakup dla niego lekarstw, gdyż on z powodu swojego podeszłego wieku i znacznej niedołężności nie jest w stanie sam tego dokonać. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej p.p.s.a. (t. jedn. z 2012 r. Dz. U. poz. 270). Podniesione przez skarżącą w toku postępowania okoliczności wskazują na zasadność uwzględnienia wniosku w części. Konieczność partycypowania przez skarżącą w kosztach sądowych (choćby w niewielkim zakresie) znajduje uzasadnienie w posiadanej przez nią sytuacji materialnej, w szczególności, iż sama wnioskodawczyni przyznał, iż jest w stanie uiścić wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżącą kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpie ona środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich). Podkreślić należy, że Sąd rozpoznający wniosek [o przyznanie prawa pomocy] bada nie tylko stan majątkowy i sytuację materialną strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, ale także wszystkich osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie. Istotne znaczenie na również fakt, iż na obecnym etapie skarżąca nie jest zobowiązany do poniesienia żadnych innych kosztów poza wpisem od skargi i w tej sytuacji odmowa uwzględnienia wniosku w pozostałym zakresie nie pozbawia skarżącej prawa do sądu. W tym stanie rzeczy należało, na podstawie art. 245 § 3 i § 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzec jak w sentencji.